శివపురాణమ్

దేవసారం చ విద్వద్భిరగోచరమితి శ్రుతమ్ ఆదిమధ్యాన్తరహితం భేషజం భవరోగిణామ్

పండితులు ఆయనను దేవతల సారంగా, కానీ అందరికీ అందని వాడిగా చెబుతారు. ఆయనకు ఆదిమధ్యాంతాలు లేవు; భవసముద్రంలో బాధపడేవారికి ఆయన ఔషధం.

శివతత్త్వమితి ఖ్యాతం శివార్థం జగతి స్థిరమ్ పఞ్చోపచారవద్భక్త్యా పూజయేల్లింగముత్తమమ్

శివతత్వమనేది లోకంలో శాశ్వతమైన శివుని పరమార్ధం అని ప్రసిద్ధి. భక్తితో ఐదు విధాలుగా పూజా ద్రవ్యాలతో ఉత్తమమైన లింగాన్ని పూజించాలి.

లింగమూర్తిర్మహేశస్య శివస్య పరమాత్మనః స్నానకాలే ప్రకుర్వీత జయశబ్దాదిమంగలమ్

లింగం అనేది మహేశ్వరుడు, పరమాత్మ అయిన శివుని స్వరూపం. స్నానం చేసే సమయంలో విజయధ్వని మొదలైన మంగళకార్యాలు చేయాలి.

పఞ్చగవ్యఘృతక్షీరదధిమధ్వాదిపూర్వకైః మూలైః ఫలానాం సారైశ్చ తిలసర్షపసక్తుభిః

పెరుగుతో, నెయ్యితో, పాలతో, తేనెతో మొదలైన పంచగవ్యాలతో, వేరుళ్లు, పండ్ల సారం, నువ్వులు, ఆవాలు, పిండి పదార్థాలతో కలిపి పూజ చేయాలి.

బీజైర్యవాదిభిశ్శస్తైశ్చూర్ణైర్మాషాదిసంభవైః సంస్నాప్యాలిప్య పిష్టాద్యైః స్నాపయేదుష్ణవారిభిః

యవాలు వంటి మంచి విత్తనాలతో, మినుములు మొదలైన ధాన్యాల పొడులతో, పిండిపదార్థాలతో లింగాన్ని పూతగా పెట్టి, తరువాత వేడినీటితో స్నానం చేయాలి.

ఘర్షయేద్విల్వపత్రాద్యైర్లేపగంధాపనుత్తయే పునః సంస్నాప్య సలిలైశ్చక్రవర్త్యుపచారతః

బిల్వదళాలు మరియు ఇతర ఆకులతో పూతలు, సుగంధాలు తొలగించేందుకు రుద్దాలి. తరువాత మళ్లీ నీటితో స్నానం చేసి, రాజుల పద్ధతిలో పూజను కొనసాగించాలి.

సుగంధామలకం దద్యాద్ధరిద్రాం చ యథాక్రమమ్ తతః సంశోధ్య సలిలైర్లింగం బేరమథాపి వా

సువాసనలున్న నల్లుసు, పసుపు మొదలైనవి క్రమంగా సమర్పించాలి. తరువాత నీటితో లింగాన్ని లేదా విగ్రహాన్ని శుద్ధి చేయాలి.

స్నాపయేద్గంధతోయేన కుశపుష్పోదకేన చ హిరణ్యరత్నతోయైశ్చ మంత్రసిద్ధైర్యథాక్రమమ్

సుగంధ జలంతో, దర్భ, పువ్వులు కలిపిన నీటితో, బంగారం, రత్నాలు కలిపిన మంత్రబలంతో కూడిన నీటితో క్రమంగా స్నానం చేయాలి.

అసంభవే తు ద్రవ్యాణాం యథాసంభవసంభృతైః కేవలైర్మంత్రతోయైర్వా స్నాపయేచ్ఛ్రద్ధయా శివమ్

పూజా ద్రవ్యాలు లభించని పక్షంలో, ఏవి దొరికితే వాటితోనైనా లేదా కేవలం మంత్రపఠనంతో కూడిన నీటితోనైనా శ్రద్ధతో శివునికి స్నానం చేయాలి.

