వృత్తం వా చతురస్రం వా బిన్దుమర్ధేన్దుమేవ వా లలాటే యాదృశం పుణ్డ్రం లిఖితం భస్మనా పునః
వృత్తం, చతురస్రం, బిందువు, అర్ధచంద్రం ఇలా ఏ రూపంలో అయినా బస్మంతో లలాటంపై వేసిన పుండ్రం —
తాదృశం భుజయోర్మూర్ధ్ని స్తనయోరంతరే లిఖేత్ సర్వాంగోద్ధూలనం చైవ న సమానం త్రిపుణ్డ్రకైః
అదే గుర్తును భుజాలపై, తలపై, వక్షోజాల మధ్యలో కూడా వేయాలి. కానీ మొత్తం శరీరానికి బస్మాన్ని పట్టడం త్రిపుండ్రానికి సమానమేమీ కాదు.
తస్మాత్త్రిపుణ్డ్రమేవైకం లిఖేదుద్ధూలనం వినా రుద్రాక్షాన్ధారయేద్మూర్ధ్ని కంఠే శ్రోతే కరే తథా
కాబట్టి త్రిపుండ్రాన్ని మాత్రమే వేయాలి, బస్మాన్ని మొత్తం శరీరానికి పట్టకూడదు. రుద్రాక్షలను తలపై, మెడలో, చెవుల్లో, చేతుల్లో ధరించాలి.
సువర్ణవర్ణమచ్ఛిన్నం శుభం నాన్యైర్ధృతం శుభమ్ విప్రాదీనాం క్రమాచ్ఛ్రేష్ఠం పీతం రక్తమథాసితమ్
అవి బంగారు వర్ణంలో, పగుళ్లు లేకుండా, శుభ్రంగా, ఇతరులు ధరించనివిగా ఉండాలి. బ్రాహ్మణులకు పసుపు రంగు, తరువాత ఎరుపు, తరువాత నలుపు ఉత్తమం.
తదలాభే యథాలాభం ధారణీయమదూషితమ్ తత్రాపి నోత్తరం నీచైర్ధార్యం నీచమథోత్తరైః
అవి లభించకపోతే, ఏవి దొరికినా, అవి అపవిత్రం కాకుండా ఉంటే ధరించాలి. అయినా, తక్కువవాటిని ఉన్నతులు ధరించరాదు, ఉన్నతవాటిని తక్కువవారు ధరించరాదు.
నాశుచిర్ధారయేదక్షం సదా కాలేషు ధారయేత్ ఇత్థం త్రిసంధ్యమథవా ద్విసంధ్యం సకృదేవ వా
అశుద్ధుడు ఎప్పుడూ రుద్రాక్షను ధరించకూడదు. ఎప్పుడూ యోగ్యమైన సమయంలో మాత్రమే ధరించాలి. కనీసం మూడు సంధ్యల్లో, లేక రెండు సంధ్యల్లో, లేదా ఒక్కసారి అయినా ధరించాలి.
కృత్వా స్నానాదికం శక్త్యా పూజయేత్పరమేశ్వరమ్ ప్రజాస్థానం సమాసాద్య బద్ధ్వా రుచిరమాసనమ్
స్నానం మొదలైన శుద్ధిక్రియలు తన శక్తికి తగినంతగా చేసి, ఆరాధన స్థలానికి చేరుకొని, అందంగా ఆసనం వేసి, పరమేశ్వరుడిని భక్తితో పూజించాలి.
ధ్యాయేద్దేవం చ దేవీం చ ప్రాఙ్ముఖో వాప్యుదఙ్ముఖః శ్వేతాదీన్నకులీశాంతాంస్తచ్ఛిష్యాన్ప్రణమేద్గురుమ్
తూర్పు లేక ఉత్తర దిశను ఎదురుగా చూసి, దేవుడిని, దేవిని ధ్యానం చేయాలి. ఆ తరువాత తెల్ల వస్త్రాలు ధరించిన, శాంత స్వభావం గల శిష్యులను, గురువును వినయంగా నమస్కరించాలి.
పునర్దేవం శివం నత్వా తతో నామాష్టకం జపేత్ శివో మహేశ్వరశ్చైవ రుద్రో విష్ణుః పితామహః
మళ్లీ శివుడికి నమస్కరించి, ఆ తర్వాత ఎనిమిది పేర్లను జపించాలి: శివుడు, మహేశ్వరుడు, రుద్రుడు, విష్ణువు, పితామహుడు,
సంసారవైద్యస్సర్వజ్ఞః పరమాత్మేతి చాష్టకమ్ అథవా శివమేవైకం జపిత్వైకాదశాధికమ్
సంసారానికి వైద్యుడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, పరమాత్మ — ఇవే ఎనిమిది పేర్లు. లేదా, 'శివ' అనే ఒక్క పేరును పదకొండుసార్లు జపించవచ్చు.
