శివపురాణమ్

ఆలయం చ మహేశస్య శివస్య పరమాత్మనః రాజావసథవత్కల్ప్యం శిల్పశాస్త్రోక్తలక్షణమ్

మహేశ్వరుడైన శివుడి ఆలయం రాజమహలంలా, శిల్పశాస్త్రంలో చెప్పిన లక్షణాలతో నిర్మించాలి.

ఉచ్చప్రాకారసంభిన్నం భూధరాకారగోపురమ్ అనేకరత్నసంచ్ఛన్నం హేమద్వారకపాటకమ్

ఎత్తయిన ప్రాకారాలు, పర్వతాన్ని పోలిన గోపురం, అనేక రత్నాలతో కప్పబడినది, బంగారు తలుపులుండాలి.

తప్తజాంబూనదమయం రత్నస్తమ్భశతావృతమ్ ముక్తాదామవితానాఢ్యం విద్రుమద్వారతోరణమ్

నాణ్యమైన జాంబూనద బంగారంతో నిర్మించినది, వందలాది రత్నస్తంభాలతో చుట్టుముట్టబడి, ముత్యాల హారాలతో తలుపులు, పగడాల తలుపు తలుపు తోరణాలతో అలంకరించబడినది.

చామీకరమయైర్దివ్యైర్ముకుటైః కుమ్భలక్షణైః

బంగారు తలపాగాలతో, కలశాల ఆకృతులతో అలంకరించబడిన దివ్య ముకుటాలతో,

రాజన్యార్హనివాసైశ్చ రాజవీథ్యాదిశోభితైః ప్రోచ్ఛ్రితప్రాంశుశిఖరైః ప్రాసాదైశ్చ సమంతతః

రాజులకు తగిన గొప్ప ఇళ్లతో, రాజమార్గాలు మొదలైన వాటితో అలంకరించబడి, ఎక్కడ చూసినా ఎత్తైన గోపురాలతో కూడిన రాజప్రాసాదాలతో,

ఆస్థానస్థానవర్యైశ్చ స్థితైర్దిక్షు విదిక్షు చ అత్యన్తాలంకృతప్రాంతమంతరావరణైరివ

ప్రతి దిక్కులో, మధ్య ప్రాంతాల్లోనూ ఉన్న ఉత్తమ ఆసనస్థానాలతో, ఎంతో అందంగా అలంకరించబడిన లోపలి ప్రాకారాలతో,

ఉత్తమస్త్రీసహస్రైశ్చ నృత్యగేయవిశారదైః వేణువీణావిదగ్ధైశ్చ పురుషైర్బహుభిర్యుతమ్

ఉత్తమమైన వేలాది స్త్రీలు నృత్యగానం లో నైపుణ్యం కలవారు, వేణువు, వీణలో片డైపుణ్యం కలిగిన అనేక మంది పురుషులతో కూడి,

రక్షితం రక్షిభిర్వీరైర్గజవాజిరథాన్వితైః అనేకపుష్పవాటీభిరనేకైశ్చ సరోవరైః

వీరమైన రక్షకులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో కూడి, అనేక పుష్పవాటికలు, అనేక సరస్సులతో,

దీర్ఘికాభిరనేకాభిర్దిగ్విదిక్షు విరాజితమ్ వేదవేదాంతతత్త్వజ్ఞైశ్శివశాస్త్రపరాయణైః

అనేక దీర్ఘికలతో అన్ని దిక్కులలో ప్రకాశిస్తూ, వేదాలు, వేదాంతం, శివతత్త్వాన్ని తెలిసినవారు, శివశాస్త్రంలో నిష్ఠ కలిగినవారితో,

శివాశ్రమరతైర్భక్తైః శివశాస్త్రోక్తలక్షణైః శాంతైః స్మితముఖైః స్ఫీతైః సదాచారపరాయణైః

శివాశ్రమాలలో ఆనందించే భక్తులు, శివశాస్త్రంలో చెప్పిన లక్షణాలతో, శాంతంగా, చిరునవ్వుతో, సుఖంగా, మంచి ఆచారంలో నిష్ఠ కలిగినవారు,

