శివపురాణమ్

కృత్వా రక్షాదికం తత్ర బద్ధ్వా ముద్రాం చ ధైనవీమ్ అభిమంత్ర్య ఘటాన్హుత్వా పూర్ణాంతం చ యథా పురా

అక్కడ రక్షణాది కర్మలు చేసి, ధైనవీ ముద్రను కట్టుకుని, కలశాలకు మంత్రోచ్చారణ చేసి, ముందులా హోమం పూర్తయ్యే వరకు చేయాలి.

ప్రవేశ్య మండలే శిష్యమనుష్ణీషం చ దేశికః తర్పణాద్యం తు మంత్రాణాం కుర్యాత్పూర్వావసానకమ్

శిష్యుని మండలంలోకి తీసుకుని, తలపై కప్పు లేకుండా కూర్చోబెట్టి, మంత్రాలకు తర్పణాది మొదటి కర్మలను ముందులా చేయాలి.

తతః సంపూజ్య దేవేశమనుజ్ఞాప్య చ పూర్వవత్ అభిషేకాయ తం శిష్యమాసనం త్వధిరోహయేత్

తర్వాత దేవేశ్వరుని పూజించి, ముందులా అనుమతి తీసుకుని, ఆ శిష్యుని అభిషేకానికి ఆసనంపై కూర్చోబెట్టాలి.

సకలీకృత్య తం పశ్చాత్కలాపఞ్చకరూపిణమ్ న్యస్తమంత్రతనుం బద్ధ్వా శివం శిష్యం సమర్పయేత్

ఆ శిష్యుని ఐదు కలల రూపంగా సంపూర్ణంగా చేసి, మంత్రశరీరాన్ని స్థాపించి, శివునికి అర్పించాలి.

తతో నివృత్తికుంభాదిఘటానుద్ధృత్య వై క్రమాత్ మధ్యమాన్తాచ్ఛివేనైవ శిష్యం తమభిషేచయత్

తర్వాత, నివృత్తి మొదలైన కలశాలను క్రమంగా మధ్య నుంచి తీసుకుని, శివుని చేతితో శిష్యునికి అభిషేకం చేయాలి.

శివహస్తం సమర్ప్యాథ శిశోః శిరసి దేశికః శివభావసమాపన్నః శివాచార్యం తమాదిశేత్

తర్వాత, శివుని చేయి శిష్యుని తలపై ఉంచి, శివభావాన్ని పొందిన గురువు, అతడిని శివాచార్యుడిగా నియమించాలి.

అథాలంకృత్య తం దేవమారాధ్య శివమణ్డలే శతమష్టోత్తరం హుత్వా దద్యాత్పూర్ణాహుతిం తతః

తర్వాత, ఆ దేవుని అలంకరించి, మండలంలో శివుని ఆరాధించి, నూట ఎనిమిది హోమాలు చేసి, చివరగా పూర్ణాహుతి ఇవ్వాలి.

పునః సమ్పూజ్య దేవేశం ప్రణమ్య భువి దండవత్ శిరస్యంజలిమాధాయ శివం విజ్ఞాపయేద్గురుః

మళ్ళీ దేవేశ్వరుని పూజించి, భూమిపై దండంగా నమస్కరించి, చేతులను తలపై పెట్టి, గురువు శివునికి నివేదించాలి.

భగవంస్త్వత్ప్రసాదేన దేశికో.యం మయా కృతః అనుగృహ్య త్వయా దేవ దివ్యాజ్ఞాస్మై ప్రదీయతామ్

ప్రభూ! నీ కృపతో ఈ గురువుని నేను తయారు చేసాను. దేవా! నీవు అనుగ్రహించి, అతడికి దివ్య ఆజ్ఞ ఇవ్వుము.

ఏవం విజ్ఞాప్య శిష్యేణ సహ భూయః ప్రణమ్య చ శివం శివాగమం దివ్యం పూజయేచ్ఛివవద్గురుః

ఇలా శివునికి నివేదించి, శిష్యునితో కలిసి మళ్ళీ నమస్కరించి, గురువు శివాగమాన్ని శివునిగా భావించి పూజించాలి.

