సంప్రాప్య వైష్ణవం బ్రాహ్మం రుద్రలోకం విశేషతః తత్రోషిత్వా చిరం కాలం భుక్త్వా భోగాన్యథోదితాన్
వైష్ణవ, బ్రాహ్మ, ముఖ్యంగా రుద్ర లోకాలను చేరి, అక్కడ చాలా కాలం ఉండి, చెప్పిన విధంగా భోగాలు అనుభవిస్తాడు.
పునశ్చోర్ధ్వం గతస్తస్మాదతీత్య స్థానపఞ్చకమ్ శ్రీకణ్ఠాజ్జ్ఞానమాసాద్య తస్మాచ్ఛైవపురం వ్రజేత్
అక్కడి నుండి మరింత పైకి వెళ్లి, ఐదు లోకాలను దాటి, శ్రీకంఠుని నుండి జ్ఞానం పొంది, శైవపురాన్ని చేరుతాడు.
అర్ధచర్యారతశ్చాపి ద్విరావృత్త్యైవమేవ తు పశ్చాజ్జ్ఞానం సమాసాద్య శివసాయుజ్యమాప్నుయాత్
ఎవరైనా అర్ధంగా ఆచరించినా, ఈ విధంగా రెండుసార్లు చేయడం వల్ల, తరువాత జ్ఞానాన్ని పొంది, శివునితో ఐక్యాన్ని పొందుతారు.
అర్ధార్ధచరితో యస్తు దేహీ దేహక్షయాత్పరమ్ అండాంతం వోర్ధ్వమవ్యక్తమతీత్య భువనద్వయమ్
ఎవరైనా నాలుగవ భాగం మాత్రమే ఆచరిస్తే, శరీరం విడిచిన తర్వాత, అండాంతాన్ని దాటి, రెండు లోకాలను దాటి, పైకి అవ్యక్త స్థితిని చేరుతాడు.
సంప్రాప్య పౌరుషం రౌద్రస్థానమద్రీన్ద్రజాపతేః అనేకయుగసాహస్రం భుక్త్వా భోగాననేకధా
అక్కడ పౌరుష, రౌద్ర లోకాలను, పర్వతాధిపతి యొక్క స్థానాలను చేరి, అనేక యుగాల పాటు అనేక విధాలుగా భోగాలు అనుభవిస్తాడు.
పుణ్యక్షయే క్షితిం ప్రాప్య కులే మహతి జాయతే తత్రాపి పూర్వసంస్కారవశేన స మహాద్యుతిః
పుణ్యం తగ్గిన తరువాత, భూమిపై గొప్ప వంశంలో జన్మిస్తాడు. అక్కడ కూడా గత సంస్కార ప్రభావంతో మహత్తర తేజస్సుతో ఉంటాడు.
పశుధర్మాన్పరిత్యజ్య శివధర్మరతో భవేత్ తద్ధర్మగౌరవాదేవ ధ్యాత్వా శివపురం వ్రజేత్
బంధించిన జీవుల స్వభావాలను వదిలిపెట్టి, శివుని ధర్మంలో ఆనందంగా ఉండాలి. ఆ ధర్మాన్ని గౌరవిస్తూ, శివుని పురాన్ని ధ్యానం చేస్తూ చేరాలి.
భోగాంశ్చ వివిధాన్భుక్త్వా విద్యేశ్వరపదం వ్రజేత్ తత్ర విద్యేశ్వరైస్సార్ధం భుక్త్వా భోగాన్బహూన్క్రమాత్
వివిధ రకాల భోగాలు అనుభవించిన తరువాత, విద్యేశ్వరుల స్థానం పొందుతాడు. అక్కడ విద్యేశ్వరులతో కలిసి, వరుసగా ఎన్నో భోగాలు అనుభవిస్తాడు.
అణ్డస్యాంతర్బహిర్వాథ సకృదావర్తతే పునః తతో లబ్ధ్వా శివజ్ఞానం పరాం భక్తిమవాప్య చ
ఈ బ్రహ్మాండంలో లోపలైనా బయటైనా, ఒక్కసారి తిరుగుతాడు. ఆ తరువాత శివజ్ఞానం పొందినవాడు, పరమ భక్తిని కూడా సంపాదిస్తాడు.
