శివపురాణమ్

వాసుదేవం పురస్కృత్వా ప్రథమావరణే యజేత్ అనిరుద్ధం దక్షిణతః ప్రద్యుమ్నం పశ్చిమే తతః

వాసుదేవుడిని ముందుగా ఉంచి, మొదటి వలయంలో ఆయనను పూజించాలి; దక్షిణ వైపున అనిరుద్ధుడు, తరువాత పడమటివైపు ప్రద్యుమ్నుడు పూజించబడతారు.

సౌమ్యే సంకర్షణం పశ్చాద్వ్యత్యస్తౌ వా యజేదిమౌ ప్రథమావరణం ప్రోక్తం ద్వితీయావరణం శుభమ్

ఉత్తర దిశలో సాంకర్షణుడిని తరువాత పూజించాలి; లేదా వీరిద్దరినీ మారుస్తూ పూజించవచ్చు. ఇదే మొదటి వలయం, రెండవ వలయం శుభదాయకమైనది.

మత్స్యః కూర్మో వరాహశ్చ నరసింహోథ వామనః రామశ్చాన్యతమః కృష్ణో భవానశ్వముఖోపి చ

మత్స్యుడు, కూర్ముడు, వరాహుడు, నరసింహుడు, వామనుడు, రాముడు, మరొకరు, కృష్ణుడు, భవుడు, అశ్వముఖుడైన రూపమూ పూజించాలి.

తృతీయావరణే చక్రుః పూర్వభాగే సమర్చయేత్ నారాయణాఖ్యాం యామ్యేస్త్రం క్వచిదవ్యాహతం యజేత్

మూడవ వలయంలో, తూర్పు భాగంలో నారాయణుని రూపాన్ని భక్తితో పూజించాలి. దక్షిణ దిశలో యముని ఆయుధాన్ని, ఎక్కడా ఆటంకం లేకుండా, యజ్ఞం చేయాలి.

పశ్చిమే పాంచజన్యం చ శార్ఙ్గంధనురథోత్తరే ఏవం త్ర్యావరణైః సాక్షాద్విశ్వాఖ్యాం పరమం హరిమ్

పడమర దిశలో పాంచజన్య శంఖాన్ని, ఉత్తర దిశలో శారంగ ధనుస్సును పూజించాలి. ఇలా మూడు వలయాల్లో, విశ్వమయుడైన పరమహరి నారాయణుని నేరుగా పూజించాలి.

మహావిష్ణుం సదావిష్ణుం మూర్తీకృత్య సమర్చయేత్ ఇత్థం విష్ణోశ్చతుర్వ్యూహక్రమాన్మూర్తిచతుష్టయమ్ పూజయిత్వా చ తచ్ఛక్తీశ్చతస్రః పుజయేత్క్రమాత్

మహావిష్ణువును, ఎప్పుడూ ఉండే విష్ణువును, స్వరూపంగా భావించి పూజించాలి. ఇలా విష్ణువు నాలుగు వ్యూహాల క్రమానుసారం నాలుగు రూపాలను పూజించిన తరువాత, వాటి నాలుగు శక్తులను కూడా వరుసగా పూజించాలి.

ప్రభామాగ్నేయదిగ్భాగే నైరృతే తు సరస్వతీమ్ గణాంబికా చ వాయవ్యే లక్ష్మీం రౌద్రే సమర్చయేత్

తూర్పు దిశలో ప్రభను, నైరుతి దిశలో సరస్వతిని, వాయవ్య దిశలో గణాంబికను, ఉత్తర దిశలో లక్ష్మిని, పడమర దిశలో రౌద్రిని పూజించాలి.

ఏవం భాన్వాదిమూర్తీనాం తచ్ఛక్తీనామనంతరమ్ పూజాం విధాయ లోకేశాంస్తత్రైవావరణే యజేత్

ఇలా భాను మొదలైన మూర్తులనూ, వాటి శక్తులనూ నిరంతరం పూజించిన తరువాత, అదే వలయంలో లోకేశ్వరులను పూజించాలి.

ఇన్ద్రమగ్నిం యమం చైవ నిరృతిం వరుణం తథా వాయుం సోమం కుబేరం చ పశ్చాదీశానమర్చయేత్

ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నైరుతి, వరుణుడు, వాయువు, సోముడు, కుబేరుడు, తరువాత ఈశానుని వరుసగా పూజించాలి.

