ద్రవ్యేణైకేన వా ఽలాభే జుహుయాచ్ఛ్రద్ధయా పునః ప్రాయశ్చిత్తాయ జుహుయాన్మంత్రయిత్వాహుతిత్రయమ్
ఒకే పదార్థం మాత్రమే ఉంటే, దానిని భక్తితో సమర్పించాలి. ప్రాయశ్చిత్తార్థంగా, మంత్రం పఠించి మళ్లీ మూడు సమర్పణలు చేయాలి.
తతో హోమవిశిష్టేన ఘృతేనాపూర్య వై స్రుచమ్ నిధాయ పుష్పం తస్యాగ్రే శ్రువేణాధోముఖేన తామ్
తర్వాత, హోమానికి ప్రత్యేకంగా సిద్ధం చేసిన నెయ్యితో శ్రువును నింపి, దాని ముందుభాగంలో పువ్వు పెట్టి, శ్రువును తలకిందుగా పట్టుకోవాలి.
సదర్భేన సమాచ్ఛాద్య మూలేనాంజలినోత్థితః వౌషడంతేన జుహుయాద్ధారాం తు యవసంమితామ్
దర్భతో కప్పి, దాని మూలాన్ని చేతులలో పైకి ఎత్తి, 'వౌషట్' అని పలుకుతూ, యవపు కాండం పరిమాణంలో నెయ్యిని ధారగా సమర్పించాలి.
ఇత్థం పూర్ణాహుతిం కృత్వా పరిషించేచ్చ పూర్వవత్ తత ఉద్వాస్య దేవేశం గోపయేత్తు హుతాశనమ్
ఈ విధంగా పూర్ణాహుతి చేసి, మునుపటిలాగే నీళ్లు చల్లి, ఆ తరువాత దేవతాధిపతిని ఉద్వాసన చేసి, హోత్ర అగ్నిని సంరక్షించాలి.
తమప్యుద్వాస్య వా నాభౌ యజేత్సంధాయ నిత్యశః అథవా వహ్నిమానీయ శివశాస్త్రోక్తవర్త్మనా
ఆ అగ్నిని కూడా ఉద్వాసన చేసి, నాభి ప్రాంతంలో ప్రతిరోజూ పూజ చేయాలి. లేదా అగ్నిని తీసుకువచ్చి, శివశాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా కొనసాగించాలి.
వాగీశీగర్భసంభూతం సంస్కృత్య విధివద్యజేత్ అన్వాధానం పునః కృత్వా పరిధీన్ పరిధాయ చ
వాక్కు, మనస్సు ద్వారా పుట్టిన అగ్నిని సరిగా సిద్ధం చేసి, నియమాలకు అనుగుణంగా పూజ చేయాలి. మళ్లీ ఇంధనం వేసి, పరిధులను అమర్చాలి.
పాత్రాణి ద్వన్ద్వరూపేణ నిక్షిప్యేష్ట్వా శివం తతః సంశోధ్య ప్రోక్షణీపాత్రం ప్రోక్ష్యతాని తదంభసా
పాత్రలను జంటగా ఉంచి, శివుని పూజించి, ప్రోక్షణ పాత్రాన్ని శుద్ధి చేసి, వాటిని నీటితో ప్రోక్షణ చేయాలి.
ప్రణీతాపాత్రమైశాన్యాం విన్యస్యా పూరితం జలైః ఆజ్యసంస్కారపర్యంతం కృత్వా సంశోధ్య స్రక్స్రువౌ
ఈశాన్య దిశలో నీటితో నిండిన ప్రణీత పాత్రను ఉంచి, నెయ్యి శుద్ధి వరకు అన్ని కర్మలు చేసి, పుష్పమాల, శ్రువులను శుద్ధి చేయాలి.
గర్భాధానం పుంసవనం సీమన్తోన్నయనం తతః కృత్వా పృథక్పృథగ్ఘుత్వా జాతమగ్నిం విచిన్తయేత్
తర్వాత, గర్భాధానం, పుంసవనం, సీమంతం వంటి కర్మలు చేసి, ఒక్కొక్కదాన్ని వేర్వేరు సమర్పించి, నూతనంగా వెలిగించిన అగ్నిని ధ్యానించాలి.
త్రిపాదం సప్తహస్తం చ చతుఃశృంగం ద్విశీర్షకమ్ మధుపింగం త్రినయనం సకపర్దేన్దుశేఖరమ్
ఆ అగ్నిని మూడు కాళ్లు, ఏడు చేతులు, నాలుగు కొమ్ములు, రెండు తలలు, తేనె రంగు, మూడు కళ్ళు, జటలు, చంద్రుడు కిరీటంగా ఉన్నట్లు భావించాలి.
