శివపురాణమ్

శౌర్యం వై జగతి ఖ్యాతిశ్శివమర్చయతో భవేత్ తస్మాత్సర్వం పరిత్యజ్య శివైకాహితమానసః

శివుని పూజించే వారికి ధైర్యం, లోకంలో కీర్తి లభిస్తాయి. అందువల్ల, అన్నిటిని వదిలిపెట్టి, మనసు శివుని పైనే నిలిపి—

శివపూజావిధిం కుర్యాద్యదీచ్ఛేచ్ఛివమాత్మనః త్వరితం జీవితం యాతి త్వరితం యాతి యౌవనమ్

తనకు శివుని కోరేవాడు శివపూజ విధిని చేయాలి. జీవితం త్వరగా పోతుంది, యవ్వనం కూడా త్వరగా పోతుంది—

త్వరితం వ్యాధిరభ్యేతి తస్మాత్పూజ్యః పినాకధృక్ యావన్నాయాతి మరణం యావన్నాక్రమతే జరా

వ్యాధి కూడా త్వరగా వస్తుంది. అందువల్ల, మరణం రాకముందు, వృద్ధాప్యం చేరకముందు, పినాకిని పూజించాలి.

యావన్నేన్ద్రియవైకల్యం తావత్పూజయ శంకరమ్ న శివార్చనతుల్యో ఽస్తి ధర్మో ఽన్యో భువనత్రయే

ఇంద్రియాలు బలహీనపడకముందు వరకు శంకరుని పూజించాలి. మూడు లోకాలలో శివపూజకు సమానమైన ధర్మం లేదు.

ఇతి విజ్ఞాయ యత్నేన పూజనీయస్సదాశివః ద్వారయాగం జవనికాం పరివారబలిక్రియామ్

ఇది తెలుసుకుని, శ్రద్ధతో సదాశివుని పూజించాలి. ద్వార పూజ, తెర, పరివార భక్తులకు బలి సమర్పణ చేయాలి.

నిత్యోత్సవం చ కుర్వీత ప్రసాదే యది పూజయేత్ హవిర్నివేదనాదూర్ధ్వం స్వయం చానుచరో ఽపి వా

ప్రతిరోజూ ఉత్సవాన్ని నిర్వహించాలి. అవకాశం ఉంటే, ప్రసాద సమయంలో, హవిస్సు సమర్పించిన తర్వాత, తానే అయినా, సహాయకుడు అయినా పూజ చేయాలి.

ప్రసాదపరివారేభ్యో బలిం దద్యాద్యథాక్రమమ్ నిర్గమ్య సహ వాదిత్రైస్తదాశాభిముఖః స్థితః

ప్రసాద పరివారులకు క్రమంగా బలి ఇవ్వాలి. ఆ తరువాత, వాద్యాలతో బయటికి వెళ్లి, ఆ దిశను ఎదుర్కొని నిలవాలి.

పుష్పం ధూపం చ దీపఞ్చ దద్యాదన్నం జలైః సహ తతో దద్యాన్మహాపీఠే తిష్ఠన్బలిముదఙ్ముఖః

తరువాత పుష్పాలు, ధూపం, దీపం, అన్నం, నీళ్లు కలిపి సమర్పించాలి. ఆపై మహాపీఠంపై తూర్పు దిశగా నిలబడి బలిని సమర్పించాలి.

తతో నివేదితం దేవే యత్తదన్నాదికం పురా తత్సర్వం సావశేషం వా చణ్డాయ వినివేదయేత్

ఆ తరువాత దేవునికి సమర్పించిన అన్నాదులు అన్నీ, మిగిలినవైనా లేక పూర్తిగా అయినా, అవన్నీ చండునికి అర్పించాలి.

హుత్వా చ విధివత్పశ్చాత్పూజాశేషం సమాపయేత్ కృత్వా ప్రయోగం విధివద్యావన్మన్త్రం జపం తతః

విధిగా హోమం చేసి, మిగిలిన పూజను పూర్తిచేయాలి. ఆ తరువాత నియమించిన ప్రకారం క్రతువు ముగించాక, యావన మంత్రాన్ని జపించాలి.

