శివపురాణమ్

తస్మిన్నావరణే భూయో వృషేన్ద్రం పురతో యజేత్ నందినం దక్షిణే తస్య మహాకాలం తథోత్తరే

ఆ వలయంలో ముందుగా వృషేంద్రుని, అతని దక్షిణవైపు నందిని, ఉత్తరవైపు మహాకాలుని పూజించాలి.

శాస్తారం వహ్నిదిక్పత్రే మాత్ఃర్దక్షిణదిగ్దలే గజాస్యం నైరృతే పత్రే షణ్ముఖం వారుణే పునః

అగ్నికోణ దళంలో శాస్తారుని, దక్షిణ దళంలో మాతృదేవతను, నైరుతి దళంలో గజాస్యుని, పశ్చిమ దళంలో మళ్లీ షణ్ముఖుని పూజించాలి.

జ్యేష్ఠాం వాయుదలే గౌరీముత్తరే చండమైశ్వరే శాస్తృనన్దీశయోర్మధ్యే మునీన్ద్రం వృషభం యజేత్

వాయవ్య దళంలో జ్యేష్ఠను, ఉత్తర దళంలో గౌరీదేవిని, చండమేశ్వరుని ప్రాంతంలో శాస్త్రి, నందీశ్వరుల మధ్య మహాముని వృషభుని పూజించాలి.

మహాకాలస్యోత్తరతః పింగలం తు సమర్చయేత్ శాస్తృమాతృసమూహస్య మధ్యే భృంగీశ్వరం తతః

మహాకాలుని ఉత్తరవైపు పింగలుని పూజించాలి. శాస్త్రి, మాతృ సమూహం మధ్య భృంగీశ్వరుని ఆరాధించాలి.

మాతృవిఘ్నేశమధ్యే తు వీరభద్రం సమర్చయేత్ స్కన్దవిఘ్నేశయోర్మధ్యే యజేద్దేవీం సరస్వతీమ్

మాతృ, విఘ్నేశ్వరుల మధ్య వీరభద్రుని పూజించాలి. స్కందుడు, విఘ్నేశ్వరుల మధ్య సరస్వతీదేవిని ఆరాధించాలి.

జ్యేష్ఠాకుమారయోర్మధ్యే శ్రియం శివపదార్చితామ్ జ్యేష్ఠాగణామ్బయోర్మధ్యే మహామోటీం సమర్చయేత్

జ్యేష్ఠ, కుమారుల మధ్య శివపాదార్చితమైన శ్రీదేవిని పూజించాలి. జ్యేష్ఠ, గణాంబల మధ్య మహామోటిని ఆరాధించాలి.

గణామ్బాచణ్డయోర్మధ్యే దేవీం దుర్గాం ప్రపూజయేత్ అత్రైవావరణే భూయః శివానుచరసంహతిమ్

గణాంబ, చండల మధ్య దుర్గాదేవిని పూజించాలి. ఇదే వలయంలో మళ్లీ శివుని అనుచర సమూహాన్ని ఆరాధించాలి.

రుద్రప్రథమభూతాఖ్యాం వివిధాం చ సశక్తికామ్ శివాయాశ్చ సఖీవర్గం జపేద్ధ్యాత్వా సమాహితః

శివుడు మొదటి సృష్టికర్తగా, ఆయనతో పాటు వివిధ శక్తులు, శివానీ సహచరులను మనస్సు ఏకాగ్రతతో ధ్యానించి, జపించాలి.

ఏవం తృతీయావరణే వితతే పూజితే సతి చతుర్థావరణం ధ్యాత్వా బహిస్తస్య సమర్చయేత్

ఇలా మూడవ వలయాన్ని స్థాపించి పూజించిన తరువాత, దాని వెలుపల నాలుగవ వలయాన్ని ధ్యానించి, ఆ వలయాన్ని కూడా పూజించాలి.