శైవైర్మాహేశ్వరైశ్చైవ శ్రీమద్భిస్సేవితద్విజైః ఏవమంతర్బహిర్వాథయథాశక్తివినిర్మితైః

శైవులు, మాహేశ్వరులు, గౌరవనీయమైన ద్విజులతో, లోపల బయటా, తన శక్తికి తగినట్టు నిర్మించబడినట్లు,

స్థానే శిలామయే దాంతే దారవే చేష్టకామయే కేవలం మృన్మయే వాపి పుణ్యారణ్యే ఽథ వా గిరౌ

రాయితో, కలపతో, ఇటుకలతో, లేక కేవలం మట్టితో అయినా, పవిత్ర అరణ్యంలో లేదా కొండపై అయినా,

నద్యాం దేవాలయే ఽన్యత్ర దేశే వాథ గృహే శుభే ఆఢ్యో వాథ దరిద్రో వా స్వకాం శక్తిమవంచయన్ ద్రవ్యైర్న్యాయార్జితైరేవ భక్త్యా దేవం సమర్చయేత్

నదిలో, దేవాలయంలో, మరెక్కడైనా, మంచి ప్రాంతంలో, లేదా శుభమైన ఇంట్లో అయినా, ధనవంతుడు అయినా, పేదవాడైనా, తన శక్తిని తక్కువ చేయకుండా, న్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో భక్తితో దేవుని పూజించాలి.

అథాన్యాయార్జితైశ్చాపి భక్త్యా చేచ్ఛివమర్చయేత్ న తస్య ప్రత్యవాయో ఽస్తి భావవశ్యో యతః ప్రభుః

అయితే, అన్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతోనూ భక్తితో శివుని పూజించినా, అతనికి దోషం లేదు. ఎందుకంటే ప్రభువు భక్తుని భావానికి లోబడి ఉంటాడు.

న్యాయార్జితైరపి ద్రవ్యైరభక్త్యా పూజయేద్యది న తత్ఫలమవాప్నోతి భక్తిరేవాత్ర కారణమ్

భక్తి లేకుండా న్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో పూజించినా, ఫలం లభించదు. ఇక్కడ కారణం భక్తియే.

భక్త్యా విత్తానుసారేణ శివముద్దిశ్య యత్కృతమ్ అల్పే మహతి వా తుల్యం ఫలమాఢ్యదరిద్రయోః

భక్తితో, తన శక్తికి తగినట్టు, శివుని కొరకు చేసినది చిన్నదైనా, పెద్దదైనా, ధనవంతుడికైనా, పేదవాడికైనా ఫలం ఒకటే.

భక్త్యా ప్రచోదితః కుర్యాదల్పవిత్తోపి మానవః మహావిభవసారోపి న కుర్యాద్భక్తివర్జితః

భక్తి ప్రేరణతో తక్కువ ధనమున్నవాడు కూడా చేయాలి. మహా సంపద ఉన్నవాడు భక్తి లేకపోతే చేయకూడదు.

సర్వస్వమపి యో దద్యాచ్ఛివే భక్తివివర్జితః న తేన ఫలభాక్స స్యాద్భక్తిరేవాత్ర కారణమ్

భక్తి లేకుండా తన సర్వస్వాన్ని శివునికి సమర్పించినా, అతనికి ఫలం దక్కదు. ఇక్కడ కారణం భక్తియే.

న తత్తపోభిరత్యుగ్రైర్న చ సర్వైర్మహామఖైః గచ్ఛేచ్ఛివపురం దివ్యం ముక్త్వా భక్తిం శివాత్మకమ్

ఎంతటి ఘోర తపస్సు చేసినా, అన్ని మహాయజ్ఞాలు చేసినా, శివాత్మకమైన భక్తి లేకుండా దివ్యమైన శివపురిని పొందలేరు.

గుహ్యాద్గుహ్యతరం కృష్ణ సర్వత్ర పరమేశ్వరే శివే భక్తిర్న సందేహస్తయా భక్తో విముచ్యతే

కృష్ణా! పరమేశ్వరుడైన శివునికి భక్తి అత్యంత రహస్యమైనది. ఆ భక్తితో భక్తుడు విముక్తి పొందుతాడని సందేహం లేదు.