నిత్యోత్సవం ప్రకుర్వీత యథోక్తం శివశాసనే విపులే తైజసే పాత్రే రక్తపద్మోపశోభితే

శివుని ఆజ్ఞ ప్రకారం ప్రతిరోజూ ఉత్సవాన్ని నిర్వహించాలి. పెద్దదైన, ప్రకాశవంతమైన పాత్రలో ఎర్ర పద్మాలతో అలంకరించాలి.

అస్త్రం పాశుపతం దివ్యం తత్రావాహ్య సమర్చయేత్ శివస్యారోప్యః తత్పాత్రం ద్విజస్యాలంకృతస్య చ

అక్కడ దివ్యమైన పాశుపతాస్త్రాన్ని ఆహ్వానించి పూజించాలి. శివుని పాత్రను అలంకరించిన బ్రాహ్మణుని మీద ఉంచాలి.

న్యస్తాస్త్రవపుషా తేన దీప్తయష్టిధరస్య చ ప్రాసాదపరివారేభ్యో బహిర్మంగలనిఃస్వనైః

ఆస్త్ర రూపాన్ని అతనిపై ఉంచి, మెరిసే దండను పట్టుకుని, ఆలయ పరిసరాల వెలుపల మంగళధ్వనులతో ఉండాలి.

నృత్యగేయాదిభిశ్చైవ సహ దీపధ్వజాదిభిః ప్రదక్షిణత్రయం కృత్వా న ద్రుతం చావిలమ్బితమ్

నృత్యం, పాటలు, దీపాలు, ధ్వజాలు మొదలైన వాటితో కలిసి, మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేయాలి. అది వేగంగా కాకుండా, ఆలస్యంగా కాకుండా చేయాలి.

మహాపీఠం సమావృత్య త్రిఃప్రదక్షిణయోగతః పునః ప్రవిష్టో ద్వారస్థో యజమానః కృతాఞ్జలిః ఆదాయాభ్యంతరం నీత్వా హ్యస్త్రముద్వాసయేత్ తతః

మహాపీఠాన్ని మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, యజమాని ద్వారంలో చేతులు జోడించి నిలబడి, లోపలికి వెళ్లి ఆస్త్రాన్ని తీసుకుని, తరువాత దాన్ని ఉపసంహరించాలి.

ప్రదక్షిణాదికం కృత్వా యథాపూర్వోదితం క్రమాత్ ఆదాయ చాష్టపుష్పాణి పూజామథ సమాపయేత్

ముందుగా చెప్పిన విధంగా ప్రదక్షిణాది కర్మలు చేసి, ఎనిమిది పువ్వులు తీసుకుని, పూజను పూర్తిచేయాలి.

అథాగ్నికార్యం వక్ష్యామి కుణ్డే వా స్థండిలే ఽపి వా వేద్యాం వా హ్యాయసే పాత్రే మృన్మయే వా నవే శుభే

ఇప్పుడు అగ్నికార్యాన్ని వివరించబోతున్నాను. అది కుండలోనైనా, నేలపై అయినా, వేదికపై అయినా, ఇనుప పాత్రలోనైనా, కొత్త మట్టి పాత్రలోనైనా చేయవచ్చు.

ఆధాయాగ్నిం విధానేన సంస్కృత్య చ తతః పరమ్ తత్రారాధ్య మహాదేవం హోమకర్మ సమాచరేత్

అగ్నిని నియమించిన విధంగా ప్రతిష్టించి, శుద్ధి చేసి, అక్కడ మహాదేవుని పూజించి, హోమకర్మను నిర్వహించాలి.

కుణ్డం ద్విహస్తమానం వా హస్తమాత్రమథాపి వా వృత్తం వా చతురస్రం వా కుర్యాద్వేదిం చ మణ్డలమ్

కుండను రెండు చేతుల పొడవుగా లేదా ఒక చేతి పొడవుగా, వృత్తాకారంగా లేదా చతురస్రంగా చేయవచ్చు. వేదికను కూడా మండలంగా తయారు చేయాలి.

కుణ్డం విస్తారవన్నిమ్నం తన్మధ్యే ఽష్టదలామ్బుజమ్ చతురంగులముత్సేధం తస్య ద్వ్యంగులమేవ వా

కుండం వెడల్పుగా, లోతుగా ఉండాలి. మధ్యలో ఎనిమిది దళాల పద్మాన్ని, నాలుగు వేళ్ల ఎత్తుగా లేదా రెండు వేళ్ల ఎత్తుగా చేయాలి.

