శివపురాణమ్

అలాభే దంతకాష్ఠానామష్టమ్యాదిదినేషు చ అపాం ద్వాదశగణ్డూషైః కుర్యాదాస్యవిశోధనమ్

పళ్లకాయలు దొరకనప్పుడు లేదా అష్టమి వంటి రోజుల్లో, నీటిని పన్నెండు సార్లు నోటిలో తిప్పి నోరు శుభ్రం చేసుకోవాలి.

ఆచమ్య విధివత్పశ్చాద్వారుణం స్నానమాచరేత్ నద్యాం వా దేవఖాతే వా హ్రదే వాథ గృహే ఽపి వా

విధిగా ఆచమనం చేసిన తరువాత, వరుణస్నానం చేయాలి. అది నదిలోనైనా, పవిత్రమైన చెరువులోనైనా, సరస్సులోనైనా, లేక ఇంట్లోనైనా చేయవచ్చు.

స్నానద్రవ్యాణి తత్తీరే స్థాపయిత్వా బహిర్మలమ్ వ్యాపోహ్య మృదమాలిప్య స్నాత్వా గోమయమాలిపేత్

స్నానానికి కావలసిన వస్తువులను నది ఒడ్డున పెట్టి, బయట మలినాలను తొలగించి, మట్టిని శరీరానికి పట్టించి స్నానం చేసి, తరువాత గోమయం కూడా పట్టుకోవాలి.

స్నాత్వా పునః పునర్వస్త్రం త్యక్త్వావాథ విశోధ్య చ సుస్నాతో నృపవద్భూయః శుద్ధం వాసో వసీత చ

స్నానం చేసిన తరువాత, మళ్లీ మళ్లీ వస్త్రాన్ని మార్చి శరీరాన్ని శుభ్రం చేసుకోవాలి. పూర్తిగా స్నానం చేసినవాడు రాజు లాగా శుద్ధమైన వస్త్రాలు ధరించాలి.

మలస్నానం సుగంధాద్యైః స్నానం దన్తవిశోధనమ్ న కుర్యాద్బ్రహ్మచారీ చ తపస్వీ విధవా తథా

బ్రహ్మచారి, తపస్వి, లేదా విధవా వారు సుగంధ ద్రవ్యాలతో స్నానం చేయకూడదు. అలాగే, అటువంటి వస్తువులతో పళ్లను శుభ్రం చేయకూడదు.

సోపవీతశ్శిఖాం బద్ధా ప్రవిశ్య చ జలాంతరమ్ అవగాహ్య సమాచాంతో జలే న్యస్యేత్త్రిమండలమ్

యజ్ఞోపవీతం ధరించి, శిఖను బిగించి, నీటిలోకి ప్రవేశించి, పూర్తిగా మునిగి, ఆచమనం చేసి, నీటిలో మూడు వలయాలను ఏర్పరచాలి.

సౌమ్యే మగ్నః పునర్మంత్రం జపేచ్ఛక్త్యా శివం స్మరేత్ ఉత్థాయాచమ్య తేనైవ స్వాత్మానమభిషేచయేత్

స్వచ్ఛమైన నీటిలో మునిగి, మంత్రాన్ని శ్రద్ధతో జపించి, శివుని ధ్యానం చేసి, పైకి వచ్చి ఆచమనం చేసి, అదే నీటితో తనను తాను అభిషేకించాలి.

గోశృంగేణ సదర్భేణ పాలాశేన దలేన వా పాద్మేన వాథ పాణిభ్యాం పఞ్చకృత్వస్త్రిరేవ వా

ఆవు కొమ్ముతోనైనా, దర్భతోనైనా, పాలాశపత్రంతోనైనా, కమలంతోనైనా, లేక చేతులతోనైనా, ఐదు సార్లు లేదా మూడు సార్లు అభిషేకం చేయాలి.

ఉద్యానాదౌ గృహే చైవ వర్ధన్యా కలశేన వా అవగాహనకాలే ఽద్భిర్మంత్రితైరభిషేచయేత్

తోటలోనైనా, ఇంట్లోనైనా, లేదా కలశంతోనైనా, మునిగే సమయంలో మంత్రపూర్వకంగా పవిత్రమైన నీటితో అభిషేకం చేయాలి.