జిహ్వాగ్రే తేజసో రాశిం ధ్యాత్వావ్యాధ్యాదిశాంతయే ప్రక్షాల్య చరణౌ కృత్వా కరౌ చందనచర్చితౌ ప్రకుర్వీత కరన్యాసం కరశోధనపూర్వకమ్
జిహ్వాగ్రంపై వెలుగు సముదాయాన్ని, వ్యాధి నివారణ కోసం ధ్యానం చేసి, కాళ్లు కడిగి, చేతులకు గంధాన్ని రాసుకుని, ముందుగా చేతులను శుద్ధి చేసి, చేతుల న్యాసాన్ని చేయాలి.
న్యాసస్తు త్రివిధః ప్రోక్తః స్థిత్యుత్పత్తిలయక్రమాత్ స్థితిర్న్యాసో గృహస్థానాముత్పత్తిర్బ్రహ్మచారిణామ్
న్యాసం మూడు విధాలుగా చెప్పబడింది — స్థితి, ఉత్పత్తి, లయ క్రమంగా. స్థితి న్యాసం గృహస్థులకు, ఉత్పత్తి న్యాసం బ్రహ్మచారులకు వర్తిస్తుంది.
యతీనాం సంహృతిన్యాసో వనస్థానాం తథైవ చ స ఏవ భర్తృహీనాయాః కుటుంబిన్యాః స్థితిర్భవేత్
యతులకు, వనవాసులకు లయ న్యాసం చేయాలి. భర్త లేని గృహిణికి స్థితి న్యాసమే వర్తిస్తుంది.
కన్యాయాః పునరుత్పత్తిం వక్ష్యే న్యాసస్య లక్షణమ్ అంగుష్ఠాదికనిష్ఠాంతం స్థితిన్యాస ఉదాహృతః
కన్యకు ఉత్పత్తి న్యాస లక్షణాన్ని ఇప్పుడు చెబుతాను. బొటనవేలు నుండి చిన్నవేలి వరకు స్థితి న్యాసంగా పరిగణించబడుతుంది.
దక్షిణాంగుష్ఠమారభ్య వామాంగుష్ఠాన్తమేవ చ ఉత్పత్తిన్యాస ఆఖ్యాతో విపరీతస్తు సంహృతిః
కుడి బొటనవేలి నుండి ఎడమ బొటనవేలి వరకు ఉత్పత్తి న్యాసంగా, దీనికి విరుద్ధంగా లయ న్యాసంగా చెప్పబడింది.
సబిందుకాన్నకారాదీన్వర్ణాన్న్యస్యేదనుక్రమాత్ అంగులీషు శివం న్యస్యేత్తలయోరప్యనామయోః
బిందువుతో కూడిన 'న' నుండి 'మ' వరకు అక్షరాలను క్రమంగా వేళ్లపై న్యాసం చేయాలి. శివుని పేరు తలయొక్క రెండు వేలు, ఉంగర వేళ్లపై న్యాసం చేయాలి.
అస్త్రన్యాసం తతః కృత్వా దశదిక్ష్వస్త్రమంత్రతః నివృత్త్యాదికలాః పఞ్చ పఞ్చభూతస్వరూపిణీః
ఆ తరువాత అస్త్ర న్యాసం చేసి, పది దిక్కుల్లో అస్త్ర మంత్రాన్ని న్యాసం చేయాలి. నివృత్తి మొదలైన ఐదు కలలను, అవి ఐదు భూతాల స్వరూపంగా ఉండేలా చేయాలి.
పఞ్చభూతాధిపైస్సార్ధం తతచ్చిహ్నసమన్వితాః హృత్కణ్టతాలుభ్రూమధ్యబ్రహ్మరన్ధ్రసమాశ్రయాః
ఆ ఐదు కలలు, ఐదు భూతాధిపతులతో పాటు, వాటి గుర్తులతో, హృదయం, కంఠం, తాలువు, భ్రూవ మధ్యం, బ్రహ్మరంధ్రం వద్ద స్థాపించాలి.
తద్తద్బీజేన సంగ్రంథీస్తద్తద్బీజేషు భావయేత్ తాసాం విశోధనార్థాయ విద్యాం పఞ్చాక్షరీం జపేత్
ప్రతి కలను దాని బీజాక్షరంతో కలిపి, వాటిని వాటి బీజాలలో ధ్యానం చేయాలి. వాటిని శుద్ధి చేయడానికి, పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని జపించాలి.
