శివపురాణమ్

అథ యస్యాస్త్యవసరో నాస్తి వా మతివిభ్రమః స విస్తీర్ణేన కల్పేన న్యాసకర్మ సమాచరేత్

ఎవరికి సమయం ఉన్నా లేకపోయినా, లేదా మనస్సు చంచలంగా ఉన్నా, నియాసకర్మను విస్తృతంగా, నిర్ణీత విధానంలో చేయాలి.

తత్రాద్యో మాతృకాన్యాసో బ్రహ్మన్యాసస్తతః పరః తృతీయః ప్రణవన్యాసో హంసన్యాసస్తదుత్తరః

అక్కడ మొదట మాతృక నియాసం, తర్వాత బ్రహ్మనియాసం, మూడవది ప్రణవనియాసం, తరువాత హంస నియాసం చేయాలి.

పఞ్చమః కథ్యతే సద్భిర్న్యాసః పఞ్చాక్షరాత్మకః ఏతేష్వేకమనేకం వా కుర్యాత్పూజాది కర్మసు

ఐదవది, జ్ఞానులు చెప్పినట్టు, పంచాక్షరీ నియాసం. వీటిలో ఒకదానిని లేదా అనేక నియాసాలను పూజ మొదలైన కార్యాలలో చేయవచ్చు.

అకారం మూర్ధ్ని విన్యస్య ఆకారం చ లలాటకే ఇం ఈం చ నేత్రయోస్తద్వత్ ఉం ఊం శ్రవణయోస్తథా

'అ'ను తలపై, 'ఆ'ను నుదిటిపై, 'ఇ', 'ఈ'ను రెండు కళ్లపై, అలాగే 'ఉ', 'ఊ'ను రెండు చెవులపై నియాసం చేయాలి.

ఋం ఃం కపోలయోశ్చైవ ఌం ౡం నాసాపుటద్వయే ఏమేమోష్ఠద్వయోరోమౌం దంతపంక్తిద్వయోః క్రమాత్

'ఋ', 'ౠ'ను రెండు చెంపలపై, 'ఌ', 'ౡ'ను రెండు ముక్కు రంధ్రాల్లో, 'ఎ', 'ఐ'ను రెండు పెదవులపై, 'ఒ', 'ఔ'ను రెండు పళ్ల వరుసలపై వరుసగా నియాసం చేయాలి.

అం జిహ్వాయామథో తాలున్యః ప్రయోజ్యో యథాక్రమమ్ కవర్గం దక్షిణే హస్తే న్యసేత్పఞ్చసు సంధిషు

'అం'ను నాలుకపై, తరువాత తాలువుపై నియాసం చేయాలి. 'క' మొదలైన వర్గాన్ని కుడిచేతి ఐదు సంధుల్లో నియాసం చేయాలి.

చవర్గం చ తథా వామహస్తసంధిషు విన్యసేత్ టవర్గం చ తవర్గం చ పాదయోరుభయోరపి

అలాగే 'చ' వర్గాన్ని ఎడమచేతి సంధుల్లో, 'ట', 'త' వర్గాలను రెండు పాదాల సంధుల్లో నియాసం చేయాలి.

పఫౌ తు పార్శ్వయోః పృష్ఠే నాభౌ చాపి బభౌ తతః న్యసేన్మకారం హృదయే త్వగాదిషు యథాక్రమమ్

'ప', 'ఫ'ను రెండు ప్రక్కలు, వెనుక భాగంలో, 'బ', 'భ'ను నాభి వద్ద, తరువాత 'మ'ను హృదయంలో, చర్మం మొదలైన ఇతర భాగాల్లో క్రమంగా నియాసం చేయాలి.

యకరాదిసకారాంతాన్న్యసేత్సప్తసు ధాతుషు హంకారం హృదయస్యాంతః క్షకారం భ్రూయుగాంతరే

'య' నుంచి 'స' వరకు ఉన్న అక్షరాలను ఏడు ధాతువుల్లో నియాసం చేయాలి. 'హం'ను హృదయంలో, 'క్ష'ను రెండు కనురెప్పల మధ్యలో నియాసం చేయాలి.

ఏవం వర్ణాన్ప్రవిన్యస్య పఞ్చాశద్రుద్రవర్త్మనా అంగవక్త్రకలాభేదాత్పఞ్చ బ్రహ్మాణి విన్యసేత్

ఇలా, యాభై రుద్రుల మార్గంలో వర్ణాలను నియాసం చేసి, అంగ, వదన, కలా విభాగాల ప్రకారం ఐదు బ్రహ్మాలను నియాసం చేయాలి.