వితస్తిద్విగుణోన్నత్యా నాభిమన్తః ప్రచక్షతే మధ్యం చ మధ్యమాంగుల్యా మధ్యమోత్తమపర్వణోః

దాని ఎత్తు రెండు విటస్తుల పొడవు వరకు ఉండాలి, నాభికి మించకుండా. మధ్య భాగాన్ని మధ్యవేలు మధ్య భాగం నుంచి పై భాగం వరకు కొలవాలి.

అంగులైః కథ్యతే సద్భిశ్చతుర్వింశతిభిః కరః మేఖలానాం త్రయం వాపి ద్వయమేకమథాపి వా

పండితులు చెబుతారు, ఒక చేయి ఇరవై నాలుగు వేళ్లతో కొలవాలి. దానికి మూడు లేక రెండు లేదా ఒక మెఖల ఉండవచ్చు.

యథాశోభం ప్రకుర్వీత శ్లక్ష్ణమిష్టం మృదా స్థిరమ్ అశ్వత్థపత్రవద్యోనిం గజాధారవదేవ వా

అది అందంగా, మెత్తగా, బలంగా మట్టితో తయారు చేయాలి. అది అశ్వత్థపత్రం ఆకారంలోనైనా, ఏనుగు మద్దిలా ఉండవచ్చు.

మేఖలామధ్యతః కుర్యాత్పశ్చిమే దక్షిణే ఽపి వా శోభనామగ్నితః కించిన్నిమ్నామున్మీలికాం శనైః

మెఖలాను మధ్యలో, పశ్చిమం లేదా దక్షిణ భాగంలో, అగ్నికి కాస్త తక్కువగా, అందంగా, మెల్లగా ఓపెనింగ్‌తో చేయాలి.

అగ్రేణ కుణ్డాభిముఖీం కించిదుత్సృజ్య మేఖలామ్ నోత్సేధనియమో వేద్యాః సా మార్దీ వాథ సైకతీ

మెఖలాను కుండ ముందు భాగంలో కొంత విడిపించి ఉంచాలి. వేదిక ఎత్తుకు ఖచ్చితమైన నియమం లేదు; అది మృదువుగానైనా, ఇసుకతోనైనా ఉండవచ్చు.

మండలం గోశకృత్తోయైర్మానం పాత్రస్య నోదితమ్ కుణ్డం చ మృన్మయం వేదిమాలిపేద్గోమయాంబునా

ఆ వృత్తాన్ని ఆవుపేడ, నీటితో తయారు చేయాలి. పాత్ర పరిమాణం నిర్దేశించబడలేదు. హోమకుండం మట్టి తో చేయాలి. వేదికను కూడా ఆవుపేడ, నీటితో పూత పెట్టాలి.

ప్రక్షాల్య తాపయేత్పాత్రం ప్రోక్షయేదన్యదంభసా స్వసూత్రోక్తప్రకారేణ కుణ్డాదౌ విల్లిఖేత్తతః

పాత్రను శుభ్రంగా కడిగి, వేడి చేసి, మరో నీటితో చల్లి శుద్ధి చేయాలి. తాను అనుసరించే పద్ధతి ప్రకారం, కుండ మొదలైన వాటిపై గుర్తులు వేయాలి.

సంప్రోక్ష్య కల్పయేద్దర్భైః పుష్పైర్వా వహ్నివిష్టరమ్ అర్చనార్థం చ హోమార్థం సర్వద్రవ్యాణి సాధయేత్

ప్రదేశాన్ని నీటితో చల్లి, దర్భ గడ్డి లేదా పువ్వులతో అగ్ని కోసం ఆసనం సిద్ధం చేయాలి. ఆరాధనకు, హోమానికి కావలసిన అన్ని పదార్థాలు సిద్ధం చేయాలి.

ప్రక్షాల్యక్షాలనీయాని ప్రోక్షణ్యా ప్రోక్ష్య శోధయేత్ మణిజం కాష్ఠజం వాథ శ్రోత్రియాగారసమ్భవమ్

శుద్ధి చేయాల్సిన వస్తువులను నీటితో కడిగి, మళ్లీ చల్లి శుద్ధి చేయాలి. అవి రత్నాలతో చేసినవైనా, కలపతో చేసినవైనా, లేదా బ్రాహ్మణుడి ఇంటి నుండి వచ్చినవైనా సరే.