శివపురాణమ్

శక్తిమన్తం స్రుక్స్రువౌ చ దధానం దక్షిణే కరే తోమరం తాలవృంతం చ ఘృతపాత్రం తథేతరైః

శక్తితో నిండినవాడిగా, కుడిచేతిలో శ్రువు, శ్రువం, కటారి, తాళపత్ర పంకా, నెయ్యి పాత్ర, ఇతర సాధనాలతో కూడి ఉండాలి.

జాతం ధ్యాత్వైవమాకారం జాతకర్మ సమాచరేత్ నాలాపనయనం కృత్వా తతః సంశోధ్య సూతకమ్

పుట్టిన వెంటనే ఆ రూపాన్ని మనసులో దృష్టి పెట్టి, జనన సంస్కారాన్ని చేయాలి. పుట్టిన అపవిత్రతను తొలగించి, ప్రదేశాన్ని శుభ్రపరిచిన తర్వాత నామకరణాన్ని చేయకూడదు.

శివాగ్నిరుచినామాస్య కృత్వాహుతిపురస్సరమ్ పిత్రోర్విసర్జనం కృత్వా చౌలోపనయనాదికమ్

శివాగ్ని వంటి కాంతివంతమైన ముఖాన్ని చేసి, ముందుగా హోమం చేసి, పితృకార్యాలు, చౌల, ఉపనయనాది కార్యక్రమాలను నిర్వహించాలి.

అప్తోర్యామావసానాన్తం కృత్వా సంస్కారమస్య తు ఆజ్యధారాదిహోమం చ కృత్వా స్విష్టకృతం తతః

అప్తోర్యామ యాగం పూర్తయ్యే వరకు సంస్కారాన్ని చేసి, ఆ తర్వాత నెయ్యి హోమం చేసి, స్విష్టకృత్ హవనం చేయాలి.

రమిత్యనేన బీజేన పరిషించేత్తతః పరమ్ బ్రహ్మవిష్ణుశివేశానాం లోకేశానాం తథైవ చ

'రమ్' అనే బీజమంత్రంతో అభిషేకం చేసి, ఆ తరువాత బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు, లోకపాలకులు మరియు ఇతర దేవతలకు కూడా అర్పించాలి.

తదస్త్రాణాం చ పరితః కృత్వా పూజాం యథాక్రమమ్ ధూపదీపాదిసిద్ధ్యర్థం వహ్నిముద్ధృత్య కృత్యవిత్

ఆ ఆయుధాలను చుట్టూ ఏర్పాటు చేసి, క్రమంగా పూజ చేయాలి. ధూపం, దీపం మొదలైనవి సిద్ధం చేయడానికి, కర్తవ్యం తెలిసినవాడు అగ్ని వెలిగించాలి.

సాధయిత్వాజ్యపూర్వాణి ద్రవ్యాణి పునరేవ చ కల్పయిత్వాసనం వహ్నౌ తత్రావాహ్య యథాపురా

ముందుగా నెయ్యితో కూడిన పదార్థాలను సిద్ధం చేసి, మళ్లీ ఆసనం ఏర్పాటుచేసి, అక్కడ అగ్నిని పూర్వంలా ఆహ్వానించాలి.

సంపూజ్య దేవం దేవీం చ తతః పూర్ణాంతమాచరేత్ అథ వా స్వాశ్రమోక్తం తు వహ్నికర్మ శివార్పణమ్

దేవుడు, దేవిని పూజించి, ఆ తరువాత పూర్ణాహుతి చేయాలి. లేకపోతే, తన ఆశ్రమ నియమానుసారం, అగ్ని కార్యాన్ని శివునికి అర్పించాలి.

బుద్ధ్వా శివాశ్రమీ కుర్యాన్న చ తత్రాపరో విధిః శివాగ్నేర్భస్మసంగ్రాహ్యమగ్నిహోత్రోద్భవం తు వా

శివాశ్రమంలో ఉన్నవాడు ఈ విధంగా కార్యాన్ని చేయాలి; అక్కడ మరొక విధానం లేదు. శివాగ్ని బస్మాన్ని లేదా అగ్నిహోత్రంలో ఏర్పడిన బస్మాన్ని సేకరించాలి.

వైవాహోగ్నిభవం వాపి పక్వం శుచి సుగంధి చ కపిలాయాః శకృచ్ఛస్తం గృహీతం గగనే పతత్

లేకపోతే, వివాహాగ్నిలో ఏర్పడిన శుద్ధమైన, సువాసనగల బస్మాన్ని, లేదా పసుపు గోమూత్రంలో పడే, ఆకారంగా ఉన్న గోమయాన్ని తీసుకోవాలి.