కరన్యాసాద్యమపి తైః కృత్వా వాథ న వా క్రమాత్ శిరోవదనహృద్గుహ్యపాదేష్వేతాని కల్పయేత్

ఈ విధంగా చేతుల నియాసం మొదలైనవి క్రమంగా చేసి లేదా చేయకపోయినా, తల, ముఖం, హృదయం, గుప్త భాగాలు, పాదాలలో వాటిని స్థాపించాలి.

తతశ్చోర్ధ్వాదివక్త్రాణి పశ్చిమాంతాని కల్పయేత్ ఈశానస్య కలాః పఞ్చ పఞ్చస్వేతేషు చ క్రమాత్

తర్వాత, పైభాగంలో పైకి మరియు పడమర వైపు చూస్తున్న ముఖాలను ఏర్పాటు చేయాలి. ఈశానుని ఐదు శక్తులను, ఒక్కొక్కదాన్ని ఐదు తెల్ల ప్రాంతాల్లో వరుసగా స్థాపించాలి.

తతశ్చతుర్షు వక్త్రేషు పురుషస్య కలా అపి చతస్రః ప్రణిధాతవ్యాః పూర్వాదిక్రమయోగతః

తర్వాత, నాలుగు ముఖాల్లో, పురుషుని నాలుగు శక్తులను, తూర్పు నుండి మొదలుకొని దిక్కుల క్రమంలో స్థాపించాలి.

హృత్కంఠాంసేషు నాభౌ చ కుక్షౌ పృష్ఠే చ వక్షసి అఘోరస్య కలాశ్చాష్టౌ పాదయోరపి హస్తయోః

హృదయం, కంఠం, భుజాలు, నాభి, పొత్తికడుపు, వెన్నెముక, ఛాతి, అలాగే పాదాలు, చేతుల్లో అఘోరుని ఎనిమిది శక్తులను స్థాపించాలి.

పశ్చాత్త్రయోఃదశకలాః పాయుమేఢ్రోరుజానుషు జంఘాస్ఫిక్కటిపార్శ్వేషు వామదేవస్య భావయేత్

తర్వాత, రెండు వైపులా, వామదేవుని పది శక్తులను — గుదం, లింగం, మోకాళ్లు, కాలులు, నడుము, కడుపు, ప్రక్కలు — వీటిలో స్థాపించాలి.

ఘ్రాణే శిరసి బాహ్వోశ్చ కల్పయేత్కల్పవిత్తమః అష్టత్రింశత్కలాన్యాసమేవం కృత్వానుపూర్వశః

ముక్కు, తల, చేతుల్లో శక్తులను స్థాపించాలి. ఇలా మొత్తం ముప్పై ఎనిమిది శక్తులను వరుసగా ఏర్పాటు చేయాలి.

పశ్చాత్ప్రణవవిద్ధీమాన్ప్రణవన్యాసమాచరేత్ బాహుద్వయే కూర్పరయోస్తథా చ మణిబన్ధయోః

తర్వాత, ప్రణవ విధిని తెలిసినవాడు, రెండు చేతులు, మోచేయి, మణికట్టుల్లో ప్రణవ స్థాపన చేయాలి.

పార్శ్వోదరోరుజంఘేషు పాదయోః పృష్ఠతస్తథా ఇత్థం ప్రణవవిన్యాసం కృత్వా న్యాసవిచక్షణః

ప్రక్కలు, పొత్తికడుపు, తొడలు, కాలులు, పాదాల వెనుక భాగంలో కూడా ప్రణవ స్థాపన చేసి, స్థాపనలో నిపుణుడు ముందుకు సాగాలి.

హంసన్యాసం ప్రకుర్వీత శివశాస్త్రే యథోదితమ్ బీజం విభజ్య హంసస్య నేత్రయోర్ఘ్రాణయోరపి

శివశాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా హంస స్థాపన చేయాలి. హంస బీజాక్షరాన్ని రెండు కళ్లలో, ముక్కులో కూడా విడగొట్టి స్థాపించాలి.

విభజ్య బాహునేత్రాస్యలలాటే ఘ్రాణయోరపి కక్షయోః స్కన్ధయోశ్చైవ పార్శ్వయోస్తనయోస్తథా

చేతులు, కళ్ళు, నోరు, నుదురు, ముక్కు, కిందబాహువులు, భుజాలు, ప్రక్కలు, వక్షోజాల్లో కూడా విడగొట్టి స్థాపించాలి.