భానుః పూర్వదలే పూజ్యో దక్షిణే చతురాననః రుద్రో వరుణదిక్పత్రే విష్ణురుత్తరదిగ్దలే

తూర్పు దళంలో సూర్యుడిని, దక్షిణ దళంలో చతుర్ముఖుడిని, వాయవ్య దిశలో రుద్రుడిని, ఉత్తర దళంలో విష్ణువును పూజించాలి.

చతుర్ణామపి దేవానాం పృథగావరణాన్యథ తస్యాంగాని షడేవాదౌ దీప్తాద్యాభిశ్చ శక్తిభిః

ఈ నలుగురు దేవతలకు వేరుగా వేరుగా వలయాలు ఉంటాయి. మొదటగా, వారి ఆరు అవయవాలను ప్రకాశించే శక్తులతో పూజించాలి.

దీప్తా సూక్ష్మా జయా భద్రా విభూతిర్విమలా క్రమాత్ అమోఘా విద్యుతా చైవ పూర్వాది పరితః స్థితాః

దీప్త, సూక్ష్మ, జయ, భద్ర, విభూతి, విమల — ఇవి క్రమంగా, అమోఘ, విద్యుత్ అనే శక్తులతో తూర్పు మొదలుకొని చుట్టూ స్థితి చెందాయి.

ద్వితీయావరణే పూజ్యాశ్చతస్రో మూర్తయః క్రమాత్ పూర్వాద్యుత్తరపర్యంతాః శక్తయశ్చ తతః పరమ్

రెండవ వలయంలో తూర్పు మొదలుకొని ఉత్తరం వరకు నలుగు రూపాలను క్రమంగా పూజించాలి. తరువాత వాటి శక్తులను కూడా పూజించాలి.

ఆదిత్యో భాస్కరో భానూ రవిశ్చేత్యనుపూర్వశః అర్కో బ్రహ్మా తథా రుద్రో విష్ణుశ్చైతే వివస్వతః

ఆదిత్యుడు, భాస్కరుడు, భాను, రవి — వీరు వరుసగా; అర్కుడు, బ్రహ్మా, రుద్రుడు, విష్ణువు — వీరే సూర్యుని రూపాలు.

విస్తారా పూర్వదిగ్భాగే సుతరాం దక్షిణే స్థితాః బోధనీ పశ్చిమే భాగే ఆప్యాయిన్యుత్తరే పునః

విస్తార అనే శక్తి తూర్పు దిశలో, సుతర దక్షిణ దిశలో, బోధనీ పడమర దిశలో, ఆప్యాయినీ ఉత్తర దిశలో స్థితి చెందాయి.

ఉషాం ప్రభాం తథా ప్రాజ్ఞాం సన్ధ్యామపి తతః పరమ్ ఐశానాదిషు విన్యస్య ద్వితీయావరణే యజేత్

ఉష, ప్రభ, ప్రాజ్ఞ, తరువాత సంధ్య — వీటిని ఐశాన్యాది దిశల్లో స్థాపించి, రెండవ వలయంలో పూజించాలి.

సోమమంగారకం చైవ బుధం బుద్ధిమతాం వరమ్ బృహస్పతిం బృహద్బుద్ధిం భార్గవం తేజసాం నిధిమ్

సోముడు, మంగళుడు, బుధుడు — జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, బృహస్పతి — విశాలమైన బుద్ధి కలవాడు, భార్గవుడు — తేజస్సుకు నిలయమైనవాడు,

శనైశ్చరం తథా రాహుం కేతుం ధూమ్రం భయంకరమ్ సమంతతో యజేదేతాంస్తృతీయావరణే క్రమాత్

శనైశ్చరుడు, అలాగే రాహువు, కేతువు — పొగతో కూడిన భయంకరుడు — వీరిని మూడవ వలయంలో చుట్టూ క్రమంగా పూజించాలి.

అథవా ద్వాదశాదిత్యా ద్వితీయావరణే యజేత్ తృతీయావరణే చైవ రాశీన్ద్వాదశ పూజయేత్

లేదా, రెండవ వలయంలో ద్వాదశ ఆదిత్యులను, మూడవ వలయంలో ద్వాదశ రాశులను పూజించాలి.