పునః శివమనుజ్ఞాప్య శివజ్ఞానస్య పుస్తకమ్ ఉభాభ్యామథ పాణిభ్యాం దద్యాచ్ఛిష్యాయ దేశికః

తర్వాత, శివుని అనుమతి తీసుకుని, శివజ్ఞాన పుస్తకాన్ని రెండు చేతులతో శిష్యునికి ఇవ్వాలి.

స తామ్మూర్ధ్ని సమాధాయ విద్యాం విద్యాసనోపరి అధిరోప్య యథాన్యాయమభివంద్య సమర్చయేత్

ఆ జ్ఞానాన్ని తన తలపై ఉంచి, విద్యాసనంపై సరిగ్గా కూర్చుని, యథావిధిగా నమస్కరించి, భక్తితో ఆ జ్ఞానాన్ని పూజించాలి.

అథ తస్మై గురుర్దద్యాద్రాజోపకరణాన్యపి ఆచార్యపదవీం ప్రాప్తో రాజ్యం చాపి యతో ఽర్హతి

తర్వాత గురువు అతనికి రాజసంబంధమైన గుర్తులు ఇవ్వాలి. ఎందుకంటే, ఆచార్య స్థాయికి చేరుకున్నవాడు రాజ్యానికి కూడా అర్హుడు.

అథానుశాసనం కుర్యాత్పూర్వైరాచరితం యథా యథా చ శివశాస్త్రోక్తం యథా లోకేషు పూజ్యతే

తర్వాత, పురాతనులు ఆచరించిన విధంగా, శివశాస్త్రాలలో చెప్పినట్టు, ప్రజలు గౌరవించే విధంగా, ఆచరణను బోధించాలి.

శిష్యాన్పరిక్ష్య యత్నేన శివశాస్త్రోక్తలక్షణైః సంస్కృత్య చ శివజ్ఞానం తేభ్యో దద్యాచ్చ దేశికః

శిష్యులను శివశాస్త్రాలలో చెప్పిన లక్షణాలతో జాగ్రత్తగా పరిశీలించి, శుద్ధి చేసి, వారికి శివజ్ఞానాన్ని ఉపదేశించాలి.

ఏవం సర్వమనాయాసం శౌచం క్షాంతిం దయాం తథా అస్పృహామప్యసూయాం చ యత్నేన చ విభావయేత్

ఈ విధంగా, ఎలాంటి కష్టం లేకుండా శుద్ధి, సహనం, దయ, ఆసక్తి లేకపోవడం, అసూయ లేకపోవడం వంటి లక్షణాలను శ్రద్ధతో పెంపొందించాలి.

ఇత్థమాదిశ్య తం శిష్యం శివముద్వాస్య మండలాత్ శివకుంభానలాదీంశ్చ సదస్యానపి పూజయేత్

ఇలా శిష్యుడికి ఉపదేశం ఇచ్చిన తరువాత, శివచిహ్నంతో ఆయనను మండలంనుంచి పంపించాలి. శివకుంభం, అగ్ని వంటి సభ్యులను కూడా పూజించాలి.

యుగపద్వాథ సంస్కారాన్కుర్వీత సగణో గురుః తత్ర యత్ర ద్వయం వాపి ప్రయోగస్యోపదిశ్యతే

తర్వాత, గురువు తన సహాయకులతో కలిసి, రెండు విధాలైన ప్రయోగాలు ఎక్కడ చెప్పబడతాయో అక్కడ ఒకేసారి సంస్కారాలను చేయాలి.

తదాదావేవ కలశాన్కల్పయేదధ్వశుద్ధివత్ కృత్వా సమయసంస్కారమభిషేకం వినాఖిలమ్

ప్రారంభంలో, పథశుద్ధి కోసం కలశాలను సిద్ధం చేసి, నియమసంస్కారాన్ని చేసి, అభిషేకాన్ని తప్ప మిగతా అన్నీ చేయాలి.

సమభ్యర్చ్య శివం భూయః కృత్వా చాధ్వవిశోధనమ్ తస్మిన్పరిసమాప్తే తు పునర్దేవం ప్రపూజయేత్

మళ్లీ శివుని పూజించి, పథశుద్ధిని చేసి, అది పూర్తయిన తరువాత మళ్లీ దేవుణ్ని పూజించాలి.

