శివపురాణమ్

పవమానేన రుద్రేణ నీలేన త్వరితేన చ లింగసూక్తాదిసూక్తైశ్చ శిరసాథర్వణేన చ

పవమాన, రుద్ర, నీల, త్వరిత సూక్తాలు, లింగ సూక్తం, అథర్వశిరస్సు మొదలైన మంత్రాలతో స్నానం చేయాలి.

ఋగ్భిశ్చ సామభిః శైవైర్బ్రహ్మభిశ్చాపి పఞ్చభిః స్నాపయేద్దేవదేవేశం శివేన ప్రణవేన చ

ఋగ్వేద, సామవేద, శైవ బ్రాహ్మణాల ఐదు సూక్తాలు, శివుని ప్రణవంతో కూడి దేవతల అధిపతిని స్నానం చేయాలి.

యథా దేవస్య దేవ్యాశ్చ కుర్యాత్స్నానాదికం తథా న తు కశ్చిద్విశేషో ఽస్తి తత్ర తౌ సదృశౌ యతః

దేవునికీ, దేవికి కూడా స్నానం మొదలైన కార్యాలు ఎలా చేస్తారో అలాగే చేయాలి. ఇద్దరిలో ఎలాంటి భేదం లేదు, ఎందుకంటే వారు సమానమే.

ప్రథమం దేవముద్దిశ్య కృత్వా స్నానాదికాః క్రియాః దేవ్యైః ప్రశ్చాత్ప్రకుర్వీత దేవదేవస్య శాసనాత్

ముందుగా దేవుని కోసం స్నానం మొదలైన కార్యాలు చేసి, తరువాత దేవుని ఆజ్ఞప్రకారం దేవికి కూడా అవే కార్యాలు చేయాలి.

అర్ధనారీశ్వరే పూజ్యే పౌర్వాపర్యం న విద్యతే తత్ర తత్రోపచారాణాం లింగే వాన్యత్ర వా క్వచిత్

అర్ధనారీశ్వరుని పూజలో ఎవరికైనా ముందుతనము ఉండదు. అక్కడ లింగానికి లేదా ఇతరత్రా యథావిధిగా పూజా ద్రవ్యాలు సమర్పించవచ్చు.

కృత్వా ఽభిషేకం లింగస్య శుచినా చ సుగంధినా సంమృజ్య వాససా దద్యాదంబరం చోపవీతకమ్

శుద్ధమైన సువాసనలతో లింగానికి అభిషేకం చేసి, బట్టతో తుడిచి, వస్త్రం, యజ్ఞోపవీతం సమర్పించాలి.

పాద్యమాచమనం చార్ఘ్యం గంధం పుష్పం చ భూషణమ్ ధూపం దీపం చ నైవేద్యం పానీయం ముఖశోధనమ్

పాదప్రక్షాళన కోసం నీరు, ఆచమనం, అర్ఘ్యం, గంధం, పువ్వులు, ఆభరణాలు, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, తాగునీరు, ముఖశుద్ధి కోసం నీరు సమర్పించాలి.

పునశ్చాచమనీయం చ ముఖవాసం తతః పరమ్ ముకుటం చ శుభం భద్రం సర్వరత్నైరలంకృతమ్

మళ్లీ ఆచమనం, తరువాత ముక్కు పరిమళం, ఆపై అన్ని రకాల రత్నాలతో అలంకరించిన శోభాయమానమైన కిరీటం సమర్పించాలి.

భూషణాని పవిత్రాణి మాల్యాని వివిధాని చ వ్యజనే చామరే ఛత్రం తాలవృంతం చ దర్పణమ్

పవిత్రమైన ఆభరణాలు, వివిధ రకాల మాలలు, వంటివేలు, చామరాలు, గొడుగు, తాళపత్ర పంకా, అద్దం సమర్పించాలి.

దత్త్వా నీరాజనం కుర్యాత్సర్వమంగలనిస్వనైః గీతనృత్యాదిభిశ్చైవ జయశబ్దసమన్వితః

దీపారాధన చేసి, అందులో శుభస్వరాలు, పాటలు, నృత్యాలు, 'జయ' అని మేళం కలిపి, ఆనందంగా ఆచరించాలి.