శివసాధర్మ్యమాసాద్య న భూయో వినివర్తతే యశ్చాతీవ శివే భక్తో విషయాసక్తచిత్తవత్
శివునితో సమానత్వాన్ని పొందినవాడు ఇక మళ్లీ జన్మించడు. శివునిపై అత్యంత భక్తి ఉన్నవాడు కూడా, ఇంద్రియాల విషయాల్లో మనసు లగ్నమైనా, అతనికి విముక్తి లభిస్తుంది.
శివదర్మానసో కుర్వన్నకుర్వన్వాపి ముచ్యతే ఏకావృత్తో ద్విరావృత్తస్త్రిరావృత్తో నివర్తకః
శివధర్మాన్ని మనసులో ఆచరించినా, ఆచరించకపోయినా, అతడు విముక్తుడవుతాడు. ఒక్కసారి, రెండుసార్లు, లేదా మూడుసార్లు తిరిగినవాడు తిరిగి వస్తాడు.
న పునశ్చక్రవర్తీ స్యాచ్ఛివధర్మాధికారవాన్ తస్మాచ్చ్ఛివాశ్రితో భూత్వా యేన కేనాపి హేతునా
శివధర్మంలో అధికారం ఉన్నవాడు మళ్లీจัก్రవర్తి కాలేడు. అందుకే, ఏ కారణంతోనైనా శివునిని ఆశ్రయించాలి.
శివధర్మే మతిం కుర్యాచ్ఛ్రేయసే చేత్కృతోద్యమః నాత్ర నిర్బంధయిష్యామో వయం కేచన కేనచిత్
ఎవరైనా శ్రేయస్సు కోరితే, శివధర్మంలో మనస్సు నిలిపి, ప్రయత్నించాలి. ఇక్కడ మేము ఎవరికీ, ఏ కారణంతోనూ బలవంతం చేయము.
నిర్బన్ధేభ్యో ఽతివాదేభ్యః ప్రకృత్యైతన్న రోచతే రోచతే వా పరేభ్యస్తు పుణ్యసంస్కారగౌరవాత్
బలవంతం చేయడం వల్లా, ఎక్కువ వాదనలు వల్లా, సహజంగా ఇది ఆకర్షణీయంగా ఉండదు. కానీ, పుణ్యకర్మల గౌరవంతో, ఇతరులకు ఇది ఇష్టంగా ఉండొచ్చు.
సంసారకారణం యేషాం న ప్రరోఢుమలం భవేత్ ప్రకృత్యనుగుణం తస్మాద్విమృశ్యైతదశేషతః
ఎవరికి సంసారానికి కారణం అదుపులో పెట్టలేకపోతే, వారు తమ స్వభావాన్ని బట్టి, దీన్ని పూర్తిగా ఆలోచించాలి.
శివధర్మే ఽధికుర్వీత యదీచ్ఛేచ్ఛివమాత్మనః
తనకు శివుని కావాలని ఎవరికైనా ఆశ ఉంటే, వారు శివధర్మాన్ని ఆచరించాలి.
భగవంస్త్వన్ముఖాదేవ శ్రుతం శ్రుతిసమం మయా స్వాశ్రితానాం శివప్రోక్తం నిత్యనైమిత్తికం తథా
ప్రభూ! మీ నోటివెంటనే వేదంతో సమానమైన శివుని భక్తులకు చెప్పిన నిత్య, నైమిత్తిక కర్తవ్యాలను నేను విన్నాను.
ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి శివధర్మాధికారిణామ్ కామ్యమప్యస్తి చేత్కర్మ వక్తుమర్హసి సామ్ప్రతమ్
ఇప్పుడు శివధర్మానికి అర్హులైనవారికి, కావలసిన కార్యాలు ఉన్నాయా లేదా అని వినాలని ఉంది. ఉంటే, దయచేసి ఇప్పుడు చెప్పండి.
అస్త్యైహికఫలం కిఞ్చిదాముష్మికఫలం తథా ఐహికాముష్మికఞ్చాపి తచ్చ పఞ్చవిధం పునః
ఇక్కడ కొన్ని కార్యాలు ఈ లోకంలో ఫలితాన్ని ఇస్తాయి, మరికొన్ని పరలోకంలో ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. కొన్ని రెండింటికీ ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. అవి ఐదు విధాలుగా ఉంటాయి.
కించిత్క్రియామయం కర్మ కించిత్కర్మ తపో మయమ్
కొన్ని కార్యాలు కర్మ రూపంలో ఉంటాయి, మరికొన్ని తపస్సు స్వరూపంగా ఉంటాయి.
