శివపురాణమ్

సూత యోగివరశ్రేష్ఠ శివక్షేత్రాగమాంస్తథా శృణుత శ్రద్ధయా సర్వక్షేత్రాణి చ తదాగమాన్

సూతా మహర్షీ, శివుని పవిత్ర క్షేత్రాల కథలు, ఇతర పవిత్ర స్థలాల విషయాలు శ్రద్ధతో వినండి.

శృణుధ్వమృషయః ప్రాజ్ఞాః శివక్షేత్రం విముక్తిదమ్ తదాగమాంస్తతో వక్ష్యే లోకరక్షార్థమేవ హి

ఓ జ్ఞానవంతులైన ఋషులారా, ముక్తిని ఇచ్చే శివక్షేత్రం గురించి వినండి. లోకరక్షణ కోసం దాని సంప్రదాయాలను ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను.

పఞ్చాశత్కోటివిస్తీర్ణా సశైలవనకాననా శివాజ్ఞయా హి పృథివీ లోకం ధృత్వా చ తిష్ఠతి

యాభై కోట్ల విస్తీర్ణంలో, పర్వతాలు, అడవులు, వనాలతో కూడిన ఈ భూమి, శివుని ఆజ్ఞతో లోకాన్ని మోయుతూ నిలిచి ఉంది.

తత్ర తత్ర శివక్షేత్రం తత్ర తత్ర నివాసినామ్ మోక్షార్థం కృపయా దేవః క్షేత్రం కల్పితవాన్ప్రభుః

ప్రతి చోటా శివుని పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. అక్కడ నివసించే వారికి మోక్షం కలిగించేందుకు, దయతో ప్రభువు ఆ క్షేత్రాలను ఏర్పరిచాడు.

పరిగ్రహాదృషీణాం చ దేవానాం పరిగ్రహాత్ స్వయంభూతాన్యథాన్యాని లోకరక్షార్థమేవ హి

కొన్ని క్షేత్రాలు ఋషులు స్వీకరించడంవల్ల, మరికొన్ని దేవతలు స్వీకరించడంవల్ల, ఇంకొన్ని స్వయంభూతంగా ఏర్పడినవి—ఇవన్నీ లోకరక్షణ కోసమే.

తీర్థే క్షేత్రే సదాకార్యం స్నానదానజపాదికమ్ అన్యథా రోగదారిద్ర్యమూకత్వాద్యాప్నుయాన్నరః

పవిత్ర తీర్థంలో లేదా క్షేత్రంలో ఎప్పుడూ స్నానం, దానం, జపం లాంటి పనులు చేయాలి. అలా చేయకపోతే వ్యాధి, దారిద్ర్యం, మూగత వంటి దుష్ఫలితాలు కలుగుతాయి.

అథాస్మిన్భారతే వర్షే ప్రాప్నోతి మరణం నరః స్వయంభూస్థానవాసేన పునర్మానుష్యమాప్నుయాత్

ఈ భారతదేశంలో ఎవరు మరణించినా, స్వయంభూత క్షేత్రంలో నివసిస్తే, మళ్లీ మానవ జన్మను పొందుతారు.

క్షేత్రే పాపస్య కరణం దృఢం భవతి భూసురాః పుణ్యక్షేత్రే నివాసే హి పాపమణ్వపి నాచరేత్

ఓ ద్విజులారా, పవిత్ర క్షేత్రంలో పాపం చేయడం బలంగా నిలిచిపోతుంది. కానీ, పుణ్యక్షేత్రంలో నివసిస్తూ చిన్న పాపమైనా చేయకూడదు.

యేన కేనాప్యుపాయేన పుణ్యక్షేత్రే వసేన్నరః సింధోః శతనదీతీరే సంతి క్షేత్రాణ్యనేకశః

ఎలా అయినా సరే, మనిషి పుణ్యక్షేత్రంలో నివసించాలి. సింధు నది, వంద నదుల తీరంలో అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి.

సరస్వతీ నదీ పుణ్యా ప్రోక్తా షష్టిముఖా తథా తత్తత్తీరే వసేత్ప్రాజ్ఞః క్రమాద్బ్రహ్మపదం లభేత్

సరస్వతి నది పవిత్రమైనదిగా, అరవై ముఖాలుగలదిగా చెప్పబడింది. దాని తీరంలో నివసించే జ్ఞానులు క్రమంగా బ్రహ్మపదాన్ని పొందుతారు.