హైమే చ రాజతే తామ్రే పాత్రే వా మృన్మయే శుభే పద్మకైశ్శోభితైః పుష్పైర్బీజైర్దధ్యక్షతాదిభిః

బంగారం, వెండి, రాగి లేదా మంచి మట్టి పాత్రలో, కమలాలు, అందమైన పువ్వులు, విత్తనాలు, పెరుగు, అఖండ అక్షతలు వంటివాటితో అలంకరించాలి.

త్రిశూలశంఖయుగ్మాబ్జనన్ద్యావర్తైః కరీషజైః శ్రీవత్సస్వస్తికాదర్శవజ్రైర్వహ్న్యాదిచిహ్నితైః

త్రిశూలాలు, శంఖాలు, కమలాలు, నంద్యావర్త చిహ్నాలు, గోమయంతో చేసిన గుర్తులు, శ్రీవత్స, స్వస్తిక, అద్దాలు, వజ్రం, అగ్ని వంటి శుభ చిహ్నాలతో అలంకరించాలి.

అష్టౌ ప్రదీపాన్పరితో విధాయైకం తు మధ్యమే తేషు వామాదికాశ్చిన్త్యాః పూజ్యాశ్చ నవ శక్తయః

ఎడమవైపు మొదలు పెట్టి, ఎనిమిది దీపాలను చుట్టూ పెట్టి, ఒకదీపాన్ని మధ్యలో ఉంచి, తొమ్మిది శక్తులను ధ్యానించి పూజించాలి.

కవచేన సమాచ్ఛాద్య సంరక్ష్యాస్త్రేణ సర్వతః ధేనుముద్రాం చ సందర్శ్య పాణిభ్యాం పాత్రముద్ధరేత్

కవచంతో కప్పి, ఆయుధాలతో అన్ని వైపులా రక్షణ కల్పించి, రెండు చేతులతో గోముద్ర చూపించి, ఆ పాత్రను ఎత్తాలి.

అథవారోపయేత్పాత్రే పఞ్చదీపాన్యథాక్రమమ్ విదిక్ష్వపి చ మధ్యే చ దీపమేకమథాపి వా

లేదా, ఆ పాత్రలో వరుసగా ఐదు దీపాలు పెట్టవచ్చు. లేకపోతే, దిక్కులలో ఒకదీపం, మధ్యలో ఒకదీపం, లేదా కేవలం ఒకదీపం మాత్రమే పెట్టవచ్చు.

తతస్తత్పాత్రముద్ధృత్య లింగాదేరుపరి క్రమాత్ త్రిః ప్రదక్షిణయోగేన భ్రామయేన్మూలవిద్యయా

ఆ పాత్రను తీసుకుని, లింగం లేదా ఇతర ప్రతిమ చుట్టూ మూడు సార్లు మంత్రంతో ప్రదక్షిణ చేయాలి.

దద్యాదర్ఘ్యం తతో మూర్ధ్ని భసితం చ సుగంధితమ్ కృత్వా పుష్పాంజలిం పశ్చాదుపహారాన్నివేదయేత్

తర్వాత, మస్తకంపై అర్ఘ్యం సమర్పించి, సువాసన గల భస్మను అర్పించాలి. అనంతరం, పుష్పాంజలి ఇచ్చి, నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి.

పానీయం చ తతో దద్యాద్దత్త్వా వాచమనం పునః పఞ్చసౌగంధికోపేతం తామ్బూలం చ నివేదయేత్

తర్వాత, నీరు సమర్పించి, ముఖం కడుక్కోవడానికి నీరు ఇచ్చి, ఐదు రకాల సువాసనలతో తాంబూలాన్ని సమర్పించాలి.

ప్రోక్షయేత్ప్రోక్షణీయాని గాననాట్యాని కారయేత్ లింగాదౌ శివయోశ్చిన్తాం కృత్వా శక్త్యజపేచ్ఛివమ్

తగిన వాటిని చల్లించి, పాటలు, నాట్యాలు చేయించాలి. లింగం వద్ద శివుని, ఇతరులను ధ్యానించి, శక్తి మంత్రాన్ని మౌనంగా జపించాలి.