న క్లిన్నం నాతికఠినం న దుర్గన్ధం న శోషితమ్ ఉపర్యధః పరిత్యజ్య గృహ్ణీయాత్పతితం యది

అది తడిగా ఉండకూడదు, ఎక్కువ గట్టిగా ఉండకూడదు, దుర్వాసన రాకూడదు, ఎండిపోయి ఉండకూడదు. పైభాగాన్ని, కింద భాగాన్ని వదిలేసి, మధ్య భాగాన్ని తీసుకోవాలి.

పిండీకృత్య శివాగ్న్యాదౌ తత్క్షిపేన్మూలమంత్రతః అపక్వమతిపాక్వం చ సంత్యజ్య భసితం సితమ్

దానిని గోళంగా చేసి, మూలమంత్రంతో శివాగ్నిలో వేయాలి. పచ్చిగా ఉన్నదాన్ని, ఎక్కువ కాలినదాన్ని వదిలేసి, తెల్లని బస్మాన్ని తీసుకోవాలి.

ఆదాయ వా సమాలోడ్య భస్మాధారే వినిక్షిపేత్ తైజసం దారవం వాపి మృన్మయం శైలమేవ చ

లేకపోతే, దాన్ని తీసుకుని బాగా కలిపి, బస్మాన్ని ఉంచే పాత్రలో పెట్టాలి. అది లోహపు, చెక్క, మట్టి లేదా రాయి పాత్ర అయినా సరే.

అన్యద్వా శోభనం శుద్ధం భస్మాధారం ప్రకల్పయేత్ సమే దేశే శుభే శుద్ధే ధనవద్భస్మ నిక్షిపేత్

లేకపోతే, మరొక అందమైన, శుద్ధమైన బస్మపాత్రను సిద్ధం చేయాలి. శుభ్రమైన, శుభప్రదమైన చోట, విలువైన బస్మాన్ని అక్కడ ఉంచాలి.

న చాయుక్తకరే దద్యాన్నైవాశుచితలే క్షిపేత్ న సంస్పృశేచ్చ నీచాంగైర్నోపేక్షేత న లంఘయేత్

అర్హత లేని వ్యక్తికి ఇవ్వకూడదు, అపవిత్రమైన ప్రదేశంలో ఉంచకూడదు. తక్కువ భాగాలతో తాకకూడదు, నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు, దాని మీద అడుగు పెట్టకూడదు.

తస్మాద్భసితమాదాయ వినియుంజీత మన్త్రతః కాలేషూక్తేషు నాన్యత్ర నాయోగ్యేభ్యః ప్రదాపయేత్

అందువల్ల, బస్మాన్ని తీసుకుని, నిర్ణీత సమయాల్లో మంత్రాలతో అభిషేకం చేయాలి. ఇతర చోట్ల చేయకూడదు, అర్హత లేనివారికి ఇవ్వకూడదు.

భస్మసంగ్రహణం కుర్యాద్దేవే ఽనుద్వాసితే సతి ఉద్వాసనే కృతే యస్మాచ్చణ్డభస్మ ప్రజాపతే

దేవుడిని పంపించకముందు బస్మాన్ని సేకరించాలి. పంపిన తర్వాత, ఆ క్రూరమైన బస్మం ప్రజాపతికి చెందుతుంది.

అగ్నికార్యే కృతే పశ్చాచ్ఛివశాస్త్రోక్తమార్గతః స్వసూత్రోక్తప్రకారాద్వా బలికర్మ సమాచరేత్

అగ్నికార్యం పూర్తయ్యాక, శివశాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా లేదా తన సూత్రంలో చెప్పిన ప్రకారం, బలికార్యాన్ని చేయాలి.

అథ విద్యాసనం న్యస్య సుప్రలిప్తే తు మణ్దలే విద్యాకోశం ప్రతిష్ఠాప్య యజేత్పుష్పాదిభిః క్రమాత్

తర్వాత, బాగా పూతపూసిన వృత్తంలో విద్యాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసి, విద్యాకోశాన్ని ప్రతిష్టాపించి, పుష్పాలు మొదలైనవి క్రమంగా అర్పిస్తూ పూజ చేయాలి.