నిరుద్ధ్వా ప్రాణవాయుం చ గుణసంఖ్యానుసారతః భూతగ్రంథిం తతశ్ఛిద్యాదస్త్రేణైవాస్త్రముద్రయా
గుణాల సంఖ్యను అనుసరించి ప్రాణవాయువును ఆపి, తరువాత భూతగ్రంథులను అస్త్ర మంత్రంతో, అస్త్ర ముద్రతో తెంచాలి.
నాడ్యా సుషుమ్నయాత్మానం ప్రేరితం ప్రాణవాయునా నిర్గతం బ్రహ్మరన్ధ్రేణ యోజయేచ్ఛివతేజసా
సుషుమ్న నాడిలో ప్రాణవాయువును ప్రవహింపజేసి, ఆత్మను పైకి పంపి, బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా బయటకు వచ్చాక, శివుని తేజస్సుతో కలిపాలి.
విశోష్య వాయునా పశ్చాద్దేహం కాలాగ్నినా దహేత్ తతశ్చోపరిభావేన కలాస్సంహృత్య వాయునా
వాయువుతో శరీరాన్ని ఎండబెట్టి, తరువాత కాలాగ్నితో దహించాలి. ఆపై పైకి లేపుతూ, కలలను వాయువుతో సమీకరించాలి.
దేహం సంహృత్య వై దగ్ధం కలాస్స్పృష్ట్వా సహాబ్ధినా ప్లావయిత్వామృతైర్దేహం యథాస్థానం నివేశయేత్
శరీరాన్ని లయ చేసి, దహించి, కలలను సముద్రంతో తాకి, అమృతంతో శరీరాన్ని నింపి, మళ్లీ యథాస్థానంలో స్థాపించాలి.
అథ సంహృత్య వై దగ్ధః కలాసర్గం వినైవ తు అమృతప్లావనం కుర్యాద్భస్మీభూతస్య వై తతః
తర్వాత, శరీరాన్ని లయ చేసి, దహించిన తరువాత, కలలను సృష్టించకుండా, బస్మమైనదానికీ అమృతాన్ని పోసి నింపాలి.
తతో విద్యామయే తస్మిన్దేహే దీపశిఖాకృతిమ్ శివాన్నిర్గతమాత్మానం బ్రహ్మరంధ్రేణ యోజయేత్
అప్పుడు ఆ జ్ఞానమయమైన దేహంలో, దీపశిఖలా ఆకారంలో శివుని నుండి వెలువడిన ఆత్మను బ్రహ్మరంధ్రంలో కలిపుకోవాలి.
దేహస్యాన్తః ప్రవిష్టం తం ధ్యాత్వా హృదయపంకజే పునశ్చామృతవర్షేణ సించేద్విద్యామయం వపుః
ఆ ఆత్మను శరీరంలోకి ప్రవేశించినదిగా భావించి, హృదయపు కమలంలో ధ్యానం చేసి, మళ్లీ అమృతవర్షంతో ఆ జ్ఞానమయమైన దేహాన్ని స్నానింపజేయాలి.
తతః కుర్యాత్కరన్యాసం కరశోధనపూర్వకమ్ దేహన్యాసం తతః పశ్చాన్మహత్యా ముద్రయా చరేత్
తర్వాత చేతులను శుద్ధి చేసి, వాటిపై నియాసం చేయాలి. అనంతరం, మహాముద్రతో దేహనియాసం చేయాలి.
అంగన్యాసం తతః కృత్వా శివోక్తేన తు వర్త్మనా వర్ణన్యాసం తతః కుర్యాద్ధస్తపాదాదిసంధిషు
తర్వాత శివుడు చెప్పిన విధంగా అంగనియాసం చేసి, చేతులు, పాదాలు మొదలైన సంధుల్లో వర్ణనియాసం చేయాలి.
షడంగాని తతో న్యస్య జాతిషట్కయుతాని చ దిగ్బంధమాచరేత్పశ్చాదాగ్నేయాది యథాక్రమమ్
తర్వాత ఆరు అంగాలు, ఆరు జాతులతో కలిపి నియాసం చేసి, ఆగ్నేయ దిక్కు మొదలుకొని క్రమంగా దిక్బంధం చేయాలి.
యద్వా మూర్ధాదిపఞ్చాంగం న్యాసమేవ సమాచరేత్ తథా షడంగన్యాసం చ భూతశుద్ధ్యాదికం వినా
లేదా, మూడిమీద మొదలయ్యే ఐదు అంగాల నియాసం, అలాగే ఆరు అంగాల నియాసం మాత్రమే చేసి, భూతశుద్ధి మొదలైనవి వదిలేయవచ్చు.