సప్తసప్త గణాంశ్చైవ బహిస్తస్య సమంతతః ఋషీన్దేవాంశ్చ గంధర్వాన్పన్నగానప్సరోగణాన్

బయట చుట్టూ ఏడు ఏడు గణాలను, ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, పన్నగులు, అప్సరస గణాలను పూజించాలి.

గ్రామణ్యశ్చ తథా యక్షాన్యాతుధానాంస్తథా హయాన్ సప్తచ్ఛందోమయాంశ్చైవ వాలఖిల్యాంశ్చ పూజయేత్

గ్రామణులు, యక్షులు, రాక్షసులు, గుర్రాలు, ఏడు ఛందస్సులతో కూడిన గణాలు, వాలఖిల్యులను కూడా పూజించాలి.

ఏవం తృతీయావరణే సమభ్యర్చ్య దివాకరమ్ బ్రహ్మాణమర్చయేత్పశ్చాత్త్రిభిరావరణైః సహః

ఇలా మూడవ వలయంలో సూర్యుని పూజించిన తరువాత, బ్రహ్మను మూడు వలయాలతో కూడి పూజించాలి.

హిరణ్యగర్భం పూర్వస్యాం విరాజం దక్షిణే తతః కాలం పశ్చిమదిగ్భాగే పురుషం చోత్తరే యజేత్

తూర్పున హిరణ్యగర్భుడిని, దక్షిణ దిశలో విరాజును, పడమరలో కాలుడిని, ఉత్తర దిశలో పురుషుడిని పూజించాలి.

హిరణ్యగర్భః ప్రథమో బ్రహ్మా కమలసన్నిభః కాలో జాత్యంజనప్రఖ్యః పురుషః స్ఫటికోపమః

హిరణ్యగర్భుడు మొదటి వాడు, బ్రహ్మా పద్మపుష్పం వంటి వాడు, కాలుడు నీలపు కాజలు లాంటి వాడు, పురుషుడు స్ఫటికంలా నిర్మలంగా ఉంటాడు.

త్రిగుణో రాజసశ్చైవ తామసః సాత్త్వికస్తథా చత్వార ఏతే క్రమశః ప్రథమావరణే స్థితాః

రజోగుణం, తమోగుణం, సత్త్వగుణం కలిగి, ఈ నలుగురు క్రమంగా మొదటి వలయంలో స్థితి చెందారు.

ద్వితీయావరణే పూజ్యాః పూర్వాదిపరితః క్రమాత్ సనత్కుమారః సనకః సనందశ్చ సనాతనః

రెండవ వలయంలో, తూర్పు నుండి మొదలుకొని చుట్టూ క్రమంగా, సనత్కుమారుడు, సనకుడు, సనందుడు, సనాతనుడు వీరిని పూజించాలి.

తృతీయావరణే పశ్చాదర్చయేచ్చ ప్రజాపతీన్ అష్టౌ పూర్వాంశ్చ పూర్వాదౌ త్రీన్ప్రాక్పశ్చాదనుక్రమాత్

మూడవ వలయంలో, తరువాత, ఎనిమిది ప్రజాపతులను, అలాగే ముందుగా తూర్పు వైపున ముగ్గురిని తూర్పు నుండి పడమటివైపు క్రమంగా పూజించాలి.

దక్షో రుచిర్భృగుశ్చైవ మరీచిశ్చ తథాంగిరాః పులస్త్యః పులహశ్చైవ క్రతురత్రిశ్చ కశ్యపః

దక్షుడు, రుచిః, భృగువు, మరీచి, అంగిరసు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, అత్రి, కశ్యపుడు—

వసిష్ఠశ్చేతి విఖ్యాతాః ప్రజానాం పతయస్త్విమే తేషాం భార్యాశ్చ తైస్సార్ధం పూజనీయా యథాక్రమమ్

వశిష్ఠుడు—ఇవాళ్లంతా ప్రజల పాలకులుగా ప్రసిద్ధులు. వీరి భార్యలతో కూడి, వారిని యథాక్రమంగా పూజించాలి.