విద్యాయాః పురతః కృత్వా గురోరపి చ మణ్డలమ్ తత్రాసనవరం కృత్వా పుష్పాద్యై గురుమర్చయేత్

మంత్ర రేఖను ముందు ఉంచి, గురువు యొక్క స్థలాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేసి, అక్కడ ఉత్తమమైన ఆసనాన్ని వేసి, పుష్పాలు మొదలైనవి సమర్పించి గురువును భక్తితో పూజించాలి.

తతోనుపూజయేత్పూజ్యాన్ భోజయేచ్చ బుభుక్షితాన్ తతస్స్వయం చ భుంజీత శుద్ధమన్నం యథాసుఖమ్

అనంతరం పూజకు అర్హులైనవారిని గౌరవించి, ఆకలితో ఉన్నవారికి భోజనం పెట్టాలి. తరువాత తాను కూడా శుద్ధమైన అన్నాన్ని, ఇష్టానుసారం తినవచ్చు.

నివేదితం చ వా దేవే తచ్ఛేషం చాత్మశుద్ధయే శ్రద్దధానో న లోభేన న చణ్డాయ సమర్పితమ్

దేవునికి సమర్పించినది, దాని మిగిలిన భాగాన్ని కూడా, విశ్వాసంతో, స్వార్థంతో కాకుండా, అర్హులేనివారికి ఇవ్వకుండా, తన స్వచ్ఛత కోసం స్వీకరించాలి.

గన్ధమాల్యాది యచ్చాన్యత్తత్రాప్యేష సమో విధిః న తు తత్ర శివోస్మీతి బుద్ధిం కుర్యాద్విచక్షణః

గంధం, పుష్పమాలలు మొదలైన ఇతర సమర్పణలకు కూడా ఇదే నియమం వర్తిస్తుంది. కానీ, జ్ఞానులు ఈ సందర్భంలో 'నేనే శివుడు' అని భావించరాదు.

భుక్త్వాచమ్య శివం ధ్యాత్వా హృదయే మూలముచ్చరేత్ కాలశేషం నయేద్యోగ్యైః శివశాస్త్రకథాదిభిః

భోజనం చేసి, నోటిని కడిగి, హృదయంలో శివునిని ధ్యానించి, మూలమంత్రాన్ని జపించాలి. మిగిలిన సమయాన్ని శివశాస్త్రాల పారాయణం వంటి శుభకార్యాలతో గడపాలి.

రాత్రౌ వ్యతీతే పూర్వాంశే కృత్వా పూజాం మనోహరామ్ శివయోః శయనం త్వేకం కల్పయేదతిశోభనమ్

రాత్రి మొదటి భాగం గడిచిన తరువాత, మనోహరమైన పూజ చేసి, శివుడు మరియు పార్వతికి అత్యంత అందమైన విశ్రాంతి స్థలాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి.

భక్ష్యభోజ్యాంబరాలేపపుష్పమాలాదికం తథా మనసా కర్మణా వాపి కృత్వా సర్వం మనోహరమ్

భోజనాలు, తినిపదార్థాలు, వస్త్రాలు, అంగరాగాలు, పుష్పమాలలు మొదలైనవన్నీ, మనసులో గానీ, చేతలతో గానీ, అందంగా సమర్పించాలి.

తతో దేవస్య దేవ్యాశ్చ పాదమూలే శుచిస్స్వపేత్ గృహస్థో భార్యయా సార్ధం తదన్యే ఽపి తు కేవలాః

తరువాత, గృహస్థుడు భార్యతో కలిసి, శివుడు మరియు దేవి పాదమూలంలో పవిత్రంగా నిద్రించాలి. ఇతరులు మాత్రం ఒంటరిగా నిద్రించాలి.

ప్రత్యూషసమయం బుద్ధ్వా మాత్రామాద్యాముదీరయేత్ ప్రణమ్య మనసాం దేవం సాంబం సగణమవ్యయమ్

ఉషస్సు సమయం తెలిసినప్పుడు, మొదటి మాపు జపించి, మనసులో ఉమా సమేతుడైన అక్షయుడైన దేవునికి నమస్కరించాలి.

దేశకాలోచితం కృత్వా శౌచాద్యమపి శక్తితః శంఖాదినినదైర్దివ్యైర్దేవం దేవీం చ బోధయేత్

దేశకాలానికి అనుగుణంగా, శక్తికి తగ్గట్టు శౌచాది కర్మలు చేసి, శంఖం మొదలైన దివ్యధ్వనులతో శివుడు మరియు దేవిని మేల్కొలపాలి.