రక్తం రక్తామ్బరాలేపం మాల్యభూషనభూషితమ్ సర్వలక్షణసంపన్నం సోపవీతం త్రిమేఖలమ్
అది ఎరుపు వర్ణంతో, ఎరుపు వస్త్రాలు, అంగరాగాలు ధరించి, పుష్పమాలలు, ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అన్ని శుభలక్షణాలతో, యజ్ఞోపవీతం, మూడు మెఖలలు ధరించి ఉండాలి.
శక్తిమన్తం స్రుక్స్రువౌ చ దధానం దక్షిణే కరే తోమరం తాలవృంతం చ ఘృతపాత్రం తథేతరైః
శక్తితో నిండినవాడిగా, కుడిచేతిలో శ్రువు, శ్రువం, కటారి, తాళపత్ర పంకా, నెయ్యి పాత్ర, ఇతర సాధనాలతో కూడి ఉండాలి.
జాతం ధ్యాత్వైవమాకారం జాతకర్మ సమాచరేత్ నాలాపనయనం కృత్వా తతః సంశోధ్య సూతకమ్
పుట్టిన వెంటనే ఆ రూపాన్ని మనసులో దృష్టి పెట్టి, జనన సంస్కారాన్ని చేయాలి. పుట్టిన అపవిత్రతను తొలగించి, ప్రదేశాన్ని శుభ్రపరిచిన తర్వాత నామకరణాన్ని చేయకూడదు.
శివాగ్నిరుచినామాస్య కృత్వాహుతిపురస్సరమ్ పిత్రోర్విసర్జనం కృత్వా చౌలోపనయనాదికమ్
శివాగ్ని వంటి కాంతివంతమైన ముఖాన్ని చేసి, ముందుగా హోమం చేసి, పితృకార్యాలు, చౌల, ఉపనయనాది కార్యక్రమాలను నిర్వహించాలి.
అప్తోర్యామావసానాన్తం కృత్వా సంస్కారమస్య తు ఆజ్యధారాదిహోమం చ కృత్వా స్విష్టకృతం తతః
అప్తోర్యామ యాగం పూర్తయ్యే వరకు సంస్కారాన్ని చేసి, ఆ తర్వాత నెయ్యి హోమం చేసి, స్విష్టకృత్ హవనం చేయాలి.
రమిత్యనేన బీజేన పరిషించేత్తతః పరమ్ బ్రహ్మవిష్ణుశివేశానాం లోకేశానాం తథైవ చ
'రమ్' అనే బీజమంత్రంతో అభిషేకం చేసి, ఆ తరువాత బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు, లోకపాలకులు మరియు ఇతర దేవతలకు కూడా అర్పించాలి.
తదస్త్రాణాం చ పరితః కృత్వా పూజాం యథాక్రమమ్ ధూపదీపాదిసిద్ధ్యర్థం వహ్నిముద్ధృత్య కృత్యవిత్
ఆ ఆయుధాలను చుట్టూ ఏర్పాటు చేసి, క్రమంగా పూజ చేయాలి. ధూపం, దీపం మొదలైనవి సిద్ధం చేయడానికి, కర్తవ్యం తెలిసినవాడు అగ్ని వెలిగించాలి.
సాధయిత్వాజ్యపూర్వాణి ద్రవ్యాణి పునరేవ చ కల్పయిత్వాసనం వహ్నౌ తత్రావాహ్య యథాపురా
ముందుగా నెయ్యితో కూడిన పదార్థాలను సిద్ధం చేసి, మళ్లీ ఆసనం ఏర్పాటుచేసి, అక్కడ అగ్నిని పూర్వంలా ఆహ్వానించాలి.
సంపూజ్య దేవం దేవీం చ తతః పూర్ణాంతమాచరేత్ అథ వా స్వాశ్రమోక్తం తు వహ్నికర్మ శివార్పణమ్
దేవుడు, దేవిని పూజించి, ఆ తరువాత పూర్ణాహుతి చేయాలి. లేకపోతే, తన ఆశ్రమ నియమానుసారం, అగ్ని కార్యాన్ని శివునికి అర్పించాలి.
బుద్ధ్వా శివాశ్రమీ కుర్యాన్న చ తత్రాపరో విధిః శివాగ్నేర్భస్మసంగ్రాహ్యమగ్నిహోత్రోద్భవం తు వా
శివాశ్రమంలో ఉన్నవాడు ఈ విధంగా కార్యాన్ని చేయాలి; అక్కడ మరొక విధానం లేదు. శివాగ్ని బస్మాన్ని లేదా అగ్నిహోత్రంలో ఏర్పడిన బస్మాన్ని సేకరించాలి.