అథ చేద్వారుణం కర్తుమశక్తః శుద్ధవాససా ఆర్ద్రేణ శోధయేద్దేహమాపాదతలమస్తకమ్

వరుణస్నానం చేయలేకపోతే, శుద్ధమైన వస్త్రాలు ధరించి, తడిగా శరీరాన్ని పాదాల నుండి తల వరకు శుభ్రం చేయాలి.

ఆగ్నేయం వాథ వా మాంత్రం కుర్యాత్స్నానం శివేన వా శివచింతాపరం స్నానం యుక్తస్యాత్మీయముచ్యతే

లేకపోతే, అగ్నిస్నానం, మంత్రస్నానం లేదా శివస్నానం చేయవచ్చు. శివుని ధ్యానంలో లీనమైనవారికి అలాంటి స్నానమే తగినదిగా భావించబడుతుంది.

స్వసూత్రోక్తవిధానేన మంత్రాచమనపూర్వకమ్ ఆచరేద్బ్రహ్మయజ్ఞాంతం కృత్వా దేవాదితర్పణమ్

తన స్వీయసూత్రంలో చెప్పిన విధంగా, మంత్రాలతో, ఆచమనంతో ముందుగా బ్రహ్మయజ్ఞాన్ని చేసి, తరువాత దేవతలకూ ఇతరులకు తర్పణం చేయాలి.

మండలస్థం మహాదేవం ధ్యాత్వాభ్యర్చ్య యథావిధి దద్యాదర్ఘ్యం తతస్తస్మై శివాయాదిత్యరూపిణే

మండలంలో మహాదేవుడిని ధ్యానించి, నియమానుసారం పూజించి, తరువాత సూర్యరూపుడైన శివునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

అథ వైతత్స్వసూత్రోక్తం కృత్వా హస్తౌ విశోధయేత్ కరన్యాసం తతః కృత్వా సకలీకృతవిగ్రహః

లేదా, తన సూత్రంలో చెప్పిన ప్రకారం చేయడం పూర్తయ్యాక, చేతులను శుభ్రం చేసి, తరువాత కరణ్యాసం చేసి, పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉండాలి.

వామహస్తగతాంభోభిర్గంధసిద్ధార్థకాన్వితైః కుశపుంజేన వాభ్యుక్ష్య మూలమంత్రసమన్వితైః

ఎడమచేతిలో నీటిని తీసుకుని, సుగంధ ద్రవ్యాలు, నువ్వులు కలిపి, లేదా కుశ తుప్పుతో మంత్రాలతో అభిషేకం చేయాలి.

ఆపోహిష్ఠాదిభిర్మన్త్రైః శేషమాఘ్రాయ వై జలమ్ వామనాసాపుటేనైవ దేవం సంభావయేత్సితమ్

ఆపోహిష్ఠ మొదలైన మంత్రాలతో, మిగిలిన నీటిని వాసన చూసిన తరువాత, ఎడమ ముక్కుతో నీటిని తీసుకుని దేవునికి సత్కారం చేయాలి.

అర్ఘమాదాయ దేహస్థం సవ్యనాసాపుటేన చ కృష్ణవర్ణేన బాహ్యస్థం భావయేచ్చ శిలాగతమ్

అర్ఘ్యం తీసుకుని, ఎడమ ముక్కుతో తన శరీరంలో దేవుడిని ధ్యానించాలి. బాహ్యంగా, నలుపు రంగులో శిలలో ఉన్నట్టు భావించాలి.

తర్పయేదథ దేవేభ్య ఋషిభిశ్చ విశేషతః భూతేభ్యశ్చ పితృభ్యశ్చ దద్యాదర్ఘ్యం యథావిధి

తర్వాత దేవతలకు, ముఖ్యంగా ఋషులకు, భూతగణాలకు, పితృదేవతలకు యథావిధిగా అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

రక్తచందనతోయేన హస్తమాత్రేణ మండలమ్ సువృత్తం కల్పయేద్భూమౌ రక్తచూర్ణాద్యలంకృతమ్

ఎర్రగంధపు నీటితో, చేతి పరిమాణంలో, నేలపై ఒక వృత్తాన్ని బాగా వేసి, ఎర్రపొడి మొదలైన వాటితో అలంకరించాలి.