హిమవద్గిరిజా గంగా పుణ్యా శతముఖా నదీ తత్తీరే చైవ కాశ్యాదిపుణ్యక్షేత్రాణ్యనేకశః

హిమవంతుడు కుమార్తె గంగా పవిత్ర నది, వంద ముఖాలుగలది. దాని తీరంలో కూడా కాశీ మొదలైన అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి.

తత్ర తీరం ప్రశస్తం హి మృగబృహస్పతౌ శోణభద్రో దశముఖః పుణ్యోభీష్టఫలప్రదః

అక్కడ మృగబృహస్పతి కాలంలో ఆ తీరం ఎంతో శ్రేష్ఠమైనది. పది నోట్లతో ప్రవహించే శోణభద్ర నది పవిత్రమైనది, కోరిన ఫలితాలను ప్రసాదించేది.

తత్ర స్నానోపవాసేన పదం వైనాయకం లభేత్ చతుర్వీంశముఖా పుణ్యా నర్మదా చ మహానదీ

అక్కడ స్నానం చేసి, ఉపవాసం చేస్తే వినాయకుని స్థానం పొందవచ్చు. నర్మదా నది ఇరవై నాలుగు నోట్లతో ప్రసిద్ధి చెందింది, అది మహా పవిత్రమైనది.

తస్యాం స్నానేన వాసేన పదం వైష్ణవమాప్నుయాత్ తమసా ద్వాదశముఖా రేవా దశముఖా నదీ

ఆ నదిలో స్నానం చేసి, నివసిస్తే విష్ణువు స్థానం లభిస్తుంది. తమసా నది పన్నెండు నోట్లతో, రేవా నది పది నోట్లతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.

గోదావరీ మహాపుణ్యా బ్రహ్మగోవధనాశినీ ఏకవింశముఖా ప్రోక్తా రుద్రలోకప్రదాయినీ

గోదావరి మహా పవిత్రమైనది, బ్రాహ్మణ హత్య, గోవధ పాపాలను నశింపజేస్తుంది. ఈ నది ఇరవై ఒక నోట్లతో ప్రసిద్ధి చెందింది, రుద్ర లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

కృష్ణవేణీ పుణ్యనదీ సర్వపాపక్షయావహా సాష్టాదశముఖాప్రోక్తా విష్ణులోకప్రదాయినీ

కృష్ణవేణి పవిత్ర నది, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది. ఈ నది పదెనిమిది నోట్లతో ప్రసిద్ధి, విష్ణు లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

తుంగభద్రా దశముఖా బ్రహ్మలోకప్రదాయినీ సువర్ణముఖరీ పుణ్యా ప్రోక్తా నవముఖా తథా

తుంగభద్ర పది నోట్లతో ప్రసిద్ధి, బ్రహ్మ లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అలాగే, సువర్ణముఖరీ పవిత్ర నది, తొమ్మిది నోట్లతో ప్రసిద్ధి.

తత్రైవ సుప్రజాయంతే బ్రహ్మలోకచ్యుతాస్తథా సరస్వతీ చ పంపా చ కన్యాశ్వేతనదీ శుభా

అక్కడ మంచి సంతానం కలుగుతుంది, బ్రహ్మ లోకంలోనుంచి వచ్చినవారు కూడా జన్మిస్తారు. అక్కడ సరస్వతి, పంపా, కన్యా, శ్వేతనది వంటి శుభనదులు ఉన్నాయి.

ఏతాసాం తీరవాసేన ఇంద్రలోకమవాప్నుయాత్ సహ్యాద్రిజా మహాపుణ్యా కావేరీతి మహానదీ

ఈ నదుల తీరాల్లో నివసిస్తే ఇంద్ర లోకాన్ని పొందవచ్చు. సహ్యాద్రి పర్వతం నుండి ప్రవహించే కావేరి మహా పవిత్ర నది.

సప్తవింశముఖా ప్రోక్తా సర్వాభీష్టం ప్రదాయినీ తత్తీరాః స్వర్గదాశ్చైవ బ్రహ్మవిష్ణుపదప్రదాః

ఈ నది ఇరవై ఏడు నోట్లతో ప్రసిద్ధి, అన్ని కోరికలను తీర్చుతుంది. ఆ తీరం స్వర్గాన్ని, బ్రహ్మ మరియు విష్ణువు స్థానాలను ప్రసాదిస్తుంది.