వైవాహోగ్నిభవం వాపి పక్వం శుచి సుగంధి చ కపిలాయాః శకృచ్ఛస్తం గృహీతం గగనే పతత్
లేకపోతే, వివాహాగ్నిలో ఏర్పడిన శుద్ధమైన, సువాసనగల బస్మాన్ని, లేదా పసుపు గోమూత్రంలో పడే, ఆకారంగా ఉన్న గోమయాన్ని తీసుకోవాలి.
న క్లిన్నం నాతికఠినం న దుర్గన్ధం న శోషితమ్ ఉపర్యధః పరిత్యజ్య గృహ్ణీయాత్పతితం యది
అది తడిగా ఉండకూడదు, ఎక్కువ గట్టిగా ఉండకూడదు, దుర్వాసన రాకూడదు, ఎండిపోయి ఉండకూడదు. పైభాగాన్ని, కింద భాగాన్ని వదిలేసి, మధ్య భాగాన్ని తీసుకోవాలి.
పిండీకృత్య శివాగ్న్యాదౌ తత్క్షిపేన్మూలమంత్రతః అపక్వమతిపాక్వం చ సంత్యజ్య భసితం సితమ్
దానిని గోళంగా చేసి, మూలమంత్రంతో శివాగ్నిలో వేయాలి. పచ్చిగా ఉన్నదాన్ని, ఎక్కువ కాలినదాన్ని వదిలేసి, తెల్లని బస్మాన్ని తీసుకోవాలి.
ఆదాయ వా సమాలోడ్య భస్మాధారే వినిక్షిపేత్ తైజసం దారవం వాపి మృన్మయం శైలమేవ చ
లేకపోతే, దాన్ని తీసుకుని బాగా కలిపి, బస్మాన్ని ఉంచే పాత్రలో పెట్టాలి. అది లోహపు, చెక్క, మట్టి లేదా రాయి పాత్ర అయినా సరే.
అన్యద్వా శోభనం శుద్ధం భస్మాధారం ప్రకల్పయేత్ సమే దేశే శుభే శుద్ధే ధనవద్భస్మ నిక్షిపేత్
లేకపోతే, మరొక అందమైన, శుద్ధమైన బస్మపాత్రను సిద్ధం చేయాలి. శుభ్రమైన, శుభప్రదమైన చోట, విలువైన బస్మాన్ని అక్కడ ఉంచాలి.
న చాయుక్తకరే దద్యాన్నైవాశుచితలే క్షిపేత్ న సంస్పృశేచ్చ నీచాంగైర్నోపేక్షేత న లంఘయేత్
అర్హత లేని వ్యక్తికి ఇవ్వకూడదు, అపవిత్రమైన ప్రదేశంలో ఉంచకూడదు. తక్కువ భాగాలతో తాకకూడదు, నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు, దాని మీద అడుగు పెట్టకూడదు.
తస్మాద్భసితమాదాయ వినియుంజీత మన్త్రతః కాలేషూక్తేషు నాన్యత్ర నాయోగ్యేభ్యః ప్రదాపయేత్
అందువల్ల, బస్మాన్ని తీసుకుని, నిర్ణీత సమయాల్లో మంత్రాలతో అభిషేకం చేయాలి. ఇతర చోట్ల చేయకూడదు, అర్హత లేనివారికి ఇవ్వకూడదు.
భస్మసంగ్రహణం కుర్యాద్దేవే ఽనుద్వాసితే సతి ఉద్వాసనే కృతే యస్మాచ్చణ్డభస్మ ప్రజాపతే
దేవుడిని పంపించకముందు బస్మాన్ని సేకరించాలి. పంపిన తర్వాత, ఆ క్రూరమైన బస్మం ప్రజాపతికి చెందుతుంది.
అగ్నికార్యే కృతే పశ్చాచ్ఛివశాస్త్రోక్తమార్గతః స్వసూత్రోక్తప్రకారాద్వా బలికర్మ సమాచరేత్
అగ్నికార్యం పూర్తయ్యాక, శివశాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా లేదా తన సూత్రంలో చెప్పిన ప్రకారం, బలికార్యాన్ని చేయాలి.
అథ విద్యాసనం న్యస్య సుప్రలిప్తే తు మణ్దలే విద్యాకోశం ప్రతిష్ఠాప్య యజేత్పుష్పాదిభిః క్రమాత్
తర్వాత, బాగా పూతపూసిన వృత్తంలో విద్యాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసి, విద్యాకోశాన్ని ప్రతిష్టాపించి, పుష్పాలు మొదలైనవి క్రమంగా అర్పిస్తూ పూజ చేయాలి.