శివపురాణమ్

ఆగ్నేయం వాథ వా మాంత్రం కుర్యాత్స్నానం శివేన వా శివచింతాపరం స్నానం యుక్తస్యాత్మీయముచ్యతే

లేకపోతే, అగ్నిస్నానం, మంత్రస్నానం లేదా శివస్నానం చేయవచ్చు. శివుని ధ్యానంలో లీనమైనవారికి అలాంటి స్నానమే తగినదిగా భావించబడుతుంది.

స్వసూత్రోక్తవిధానేన మంత్రాచమనపూర్వకమ్ ఆచరేద్బ్రహ్మయజ్ఞాంతం కృత్వా దేవాదితర్పణమ్

తన స్వీయసూత్రంలో చెప్పిన విధంగా, మంత్రాలతో, ఆచమనంతో ముందుగా బ్రహ్మయజ్ఞాన్ని చేసి, తరువాత దేవతలకూ ఇతరులకు తర్పణం చేయాలి.

మండలస్థం మహాదేవం ధ్యాత్వాభ్యర్చ్య యథావిధి దద్యాదర్ఘ్యం తతస్తస్మై శివాయాదిత్యరూపిణే

మండలంలో మహాదేవుడిని ధ్యానించి, నియమానుసారం పూజించి, తరువాత సూర్యరూపుడైన శివునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

అథ వైతత్స్వసూత్రోక్తం కృత్వా హస్తౌ విశోధయేత్ కరన్యాసం తతః కృత్వా సకలీకృతవిగ్రహః

లేదా, తన సూత్రంలో చెప్పిన ప్రకారం చేయడం పూర్తయ్యాక, చేతులను శుభ్రం చేసి, తరువాత కరణ్యాసం చేసి, పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉండాలి.

వామహస్తగతాంభోభిర్గంధసిద్ధార్థకాన్వితైః కుశపుంజేన వాభ్యుక్ష్య మూలమంత్రసమన్వితైః

ఎడమచేతిలో నీటిని తీసుకుని, సుగంధ ద్రవ్యాలు, నువ్వులు కలిపి, లేదా కుశ తుప్పుతో మంత్రాలతో అభిషేకం చేయాలి.

ఆపోహిష్ఠాదిభిర్మన్త్రైః శేషమాఘ్రాయ వై జలమ్ వామనాసాపుటేనైవ దేవం సంభావయేత్సితమ్

ఆపోహిష్ఠ మొదలైన మంత్రాలతో, మిగిలిన నీటిని వాసన చూసిన తరువాత, ఎడమ ముక్కుతో నీటిని తీసుకుని దేవునికి సత్కారం చేయాలి.

అర్ఘమాదాయ దేహస్థం సవ్యనాసాపుటేన చ కృష్ణవర్ణేన బాహ్యస్థం భావయేచ్చ శిలాగతమ్

అర్ఘ్యం తీసుకుని, ఎడమ ముక్కుతో తన శరీరంలో దేవుడిని ధ్యానించాలి. బాహ్యంగా, నలుపు రంగులో శిలలో ఉన్నట్టు భావించాలి.

తర్పయేదథ దేవేభ్య ఋషిభిశ్చ విశేషతః భూతేభ్యశ్చ పితృభ్యశ్చ దద్యాదర్ఘ్యం యథావిధి

తర్వాత దేవతలకు, ముఖ్యంగా ఋషులకు, భూతగణాలకు, పితృదేవతలకు యథావిధిగా అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

రక్తచందనతోయేన హస్తమాత్రేణ మండలమ్ సువృత్తం కల్పయేద్భూమౌ రక్తచూర్ణాద్యలంకృతమ్

ఎర్రగంధపు నీటితో, చేతి పరిమాణంలో, నేలపై ఒక వృత్తాన్ని బాగా వేసి, ఎర్రపొడి మొదలైన వాటితో అలంకరించాలి.

తత్ర సంపూజయేద్భానుం స్వకీయావరణైః సహ స్వఖోల్కాయేతి మంత్రేణ సాంగతస్సుఖసిద్ధయే

అక్కడ భానుదేవుడిని ఆయన పరివారులతో కలిసి, 'స్వఖోల్కాయ' మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, సుఖసిద్ధి కోసం పూజించాలి.