కలశేనాథ శంఖేన వర్ధన్యా పాణినా తథా సకుశేన సపుష్పేణ స్నాపయేన్మంత్రపూర్వకమ్

తర్వాత కలశంతో, శంఖంతో, అభివృద్ధి పాత్రతో, చేతితో, దర్భతో, పువ్వులతో కూడి, మంత్రోచ్చరణతో స్నానం చేయాలి.

పవమానేన రుద్రేణ నీలేన త్వరితేన చ లింగసూక్తాదిసూక్తైశ్చ శిరసాథర్వణేన చ

పవమాన, రుద్ర, నీల, త్వరిత సూక్తాలు, లింగ సూక్తం, అథర్వశిరస్సు మొదలైన మంత్రాలతో స్నానం చేయాలి.

ఋగ్భిశ్చ సామభిః శైవైర్బ్రహ్మభిశ్చాపి పఞ్చభిః స్నాపయేద్దేవదేవేశం శివేన ప్రణవేన చ

ఋగ్వేద, సామవేద, శైవ బ్రాహ్మణాల ఐదు సూక్తాలు, శివుని ప్రణవంతో కూడి దేవతల అధిపతిని స్నానం చేయాలి.

యథా దేవస్య దేవ్యాశ్చ కుర్యాత్స్నానాదికం తథా న తు కశ్చిద్విశేషో ఽస్తి తత్ర తౌ సదృశౌ యతః

దేవునికీ, దేవికి కూడా స్నానం మొదలైన కార్యాలు ఎలా చేస్తారో అలాగే చేయాలి. ఇద్దరిలో ఎలాంటి భేదం లేదు, ఎందుకంటే వారు సమానమే.

ప్రథమం దేవముద్దిశ్య కృత్వా స్నానాదికాః క్రియాః దేవ్యైః ప్రశ్చాత్ప్రకుర్వీత దేవదేవస్య శాసనాత్

ముందుగా దేవుని కోసం స్నానం మొదలైన కార్యాలు చేసి, తరువాత దేవుని ఆజ్ఞప్రకారం దేవికి కూడా అవే కార్యాలు చేయాలి.

అర్ధనారీశ్వరే పూజ్యే పౌర్వాపర్యం న విద్యతే తత్ర తత్రోపచారాణాం లింగే వాన్యత్ర వా క్వచిత్

అర్ధనారీశ్వరుని పూజలో ఎవరికైనా ముందుతనము ఉండదు. అక్కడ లింగానికి లేదా ఇతరత్రా యథావిధిగా పూజా ద్రవ్యాలు సమర్పించవచ్చు.

కృత్వా ఽభిషేకం లింగస్య శుచినా చ సుగంధినా సంమృజ్య వాససా దద్యాదంబరం చోపవీతకమ్

శుద్ధమైన సువాసనలతో లింగానికి అభిషేకం చేసి, బట్టతో తుడిచి, వస్త్రం, యజ్ఞోపవీతం సమర్పించాలి.

పాద్యమాచమనం చార్ఘ్యం గంధం పుష్పం చ భూషణమ్ ధూపం దీపం చ నైవేద్యం పానీయం ముఖశోధనమ్

పాదప్రక్షాళన కోసం నీరు, ఆచమనం, అర్ఘ్యం, గంధం, పువ్వులు, ఆభరణాలు, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, తాగునీరు, ముఖశుద్ధి కోసం నీరు సమర్పించాలి.

పునశ్చాచమనీయం చ ముఖవాసం తతః పరమ్ ముకుటం చ శుభం భద్రం సర్వరత్నైరలంకృతమ్

మళ్లీ ఆచమనం, తరువాత ముక్కు పరిమళం, ఆపై అన్ని రకాల రత్నాలతో అలంకరించిన శోభాయమానమైన కిరీటం సమర్పించాలి.

భూషణాని పవిత్రాణి మాల్యాని వివిధాని చ వ్యజనే చామరే ఛత్రం తాలవృంతం చ దర్పణమ్

పవిత్రమైన ఆభరణాలు, వివిధ రకాల మాలలు, వంటివేలు, చామరాలు, గొడుగు, తాళపత్ర పంకా, అద్దం సమర్పించాలి.

దత్త్వా నీరాజనం కుర్యాత్సర్వమంగలనిస్వనైః గీతనృత్యాదిభిశ్చైవ జయశబ్దసమన్వితః

దీపారాధన చేసి, అందులో శుభస్వరాలు, పాటలు, నృత్యాలు, 'జయ' అని మేళం కలిపి, ఆనందంగా ఆచరించాలి.