ఏవం చతుర్థావరణం పూజయిత్వా విధానతః ఆయుధాని మహేశస్య పశ్చాద్బాంహ్యం సమర్చయేత్

ఇలా నాలుగవ వలయాన్ని విధిగా పూజించిన తరువాత, మహేశ్వరుని ఆయుధాలను బయట, పడమర భాగంలో పూజించాలి.

శ్రీమన్త్రిశూలమైశానే వజ్రం మాహేన్ద్రదిఙ్ముఖే పరశుం వహ్నిదిగ్భాగే యామ్యే సాయకమర్చయేత్

ఈశానుని త్రిశూలాన్ని తూర్పు దిశలో, వజ్రాయుధాన్ని ఇంద్రుని దిశలో, పరశువును అగ్ని దిశలో, బాణాన్ని దక్షిణ దిశలో పూజించాలి.

నైరృతే తు యజేత్ఖడ్గం పాశం వారుణగోచరే అంకుశం మారుతే భాగే పినాకం చోత్తరే యజేత్

నైరుతి దిశలో ఖడ్గాన్ని, వరుణుని ప్రాంతంలో పాశాన్ని, వాయువు భాగంలో అంకుశాన్ని, ఉత్తర దిశలో పినాక ధనుస్సును పూజించాలి.

పశ్చిమాభిముఖం రౌద్రం క్షేత్రపాలం సమర్చయేత్ పఞ్చమావరణం చైవ సమ్పూజ్యానన్తరం బహిః

పడమర దిశను ఎదుర్కొని రౌద్ర స్వరూపమైన క్షేత్రపాలుని పూజించాలి. ఐదవ వలయ పూజను పూర్తిచేసిన తరువాత బయట పూజ చేయాలి.

సర్వావరణదేవానాం బహిర్వా పఞ్చమే ఽథవా పఞ్చమే మాతృభిస్సార్ధం మహోక్ష పురతో యజేత్

అన్ని వలయ దేవతలకు బయట, లేదా ఐదవ వలయంలో, మాతృదేవతలతో కలిసి మహోక్షుని ముందుగా పూజించాలి.

తతః సమంతతః పూజ్యాస్సర్వా వై దేవయోనయః ఖేచరా ఋషయస్సిద్ధా దైత్యా యక్షాశ్చ రాక్షసాః

అనంతరం, ఆకాశంలో నివసించే వారు, ఋషులు, సిద్ధులు, దానవులు, యక్షులు, రాక్షసులు వంటి అన్ని దేవతా వంశాలను చుట్టూ ఎక్కడైనా పూజించాలి.

అనంతాద్యాశ్చ నాగేంద్రా నాగైస్తత్తత్కులోద్భవైః డాకినీభూతవేతాలప్రేతభైరవనాయకాః

అనంతుడు మొదలైన నాగేంద్రులు, వారి వంశాలలో పుట్టిన నాగులు, డాకినీలు, భూతాలు, వేతాళులు, ప్రేతాలు, భైరవ నాయకులను పూజించాలి.

పాతాలవాసినశ్చాన్యే నానాయోనిసముద్భవాః నద్యస్సముద్రా గిరయః కాననాని సరాంసి చ

పాతాళంలో నివసించే ఇతరులు, వివిధ యోనులలో పుట్టినవారు, నదులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు, అడవులు, సరస్సులు కూడా పూజించాలి.

పశవః పక్షిణో వృక్షాః కీటాద్యాః క్షుద్రయోనయః నరాశ్చ వివిధాకారా మృగాశ్చ క్షుద్రయోనయః

జంతువులు, పక్షులు, చెట్లు, పురుగులు మొదలైన చిన్న జీవులు, వివిధ రూపాలున్న మనుషులు, చిన్న యోనులలో పుట్టిన మృగాలను పూజించాలి.

భువనాన్యన్తరణ్డస్య తతో బ్రహ్మాణ్డకోటయః బహిరండాన్యసంఖ్యాని భువనాని సహాధిపైః

బ్రహ్మాండంలో ఉన్న లోకాలు, తరువాత అనేక బ్రహ్మాండ కోట్లు, లెక్కలేనన్ని అండాలు, వాటి పాలకులతో కూడిన లోకాలను పూజించాలి.