పునశ్చ మండలం కృత్వా తదంగైః పరిపూజ్య చ తత్ర స్థాప్య హేమపాత్రం మాగధప్రస్థసంమితమ్

మళ్లీ ఆ వృత్తాన్ని వేసి, దాని అవయవాలను పూజించి, అక్కడ మాగధప్రస్థ పరిమాణంలో బంగారు పాత్రను ఉంచాలి.

పూరయేద్గంధతోయేన రక్తచందనయోగినా రక్తపుష్పైస్తిలైశ్చైవ కుశాక్షతసమన్వితైః

ఆ పాత్రను ఎర్రగంధంతో కలిపిన సుగంధద్రవంతో, ఎర్రపువ్వులు, నువ్వులు, దర్భ, అఖండమైన అక్షతలు వేసి నింపాలి.

దూర్వాపామార్గగవ్యైశ్చ కేవలేన జలేన వా జానుభ్యాం ధరణీం గత్వా నత్వా దేవం చ మండలే

దర్భ, అపామార్గ, పాలు లేదా శుద్ధమైన నీటితో, మోకాళ్లపై భూమిని చేరి, ఆ వృత్తంలో ఉన్న దేవునికి నమస్కరించాలి.

కృత్వా శిరసి తత్పాత్రం దద్యాదర్ఘ్యం శివాయ తత్ అథవాంజలినా తోయం సదర్భం మూలవిద్యయా

ఆ పాత్రను తలపై ఉంచి, శివునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. లేకపోతే, చేతులు జోడించి, దర్భతో కూడిన నీటిని మూలమంత్రంతో సమర్పించాలి.

ఉత్క్షిపేదమ్బరస్థాయ శివాయాదిత్యమూర్తయే కృత్వా పునః కరన్యాసం కరశోధనపూర్వకమ్

ఆ అర్ఘ్యాన్ని ఆకాశంలో ఉన్న, ఆదిత్యరూపుడైన శివునికి ఎత్తి చూపాలి. తరువాత చేతులను శుద్ధి చేసి, మళ్లీ కరణ్యాసం చేయాలి.

బుద్ధ్వేశానాదిసద్యాంతం పఞ్చబ్రహ్మమయం శివమ్ గృహీత్వా భసితం మన్త్రైర్విమృజ్యాఙ్గాని సంస్పృశేత్

ఈశాన మొదలుకొని సద్యంత వరకు ఐదు బ్రహ్మస్వరూపుడైన శివుని ధ్యానించి, బస్మాన్ని తీసుకుని మంత్రాలతో శరీర భాగాల్లో పట్టాలి.

యా దినాంతైశ్శిరోవక్త్రహృద్గుహ్యచరణాన్క్రమాత్ తతో మూలేన సర్వాంగమాలభ్య వసనాన్తరమ్

తల, ముఖం, హృదయం, గుప్తభాగాలు, పాదాలు ఇలా క్రమంగా, తరువాత మూలమంత్రంతో అన్ని అవయవాలను తాకి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి.

పరిధాయ ద్విరాచమ్య ప్రోక్ష్యైకాదశమన్త్రితైః జలైరాచ్ఛాద్య వాసో ఽయద్ద్విరాచమ్య శివం స్మరేత్

వస్త్రాన్ని ధరించి, రెండుసార్లు నమస్కరించి, పదకొండు మంత్రాలతో పవిత్రమైన నీటిని చల్లి, లేకపోతే వస్త్రాన్ని కప్పి, మళ్లీ నమస్కరించి శివుని స్మరించాలి.

పునర్న్యస్తకరో మన్త్రీ త్రిపుండ్రం భస్మనా లిఖేత్ అవక్రమాయ తం వ్యక్తం లలాటే గన్ధవారిణా

మళ్లీ చేతులు కింద పెట్టి, బస్మంతో త్రిపుండ్రాన్ని స్పష్టంగా, క్రమంగా, లలాటంపై సుగంధద్రవంతో వేయాలి.

వృత్తం వా చతురస్రం వా బిన్దుమర్ధేన్దుమేవ వా లలాటే యాదృశం పుణ్డ్రం లిఖితం భస్మనా పునః

వృత్తం, చతురస్రం, బిందువు, అర్ధచంద్రం ఇలా ఏ రూపంలో అయినా బస్మంతో లలాటంపై వేసిన పుండ్రం —

తాదృశం భుజయోర్మూర్ధ్ని స్తనయోరంతరే లిఖేత్ సర్వాంగోద్ధూలనం చైవ న సమానం త్రిపుణ్డ్రకైః

అదే గుర్తును భుజాలపై, తలపై, వక్షోజాల మధ్యలో కూడా వేయాలి. కానీ మొత్తం శరీరానికి బస్మాన్ని పట్టడం త్రిపుండ్రానికి సమానమేమీ కాదు.