హైమే చ రాజతే తామ్రే పాత్రే వా మృన్మయే శుభే పద్మకైశ్శోభితైః పుష్పైర్బీజైర్దధ్యక్షతాదిభిః

బంగారం, వెండి, రాగి లేదా మంచి మట్టి పాత్రలో, కమలాలు, అందమైన పువ్వులు, విత్తనాలు, పెరుగు, అఖండ అక్షతలు వంటివాటితో అలంకరించాలి.

త్రిశూలశంఖయుగ్మాబ్జనన్ద్యావర్తైః కరీషజైః శ్రీవత్సస్వస్తికాదర్శవజ్రైర్వహ్న్యాదిచిహ్నితైః

త్రిశూలాలు, శంఖాలు, కమలాలు, నంద్యావర్త చిహ్నాలు, గోమయంతో చేసిన గుర్తులు, శ్రీవత్స, స్వస్తిక, అద్దాలు, వజ్రం, అగ్ని వంటి శుభ చిహ్నాలతో అలంకరించాలి.

అష్టౌ ప్రదీపాన్పరితో విధాయైకం తు మధ్యమే తేషు వామాదికాశ్చిన్త్యాః పూజ్యాశ్చ నవ శక్తయః

ఎడమవైపు మొదలు పెట్టి, ఎనిమిది దీపాలను చుట్టూ పెట్టి, ఒకదీపాన్ని మధ్యలో ఉంచి, తొమ్మిది శక్తులను ధ్యానించి పూజించాలి.

కవచేన సమాచ్ఛాద్య సంరక్ష్యాస్త్రేణ సర్వతః ధేనుముద్రాం చ సందర్శ్య పాణిభ్యాం పాత్రముద్ధరేత్

కవచంతో కప్పి, ఆయుధాలతో అన్ని వైపులా రక్షణ కల్పించి, రెండు చేతులతో గోముద్ర చూపించి, ఆ పాత్రను ఎత్తాలి.

అథవారోపయేత్పాత్రే పఞ్చదీపాన్యథాక్రమమ్ విదిక్ష్వపి చ మధ్యే చ దీపమేకమథాపి వా

లేదా, ఆ పాత్రలో వరుసగా ఐదు దీపాలు పెట్టవచ్చు. లేకపోతే, దిక్కులలో ఒకదీపం, మధ్యలో ఒకదీపం, లేదా కేవలం ఒకదీపం మాత్రమే పెట్టవచ్చు.

తతస్తత్పాత్రముద్ధృత్య లింగాదేరుపరి క్రమాత్ త్రిః ప్రదక్షిణయోగేన భ్రామయేన్మూలవిద్యయా

ఆ పాత్రను తీసుకుని, లింగం లేదా ఇతర ప్రతిమ చుట్టూ మూడు సార్లు మంత్రంతో ప్రదక్షిణ చేయాలి.

దద్యాదర్ఘ్యం తతో మూర్ధ్ని భసితం చ సుగంధితమ్ కృత్వా పుష్పాంజలిం పశ్చాదుపహారాన్నివేదయేత్

తర్వాత, మస్తకంపై అర్ఘ్యం సమర్పించి, సువాసన గల భస్మను అర్పించాలి. అనంతరం, పుష్పాంజలి ఇచ్చి, నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి.

పానీయం చ తతో దద్యాద్దత్త్వా వాచమనం పునః పఞ్చసౌగంధికోపేతం తామ్బూలం చ నివేదయేత్

తర్వాత, నీరు సమర్పించి, ముఖం కడుక్కోవడానికి నీరు ఇచ్చి, ఐదు రకాల సువాసనలతో తాంబూలాన్ని సమర్పించాలి.

ప్రోక్షయేత్ప్రోక్షణీయాని గాననాట్యాని కారయేత్ లింగాదౌ శివయోశ్చిన్తాం కృత్వా శక్త్యజపేచ్ఛివమ్

తగిన వాటిని చల్లించి, పాటలు, నాట్యాలు చేయించాలి. లింగం వద్ద శివుని, ఇతరులను ధ్యానించి, శక్తి మంత్రాన్ని మౌనంగా జపించాలి.