జపధ్యానమయం కించిత్కించిత్సర్వమయం తథా క్రియామయం తథా భిన్నం హోమదానార్చనక్రమాత్
కొన్ని కార్యాలు జపం, ధ్యానం రూపంలో ఉంటాయి, మరికొన్ని ఇవన్నీ కలిపినవిగా ఉంటాయి. కర్మలు కూడా హోమం, దానం, పూజా క్రమాన్ని బట్టి వేరుగా ఉంటాయి.
సర్వశక్తిమతామేవ నాన్యేషాం సఫలం భవేత్ శక్తిశ్చాజ్ఞా మదేశస్య శివస్య పరమాత్మనః
అన్ని శక్తులు ఉన్నవారికే ఇవి ఫలితమిస్తాయి, ఇతరులకు కాదు. ఆ శక్తి అంటే పరమాత్మ అయిన శివుని ఆజ్ఞ.
తస్మాత్కామ్యాని కర్మాణి కుర్యాదాజ్ఞాధరోద్విజః అథ వక్ష్యామి కామ్యం హి చేహాముత్ర ఫలప్రదమ్
అందువల్ల, ద్విజుడు కావలసిన కార్యాలు శాసనాన్ని బట్టి చేయాలి. ఇప్పుడు ఇహలోక, పరలోక ఫలితాలు ఇచ్చే కావ్యకర్మలను నేను వివరంగా చెబుతాను.
శైవైర్మాహేశ్వరైశ్చైవ కార్యమంతర్బహిః క్రమాత్ శివో మహేశ్వరశ్చేతి నాత్యంతమిహ భిద్యతే
శైవులు, మాహేశ్వరులు లోపల, బయట, క్రమంగా కార్యాలు చేయాలి. శివుడు, మాహేశ్వరుడు అని ఇక్కడ పెద్ద తేడా లేదు.
యథా తథా న భిద్యంతే శైవా మాహేశ్వరా అపి శివాశ్రితా హి తే శైవా జ్ఞానయజ్ఞరతా నరాః
ఏ విధంగా ఉన్నా, శైవులు, మాహేశ్వరులు వేరు కారు. శివుని ఆశ్రయించినవారే శైవులు. జ్ఞానయజ్ఞంలో ఆనందపడే మనుష్యులు శైవులే.
మాహేశ్వరాస్సమాఖ్యాతా కర్మయజ్ఞరతా భువి తస్మాదాభ్యన్తరే కుర్యుః శైవా మాహేశ్వరా వహిః
కర్మయజ్ఞంలో నిమగ్నమైనవారు ఈ లోకంలో మాహేశ్వరులుగా పిలవబడతారు. అందువల్ల, లోపల శైవుల్లా, బయట మాహేశ్వరుల్లా ప్రవర్తించాలి.
న తు ప్రయోగో భిద్యేత వక్ష్యమాణస్య కర్మణః పరీక్ష్య భూమిం విధివద్గంధవర్ణరసాదిభిః
ఇప్పుడు చెప్పబోయే కర్మ విధానాన్ని మార్చకూడదు. భూమిని సువాసన, రంగు, రుచి మొదలైన వాటితో సరిగా పరిశీలించాలి.
మనోభిలషితే తత్ర వితానవితతాంబరే సుప్రలిప్తే మహీపృష్ఠే దర్పణోదరసంనిభే
మనసు కోరిన చోట, పైకీ క్రిందకీ వస్త్రాలు పరచి, బాగా పలుచగా పూసి, అద్దపు మెరుపులా మృదువుగా ఉన్న భూమిపై ఏర్పాటుచేయాలి.
ప్రాచీముత్పాదయేత్పూర్వం శాస్త్రదృష్టేన వర్త్మనా ఏకహస్తం ద్విహస్తం వా మణ్డలం పరికల్పయేత్
ముందుగా, శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా తూర్పు దిశను గుర్తించాలి. ఒక చేతి పొడవు లేదా రెండు చేతుల పొడవుతో వృత్తాన్ని రూపొందించాలి.
ఆలిఖేద్విమలం పద్మమష్టపత్రం సకర్ణికమ్ రత్నహేమాదిభిశ్చూర్ణైర్యథాసంభవసంభృతైః
అక్కడ, మధ్యలో గుండ్రంగా, ఎనిమిది దళాలతో కూడిన శుద్ధమైన పద్మాన్ని, రత్నాలు, బంగారం వంటి పొడులతో, సాధ్యమైనంత అందంగా గీయాలి.