బ్రహ్మాండాధారకా రుద్రా దశదిక్షు వ్యవస్థితాః యద్గౌడ యచ్చ మామేయం యద్వా శాక్తం తతః పరమ్

బ్రహ్మాండాన్ని ధరిస్తున్న రుద్రులు పది దిశల్లో స్థిరంగా ఉన్నారు. గౌడ, మామేయ, శాక్తమైనవన్నీ, వాటి కంటే మించినవన్నీ పూజించాలి.

యత్కిఞ్చిదస్తి శబ్దస్య వాచ్యం చిదచిదాత్మకమ్ తత్సర్వం శివయోః పార్శ్వే బుద్ధ్వా సామాన్యతో యజేత్

పదానికి అర్థమైన ఏదైనా వస్తువు, చైతన్యముగలదైనా, చైతన్యంలేనిదైనా, అవన్నీ శివుని పక్కన ఉంచి, సాధారణంగా గ్రహించి, పూజించాలి.

కృతాంజలిపుటాః సర్వే ఽచింత్యాః స్మితముఖాస్తథా ప్రీత్యా సంప్రేక్షమాణాశ్చ దేవం దేవీం చ సర్వదా

అందరూ చేతులు జోడించి, చిరునవ్వుతో, ఎప్పుడూ ప్రేమతో పరమేశ్వరుడిని, పార్వతీదేవిని తిలకిస్తూ ఉంటారు.

ఇత్థమావరణాభ్యర్చాం కృత్వావిక్షేపశాంతయే పునరభ్యర్చ్య దేవేశం పక్త్వాక్షరముదీరయేత్

ఇలా ఆవరణాల పూజను చేసి, మనస్సు చంచలతను తగ్గించేందుకు, మళ్లీ దేవాదిదేవుని పూజించి, నాశ్వరత లేని మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

నివేదయేత్తతః పశ్చాచ్ఛివయోరమృతోపమమ్ సువ్యఞ్జనసమాయుక్తం శుద్ధం చారు మహాచరుమ్

తర్వాత శివుడికీ, పార్వతీదేవికీ అమృతంతో సమానమైన, శుభ్రమైన, అందమైన, మంచి పదార్థాలతో తయారైన మహా నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి.

ద్వాత్రింశదాఢకైర్ముఖ్యమధమం త్వాఢకావరమ్ సాధయిత్వా యథాసంపచ్ఛ్రద్ధయా వినివేదయేత్

ముఖ్యమైన నైవేద్యం ముప్పై రెండు కొలతలతో, చిన్నదాని కొలతలు తక్కువగా తయారు చేసి, తన శక్తికి తగినట్లు, భక్తితో సమర్పించాలి.

తతో నివేద్య పానీయం తాంబూలం చోపదంశకైః నీరాజనాదికం కృత్వా పూజాశేషం సమాపయేత్

ఆ తరువాత, పానీయాన్ని, తాంబూలాన్ని ఇతర ఉపచారాలతో కలిపి సమర్పించి, దీపారాధన మొదలైన పూజా కార్యక్రమాలు ముగించాలి.

భోగోపయోగ్యద్రవ్యాణి విశిష్టాన్యేవ సాధయేత్ విత్తశాఠ్యం న కుర్వీత భక్తిమాన్విభవే సతి

భోగానికి అనువైన ఉత్తమ పదార్థాలనే సిద్ధం చేయాలి; ధనం ఉన్న భక్తుడు లోభంగా లేదా మోసంగా ప్రవర్తించకూడదు.

శఠస్యోపేక్షకస్యాపి వ్యంగ్యం చైవానుతిష్ఠతః న ఫలంత్యేవ కర్మాణి కామ్యానీతి సతాం కథా

మోసపూరితంగా, నిర్లక్ష్యంగా, లేదా ద్వంద్వంగా ఆచరించే వారికి, కోరిన ఫలితాలు కలగవని సద్గురువులు చెబుతారు.

తస్మాత్సమ్యగుపేక్షాం చ త్యక్త్వా సర్వాంగయోగతః కుర్యాత్కామ్యాని కర్మాణి ఫలసిద్ధిం యదీచ్ఛతి

కాబట్టి, అన్ని విధాల నిర్లక్ష్యాన్ని విడిచిపెట్టి, శరీరమంతా ఏకాగ్రతతో, కోరిన ఫలితాన్ని పొందాలనుకుంటే, ఆ కర్మలను చేయాలి.