శివలోకప్రదా శైవాస్ తథా ఽభీష్టఫలప్రదాః నైమిషే బదరే స్నాయాన్మేషగే చ గురౌ రవౌ

శైవ తీరం శివ లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, కోరిన ఫలితాలను ఇస్తుంది. నైమిశ, బదరి, మేషగ, గురు, రవి కాలాల్లో స్నానం చేయాలి.

బ్రహ్మలోకప్రదం విద్యాత్తతః పూజాదికం తథా సింధునద్యాం తథా స్నానం సింహే కర్కటగే రవౌ

ఇది బ్రహ్మ లోకాన్ని ప్రసాదించేది అని తెలుసుకోవాలి. అలాగే పూజలు చేయాలి. సింధు నదిలో సింహ, కర్కాటక రాశుల్లో సూర్యుడు ఉన్నప్పుడు స్నానం చేయాలి.

కేదారోదకపానం చ స్నానం చ జ్ఞానదం విదుః గోదావర్యాం సింహమాసే స్నాయాత్సింహబృహస్పతౌ

కేదార జలాన్ని తాగడం, అక్కడ స్నానం చేయడం జ్ఞానం ఇస్తుంది. గోదావరిలో సింహ మాసంలో, బృహస్పతి సింహరాశిలో ఉన్నప్పుడు స్నానం చేయాలి.

శివలోకప్రదమితి శివేనోక్తం తథా పురా యమునాశోణయోః స్నాయాద్గురౌ కన్యాగతే రవౌ

ఇది శివ లోకాన్ని ప్రసాదించేదని శివుడు చెప్పాడు. గురు కన్యా రాశిలో, సూర్యుడు కూడా అక్కడ ఉన్నప్పుడు యమునా, శోణ నదుల్లో స్నానం చేయాలి.

ధర్మలోకే దంతిలోకే మహాభోగప్రదం విదుః కావేర్యాం చ తథాస్నాయాత్తులాగే తు రవౌ గురౌ

ఇది ధర్మ లోకాన్ని, దంతి లోకాన్ని, మహా భోగాలను ఇస్తుందని తెలుసుకోవాలి. అలాగే కావేరిలో సూర్యుడు, గురువు తులా రాశిలో ఉన్నప్పుడు స్నానం చేయాలి.

విష్ణోర్వచనమహాత్మ్యాత్సర్వాభీష్టప్రదం విదుః వృశ్చికే మాసి సంప్రాప్తే తథార్కే గురువృశ్చికే

విష్ణువు మాట మహిమ వల్ల ఇది అన్ని కోరికలను తీరుస్తుందని తెలుసుకోవాలి. వృశ్చిక మాసం వచ్చినప్పుడు, అలాగే సూర్యుడు, గురువు వృశ్చిక రాశిలో ఉన్నప్పుడు కూడా.

నర్మదాయాం నదీస్నానాద్విష్ణులోకమ్వాప్నుయాత్ సువర్ణముఖరీస్నానం చాపగే చ గురౌ రవౌ

నర్మదా నదిలో స్నానం చేస్తే విష్ణు లోకాన్ని పొందవచ్చు. అలాగే సువర్ణముఖరీ, ఇతర నదుల్లో గురు, సూర్యుడు ఉన్నప్పుడు స్నానం చేయాలి.

శివలోకప్రదమితి బ్రాహ్మణో వచనం యథా మృగమాసి తథా స్నాయాజ్జాహ్నవ్యాం మృగగే గురౌ

ఇది శివ లోకాన్ని ప్రసాదించేదని బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు. అలాగే మృగ మాసంలో, గురువు మృగ రాశిలో ఉన్నప్పుడు జాహ్నవి నదిలో స్నానం చేయాలి.

శివలోకప్రదమితి బ్రహ్మణో వచనం యథా బ్రహ్మవిష్ణ్వోః పదే భుక్త్వా తదంతే జ్ఞానమాప్నుయాత్

ఇది శివ లోకాన్ని ప్రసాదించేదని బ్రహ్మ చెప్పాడు. బ్రహ్మ, విష్ణువు స్థానాల్లో అనుభవించి, చివరికి జ్ఞానం లభిస్తుంది.