శివమంత్రజపో ధ్యానం హోమో యజ్ఞస్తపఃశ్రుతమ్ దానమధ్యయనం సర్వే భావార్థం నాత్ర సంశయః

శివమంత్ర జపం, ధ్యానం, హోమం, యజ్ఞం, తపస్సు, వేదపఠనం, దానం, విద్య—all ఇవన్నీ అంతరార్థం కోసం; ఇందులో సందేహం లేదు.

భావహీనో నరస్సర్వం కృత్వాపి న విముచ్యతే భావయుక్తః పునస్సర్వమకృత్వాపి విముచ్యతే

భక్తి లేకుండా ఏ పనిని చేసినా మనిషి విముక్తి పొందడు. కానీ భక్తితో ఉన్నవాడు ఏ పనిని చేయకపోయినా విముక్తి పొందుతాడు.

చాంద్రాయణసహస్రైశ్చ ప్రాజాపత్యశతైస్తథా మాసోపవాసైశ్చాన్యైశ్చ శివభక్తస్య కిం పునః

శివుని భక్తుడికి వేలాది చాంద్రాయణ వ్రతాలు, వందలాది ప్రజాపత్య కర్మలు లేదా ఇతర నెలవారీ ఉపవాసాలు అవసరమా?

అభక్తా మానవాశ్చాస్మింల్లోకే గిరిగుహాసు చ తపంతి చాల్పభోగార్థం భక్తో భావేన ముచ్యతే

ఈ లోకంలోను, కొండ గుహల్లోను భక్తి లేని మనుషులు కొంత తక్కువ ఆనందం కోసం తపస్సు చేస్తారు. కానీ భక్తితో ఉన్నవాడు నిజమైన భావంతో విముక్తి పొందుతాడు.

సాత్త్వికం ముక్తిదం కర్మ సత్త్వే వై యోగినః స్థితాః రాజసం సిద్ధిదం కుర్యుః కర్మిణో రజసావృతాః

సాత్విక స్వభావంతో చేసిన కర్మ విముక్తి ఇస్తుంది; యోగులు సాత్వికతలో స్థిరంగా ఉంటారు. రాజస స్వభావంతో ఉన్నవారు విజయాన్ని ఇస్తున్న కర్మలు చేస్తారు.

అసురా రాక్షసాశ్చైవ తమోగుణసమన్వితాః ఐహికార్థం యజన్తీశం నరాశ్చాన్యే ఽపి తాదృశాః

అసురులు, రాక్షసులు, ఇంకా ఇతర తామసిక స్వభావం ఉన్న మనుషులు, ఈ లోకంలో లాభం కోసం పరమేశ్వరుని పూజిస్తారు.

తామసం రాజసం వాపి సాత్త్వికం భావమేవ చ ఆశ్రిత్య భక్త్యా పూజాద్యం కుర్వన్భద్రం సమశ్నుతే

తామసికం, రాజసికం లేదా సాత్వికమైన భావంతో ఉన్నా, భక్తితో శివుని పూజించే వాడు శుభాన్ని పొందుతాడు.

యతః పాపార్ణవాత్త్రాతుం భక్తిర్నౌరివ నిర్మితా తస్మాద్భక్త్యుపపన్నస్య రజసా తమసా చ కిమ్

పాపాల సముద్రం నుంచి రక్షించేందుకు భక్తి ఓడలా తయారైంది. అందుకే భక్తి ఉన్నవాడికి రాజసం, తమసం ఏమి ఉపయోగం?

అన్త్యజో వాధమో వాపి మూర్ఖో వా పతితో ఽపి వా శివం ప్రపన్నశ్చేత్కృష్ణ పూజ్యస్సర్వసురాసురైః

ఎవరైనా అంత్యజుడు అయినా, అత్యంత నీచుడు అయినా, మూర్ఖుడు అయినా, పతితుడు అయినా, శివుని శరణు వెళ్ళితే, ఓ కృష్ణా, అతడు దేవతలు, దానవులందరికీ పూజార్హుడు అవుతాడు.