తత్ర సంపూజయేద్భానుం స్వకీయావరణైః సహ స్వఖోల్కాయేతి మంత్రేణ సాంగతస్సుఖసిద్ధయే

అక్కడ భానుదేవుడిని ఆయన పరివారులతో కలిసి, 'స్వఖోల్కాయ' మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, సుఖసిద్ధి కోసం పూజించాలి.

పునశ్చ మండలం కృత్వా తదంగైః పరిపూజ్య చ తత్ర స్థాప్య హేమపాత్రం మాగధప్రస్థసంమితమ్

మళ్లీ ఆ వృత్తాన్ని వేసి, దాని అవయవాలను పూజించి, అక్కడ మాగధప్రస్థ పరిమాణంలో బంగారు పాత్రను ఉంచాలి.

పూరయేద్గంధతోయేన రక్తచందనయోగినా రక్తపుష్పైస్తిలైశ్చైవ కుశాక్షతసమన్వితైః

ఆ పాత్రను ఎర్రగంధంతో కలిపిన సుగంధద్రవంతో, ఎర్రపువ్వులు, నువ్వులు, దర్భ, అఖండమైన అక్షతలు వేసి నింపాలి.

దూర్వాపామార్గగవ్యైశ్చ కేవలేన జలేన వా జానుభ్యాం ధరణీం గత్వా నత్వా దేవం చ మండలే

దర్భ, అపామార్గ, పాలు లేదా శుద్ధమైన నీటితో, మోకాళ్లపై భూమిని చేరి, ఆ వృత్తంలో ఉన్న దేవునికి నమస్కరించాలి.

కృత్వా శిరసి తత్పాత్రం దద్యాదర్ఘ్యం శివాయ తత్ అథవాంజలినా తోయం సదర్భం మూలవిద్యయా

ఆ పాత్రను తలపై ఉంచి, శివునికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. లేకపోతే, చేతులు జోడించి, దర్భతో కూడిన నీటిని మూలమంత్రంతో సమర్పించాలి.

ఉత్క్షిపేదమ్బరస్థాయ శివాయాదిత్యమూర్తయే కృత్వా పునః కరన్యాసం కరశోధనపూర్వకమ్

ఆ అర్ఘ్యాన్ని ఆకాశంలో ఉన్న, ఆదిత్యరూపుడైన శివునికి ఎత్తి చూపాలి. తరువాత చేతులను శుద్ధి చేసి, మళ్లీ కరణ్యాసం చేయాలి.

బుద్ధ్వేశానాదిసద్యాంతం పఞ్చబ్రహ్మమయం శివమ్ గృహీత్వా భసితం మన్త్రైర్విమృజ్యాఙ్గాని సంస్పృశేత్

ఈశాన మొదలుకొని సద్యంత వరకు ఐదు బ్రహ్మస్వరూపుడైన శివుని ధ్యానించి, బస్మాన్ని తీసుకుని మంత్రాలతో శరీర భాగాల్లో పట్టాలి.

యా దినాంతైశ్శిరోవక్త్రహృద్గుహ్యచరణాన్క్రమాత్ తతో మూలేన సర్వాంగమాలభ్య వసనాన్తరమ్

తల, ముఖం, హృదయం, గుప్తభాగాలు, పాదాలు ఇలా క్రమంగా, తరువాత మూలమంత్రంతో అన్ని అవయవాలను తాకి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి.

పరిధాయ ద్విరాచమ్య ప్రోక్ష్యైకాదశమన్త్రితైః జలైరాచ్ఛాద్య వాసో ఽయద్ద్విరాచమ్య శివం స్మరేత్

వస్త్రాన్ని ధరించి, రెండుసార్లు నమస్కరించి, పదకొండు మంత్రాలతో పవిత్రమైన నీటిని చల్లి, లేకపోతే వస్త్రాన్ని కప్పి, మళ్లీ నమస్కరించి శివుని స్మరించాలి.

పునర్న్యస్తకరో మన్త్రీ త్రిపుండ్రం భస్మనా లిఖేత్ అవక్రమాయ తం వ్యక్తం లలాటే గన్ధవారిణా

మళ్లీ చేతులు కింద పెట్టి, బస్మంతో త్రిపుండ్రాన్ని స్పష్టంగా, క్రమంగా, లలాటంపై సుగంధద్రవంతో వేయాలి.