ప్రదక్షిణం ప్రణామం చ స్తవం చాత్మసమర్పణమ్ విజ్ఞాపనం చ కార్యాణాం కుర్యాద్వినయపూర్వకమ్

ప్రదక్షిణ, నమస్కారం, స్తోత్రం, ఆత్మ సమర్పణ, కోరికలు వినయంతో చెప్పడం — ఇవన్నీ భక్తితో చేయాలి.

అర్ఘ్యం పుష్పాంజలిం దత్త్వా బద్ధ్వా ముద్రాం యథావిధి పశ్చాత్క్షమాపయేద్దేవముద్వాస్యాత్మని చింతయేత్

అర్ఘ్యం, పుష్పాంజలి సమర్పించి, విధిగా ముద్ర చూపించి, ఆ తరువాత దేవుని క్షమాపణ కోరాలి. తరువాత, ఆయనను మనసులో ధ్యానించాలి.

పాద్యాదిముఖవాసాంతమర్ఘ్యాద్యం చాతిసంకటే పుష్పవిక్షేపమాత్రం వా కుర్యాద్భావపురస్సరమ్

ఎక్కువ అవాంతరాలు ఉంటే, పాద్యము మొదలుకొని ముఖవాసం, అర్ఘ్యం వరకు ముఖ్యమైన క్రియలు లేదా కేవలం పుష్పార్చన మాత్రమే భక్తితో చేయవచ్చు.

తావతైవ పరో ధర్మో భావనే సుకృతో భవేత్ అసంపూజ్య న భుఞ్జీత శివమాప్రాణసంచరాత్

ఇంతకే పరమధర్మం భక్తితో సిద్ధిస్తుంది. పూజ చేయకుండా తినకూడదు, ప్రాణం పోయే పరిస్థితి తప్ప.

యది పాపస్తు భుంజీత స్వైరం తయ్స న నిష్కృతిః ప్రమాదేన తు భుంక్తే చేత్తదుద్గీర్య ప్రయత్నతః

పాపి కావాలనే తింటే అతనికి పరిహారం లేదు. అప్రమత్తంగా తింటే, ప్రయత్నించి బయటకు వేయాలి.

స్నాత్వా ద్విగుణమభ్యర్చ్య దేవం దేవీముపోష్య చ శివస్యాయుతమభ్యస్యేద్బ్రహ్మచర్యపురస్సరమ్

స్నానం చేసి, దేవుణ్ణి రెండు రెట్లు పూజించి, దేవితో పాటు ఉపవాసం చేసి, బ్రహ్మచర్యంతో శివునికి పది వేల పూజలు చేయాలి.

పరేద్యుశ్శక్తితో దత్త్వా సువర్ణాద్యం శివాయ చ శివభక్తాయ వా కృత్వా మహాపూజాం శుచిర్భవేత్

రెండవ రోజు, శక్తికి తగినంత బంగారం లేదా ఇతర దానం శివునికి లేదా శివభక్తునికి ఇచ్చి, మహాపూజ చేసి, పవిత్రుడవ్వాలి.

అనుక్తం చాత్ర పూజాయాః కమలోపభయాదివ యత్తదన్యత్ప్రవక్ష్యామి సమాసాన్న తు విస్తరాత్

ఇక్కడ పూజలో చెప్పని కమలాలు మొదలైన ఇతర విషయాలు ఇంకా ఉన్నాయి. వాటిని సంక్షిప్తంగా చెప్పుతాను, విపులంగా కాదు.

హవిర్నివేదనాత్పూర్వం దీపదానాదనన్తరమ్ కుర్యాదావరణాభ్యర్చాం ప్రాప్తే నీరాజనే ఽథ వా

హవిస్సు సమర్పించేముందు, దీపం ఇచ్చిన తర్వాత, ఆవరణ పూజను చేయాలి. నీరాజనం సమయమొచ్చినప్పుడు లేదా అప్పుడే ఈ పూజను నిర్వహించాలి.

తత్రేశానాదిసద్యాంతం రుద్రాద్యస్త్రాంతమేవ చ శివస్య వా శివాయాశ్చ ప్రథమావరణే జపేత్

అక్కడ మొదటి ఆవరణలో, ఈశాన మొదలుకొని సద్యంత వరకు, రుద్ర మొదలుకొని అస్త్రాంత వరకు, లేదా శివుడు, శివమ్మవారికి సంబంధించిన మంత్రాలను జపించాలి.