హుత్వా మంత్రన్తు సంతర్ప్య సందీప్యాశాస్య చేశ్వరమ్ సమర్ప్య మంత్రం శిష్యస్య పాణౌ శేషం సమాపయేత్

మంత్రంతో హోమం చేసి, దేవతలను సంతృప్తిపర్చిన తరువాత, ఈశ్వరుణ్ని ఆహ్వానించి, మంత్రాన్ని శిష్యుని చేతిలో పెట్టి, మిగతా కర్మలను పూర్తి చేయాలి.

అథవా మంత్రసంస్కారమనుచింత్యాఖిలం క్రమాత్ అధ్వశుద్ధిం గురుః కుర్యాదభిషేకావసానికమ్

లేదా, మంత్రసంస్కారాన్ని పూర్తిగా ఆలోచించి, అభిషేకం ముగిసిన తరువాత గురువు పథశుద్ధిని చేయాలి.

తత్ర యః శాన్త్యతీతాదికలాసు విహితో విధిః స సర్వో ఽపి విధాతవ్యస్తత్త్వత్రయవిశోధనే

అక్కడ శాంత్యతీత మొదలైన కళల్లో ఏ విధి చెప్పబడిందో, అది మొత్తం తత్త్వత్రయ శుద్ధికి చేయాలి.

శివవిద్యాత్మతత్త్వాఖ్యం తత్త్వత్రయముదాహృతమ్ శక్తౌ శివస్తతో విద్యాత్తస్యాస్త్వాత్మా సముద్బభౌ

శివుడు, విద్య, ఆత్మ అనే తత్త్వత్రయం అని చెప్పబడింది. శక్తిలోనుంచి శివుడు, ఆయననుంచి విద్య, ఆ విద్యనుంచి ఆత్మ ఉద్భవించాయి.

శివేన శాంత్యతీతాధ్వా వ్యాప్తస్తదపరః పరః విద్యయా పరిశిష్టో ఽధ్వా హ్యాత్మనా నిఖిలః క్రమాత్

శివుని ద్వారా శాంత్యతీత మార్గం వ్యాపించబడింది, దాని పైనది పరమమైనది. విద్య ద్వారా మిగతా మార్గం, ఆత్మ ద్వారా అన్నీ క్రమంగా వ్యాపించాయి.

దుర్లభం శాంభవం మత్వా మంత్రమూలం మనీషిణః శాక్తం శంసీత సంస్కారం శివశాస్త్రార్థపారగాః

శివశాస్త్రార్థాన్ని బాగా తెలిసిన జ్ఞానులు, శాంభవ మంత్రాన్ని అరుదైనదిగా, మూలమైనదిగా భావించి, శాక్త సంస్కారాన్ని ప్రకటించాలి.

ఇతి తే సర్వమాఖ్యాతం సంస్కారాఖ్యస్య కర్మణః చాతుర్విధ్యమిదం కృష్ణ కిం భూయ శ్రోతుమిచ్ఛసి

ఇలా, కృష్ణా, సంస్కారమనే కర్మకు సంబంధించిన నాలుగు విధాల వివరాన్ని నీకు చెప్పాను. ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?

భగవఞ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి శివాశ్రమనిషేవిణామ్ శివశాస్త్రోదితం కర్మ నిత్యనైమిత్తికం తథా

ప్రభూ! శివాశ్రమంలో నివసించే వారికి శివశాస్త్రాలలో చెప్పిన నిత్య, నైమిత్తిక కర్మల గురించి వినాలని నాకు ఆశ ఉంది.

ప్రాతరుత్థాయ శయనాద్ధ్యాత్వా దేవం సహామ్బయా విచార్య కార్యం నిర్గచ్ఛేద్గృహాదభ్యుదితే ఽరుణే

ఉషోదయానికి ముందే మంచం నుండి లేచి, అమ్మవారితో కూడిన దేవుణ్ణి ధ్యానించి, తాను చేయవలసిన పనులను ఆలోచించి, అరుణోదయ సమయంలో ఇంటి నుండి బయటకు వెళ్లాలి.