తస్మాత్త్రిపుణ్డ్రమేవైకం లిఖేదుద్ధూలనం వినా రుద్రాక్షాన్ధారయేద్మూర్ధ్ని కంఠే శ్రోతే కరే తథా

కాబట్టి త్రిపుండ్రాన్ని మాత్రమే వేయాలి, బస్మాన్ని మొత్తం శరీరానికి పట్టకూడదు. రుద్రాక్షలను తలపై, మెడలో, చెవుల్లో, చేతుల్లో ధరించాలి.

సువర్ణవర్ణమచ్ఛిన్నం శుభం నాన్యైర్ధృతం శుభమ్ విప్రాదీనాం క్రమాచ్ఛ్రేష్ఠం పీతం రక్తమథాసితమ్

అవి బంగారు వర్ణంలో, పగుళ్లు లేకుండా, శుభ్రంగా, ఇతరులు ధరించనివిగా ఉండాలి. బ్రాహ్మణులకు పసుపు రంగు, తరువాత ఎరుపు, తరువాత నలుపు ఉత్తమం.

తదలాభే యథాలాభం ధారణీయమదూషితమ్ తత్రాపి నోత్తరం నీచైర్ధార్యం నీచమథోత్తరైః

అవి లభించకపోతే, ఏవి దొరికినా, అవి అపవిత్రం కాకుండా ఉంటే ధరించాలి. అయినా, తక్కువవాటిని ఉన్నతులు ధరించరాదు, ఉన్నతవాటిని తక్కువవారు ధరించరాదు.

నాశుచిర్ధారయేదక్షం సదా కాలేషు ధారయేత్ ఇత్థం త్రిసంధ్యమథవా ద్విసంధ్యం సకృదేవ వా

అశుద్ధుడు ఎప్పుడూ రుద్రాక్షను ధరించకూడదు. ఎప్పుడూ యోగ్యమైన సమయంలో మాత్రమే ధరించాలి. కనీసం మూడు సంధ్యల్లో, లేక రెండు సంధ్యల్లో, లేదా ఒక్కసారి అయినా ధరించాలి.

కృత్వా స్నానాదికం శక్త్యా పూజయేత్పరమేశ్వరమ్ ప్రజాస్థానం సమాసాద్య బద్ధ్వా రుచిరమాసనమ్

స్నానం మొదలైన శుద్ధిక్రియలు తన శక్తికి తగినంతగా చేసి, ఆరాధన స్థలానికి చేరుకొని, అందంగా ఆసనం వేసి, పరమేశ్వరుడిని భక్తితో పూజించాలి.

ధ్యాయేద్దేవం చ దేవీం చ ప్రాఙ్ముఖో వాప్యుదఙ్ముఖః శ్వేతాదీన్నకులీశాంతాంస్తచ్ఛిష్యాన్ప్రణమేద్గురుమ్

తూర్పు లేక ఉత్తర దిశను ఎదురుగా చూసి, దేవుడిని, దేవిని ధ్యానం చేయాలి. ఆ తరువాత తెల్ల వస్త్రాలు ధరించిన, శాంత స్వభావం గల శిష్యులను, గురువును వినయంగా నమస్కరించాలి.

పునర్దేవం శివం నత్వా తతో నామాష్టకం జపేత్ శివో మహేశ్వరశ్చైవ రుద్రో విష్ణుః పితామహః

మళ్లీ శివుడికి నమస్కరించి, ఆ తర్వాత ఎనిమిది పేర్లను జపించాలి: శివుడు, మహేశ్వరుడు, రుద్రుడు, విష్ణువు, పితామహుడు,

సంసారవైద్యస్సర్వజ్ఞః పరమాత్మేతి చాష్టకమ్ అథవా శివమేవైకం జపిత్వైకాదశాధికమ్

సంసారానికి వైద్యుడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, పరమాత్మ — ఇవే ఎనిమిది పేర్లు. లేదా, 'శివ' అనే ఒక్క పేరును పదకొండుసార్లు జపించవచ్చు.