కఠ్యోః పాణ్యోర్గుల్ఫయోశ్చ యద్వా పఞ్చాంగవర్త్మనా హంసన్యాసమిమం కృత్వా న్యసేత్పఞ్చాక్షరీం తతః

నడుము, చేతులు, మడిమలు లేదా ఐదు అవయవాల పద్ధతిలో ఈ హంస స్థాపన చేసి, ఆ తర్వాత పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని స్థాపించాలి.

యథా పూర్వోక్తమార్గేణ శివత్వం యేన జాయతే నాశివః శివమభ్యస్యేన్నాశివః శివమర్చయేత్

ముందుగా చెప్పిన విధానాన్ని అనుసరించి శివత్వాన్ని పొందే మార్గాన్ని పాటించాలి. శివుడు కానివాడు శివుని సాధన చేయకూడదు, శివుని పూజించకూడదు.

నాశివస్తు శివం ధ్యాయేన్నాశివమ్ప్రాప్నుయాచ్ఛివమ్ తస్మాచ్ఛైవీం తనుం కృత్వా త్యక్త్వా చ పశుభావనామ్

శివుడు కానివాడు శివుని ధ్యానం చేయకూడదు, శివుని పొందలేడు. అందువల్ల, శైవ శరీరాన్ని స్వీకరించి, పశుభావనను విడిచిపెట్టి—

శివో ఽహమితి సంచిన్త్య శైవం కర్మ సమాచరేత్ కర్మయజ్ఞస్తపోయజ్ఞో జపయజ్ఞస్తదుత్తరః ధ్యానయజ్ఞో జ్ఞానయజ్ఞః పఞ్చ యజ్ఞాః ప్రకీర్తితాః

'నేను శివుడినే' అని మనస్సులో స్థిరపరిచి, శైవ కర్మలు చేయాలి. కర్మయజ్ఞం, తపస్సు యజ్ఞం, జపయజ్ఞం, ధ్యానయజ్ఞం, జ్ఞానయజ్ఞం — ఈ అయిదు యజ్ఞాలు చెప్పబడ్డాయి.

కర్మయజ్ఞరతాః కేచిత్తపోయజ్ఞరతాః పరే జపయజ్ఞరతాశ్చాన్యే ధ్యానయజ్ఞరతాస్తథా

కొంతమంది కర్మయజ్ఞంలో నిమగ్నులై ఉంటారు, మరికొందరు తపస్సులో, ఇంకొందరు జపయజ్ఞంలో, అలాగే మరికొందరు ధ్యానయజ్ఞంలో నిమగ్నులై ఉంటారు.

జ్ఞానయజ్ఞరతాశ్చాన్యే విశిష్టాశ్చోత్తరోత్తరమ్ క్రమయజ్ఞో ద్విధా ప్రోక్తః కామాకామవిభేదతః

ఇంకొందరు జ్ఞానయజ్ఞంలో నిమగ్నులై ఉంటారు; వారిలో ప్రతి ఒక్కరు ఒక్కొక్క దశలో విశిష్టులు. క్రమయజ్ఞం రెండు విధాలుగా ఉంది — కోరికతో, కోరిక లేకుండా అని.

కామాన్కామీ తతో భుక్త్వా కామాసక్తః పునర్భవేత్ అకామే రుద్రభవనే భోగాన్భుక్త్వా తతశ్చ్యుతః

కోరిక ఉన్నవాడు, కోరికలను అనుభవించి, మళ్లీ వాటిలో ఆసక్తి పెంచుకుంటాడు. కోరికలేని వాడు, రుద్రుని లోకంలో ఆనందాలు అనుభవించి, అక్కడి నుండి బయటపడతాడు.

తపోయజ్ఞరతో భూత్వా జాయతే నాత్ర సంశయః తపస్వీ చ పునస్తస్మిన్భోగాన్ భుక్త్వా తతశ్చ్యుతః

తపస్సు యజ్ఞంలో నిమగ్నుడై ఉంటే, పునర్జన్మ పొందుతాడు — ఇందులో సందేహం లేదు. తపస్వి అక్కడ ఆనందాలు అనుభవించి, తరువాత అక్కడి నుండి బయటపడతాడు.

జపధ్యానరతో భూత్వా జాయతే భువి మానవః జపధ్యానరతో మర్త్యస్తద్వైశిష్ట్యవశాదిహ

జపధ్యానయజ్ఞంలో నిమగ్నుడై ఉంటే, భూమిపై మనుష్యుడిగా జన్మిస్తాడు. జపధ్యానంలో నిమగ్నుడైన మానవుడు, ఆ విశిష్టత వల్ల ఇక్కడ—