శివపురాణమ్

హుత్వా శిష్యస్య తచ్ఛేషం భోక్తుం సముపకల్పయేత్ తర్పణాంతం చ మంత్రాణాం కృత్వా కర్మ యథా పురా

హోమం చేసి, మిగిలినదాన్ని శిష్యుడు భోజనం చేయడానికి సిద్ధం చేయాలి. మంత్రాలతో తర్పణం పూర్తిచేసి, మునుపటిలాగే కర్మను నిర్వహించాలి.

హుత్వా పూర్ణాహుతిం తేషాం తతః కుర్యాత్ప్రదీపనమ్ ఓంకారాదను హుంకారం తతో మూలం ఫడంతకమ్

వారికోసం పూర్ణాహుతి సమర్పించి, తరువాత దీపనం చేయాలి. ఓంకారానికి తరువాత హుం కారాన్ని, తరువాత మూలాన్ని, చివరగా ఫట్‌తో ముగించాలి.

స్వాహాంతం దీపనే ప్రాహురంగాని చ యథాక్రమమ్ తేషామాహుతయస్తిస్రో దేయా దీపనకర్మణి

స్వాహాతో ముగించి, దీపనంలో అవయవాలను క్రమంగా పఠించాలి. వారికోసం మూడు హోమాలు దీపన కర్మలో సమర్పించాలి.

మంత్రైరేకైకశస్తైస్తు విచిన్త్యా దీప్తమూర్తయః త్రిగుణం త్రిగుణీ కృత్య ద్విజకన్యాకృతం సితమ్

ఆ మంత్రాలతో ఒక్కొక్కదాన్ని ప్రకాశమయమైన రూపంగా ధ్యానం చేయాలి. మూడు గుణాలు, మూడు విధాల కర్మ, ద్విజకన్య చేత తెలుపు రంగులో చేయబడాలి.

సూత్రం సూత్రేణ సంమంత్ర్య శిఖాగ్రే బంధయేచ్ఛిశోః చరణాంగుష్ఠపర్యంతమూర్ధ్వకాయస్య తిష్ఠతః

సూత్రాన్ని మరొక సూత్రంతో అభిమంత్రించి, శిష్యుని శిఖాగ్రానికి కట్టి, నిలబడి ఉన్నప్పుడు పై నుండి పాదపు పెద్దవేలి వరకు ఉండేలా చేయాలి.

లంబయిత్వా తు తత్సూత్రం సుషుమ్ణాం తత్ర యోజయేత్ శాంతయా ముద్రయాదాయ మూలమంత్రేణ మంత్రవిత్

ఆ సూత్రాన్ని పొడిగించి, అక్కడ సుషుమ్నలో కలిపి, శాంతి ముద్రను ధరించి, మంత్రజ్ఞుడు మూలమంత్రంతో ఆచరించాలి.

హుత్వాహుతిత్రయం తస్యాస్సాన్నిధ్యముపకల్పయేత్ హృది సంతాడ్య శిష్యస్య పుష్పక్షేపేణ పూర్వవత్

మూడు హోమాలు చేసి, ఆమె సన్నిధిని స్థాపించాలి; పుష్పాన్ని తీసుకుని, మునుపటిలాగే శిష్యుని హృదయంపై తాకాలి.

చైతన్యం సముపాదాయ ద్వాదశాంతే నివేద్య చ సూత్రం సూత్రేణ సంయోజ్య సంరక్ష్యాస్త్రేణ వర్మణా

చైతన్యాన్ని స్వీకరించి, ద్వాదశాంతంలో ఉంచి, సూత్రాన్ని సూత్రంతో కలిపి, ఆయుధరూపమైన కవచంతో రక్షించాలి.

అవగుంఠ్యాథ తత్సూత్రం శిష్యదేహం విచింతయేత్ మూలత్రయమయం పాశం భోగభోగ్యత్వలక్షణమ్

ఆ సూత్రాన్ని కప్పి, శిష్యుని శరీరాన్ని అనుభవించేవాడు, అనుభవించబడేది అనే లక్షణాలతో కూడిన మూడు మూలాల బంధంతో ఉన్నట్లు ధ్యానించాలి.

విషయేన్ద్రియదేహాదిజనకం తస్య భావయేత్ వ్యోమాదిభూతరూపిణ్యః శాంత్యతీతాదయః కలాః

అది విషయాలు, ఇంద్రియాలు, శరీరానికి మూలంగా ఉందని భావించాలి; ఆకాశం మొదలైన భూతరూపాల్లో శాంత్యతీత మొదలైన కళలను కూడా గుర్తించాలి.

సూత్రే స్వనామభిర్యోజ్యః పూజ్యశ్చైవ నమోయుతైః అథవా బీజభూతైస్తత్కృత్వా పూర్వోదితం క్రమాత్

ఆ కళలను వాటి పేర్లతో సూత్రంలో కలిపి, నమస్కారాలతో పూజించాలి; లేదా వాటిని బీజరూపంలో చేసి, మునుపు చెప్పిన విధంగా కొనసాగాలి.

తతో మలాదేస్తత్త్వాదౌ వ్యాప్తిం సమలోకయేత్ కలావ్యాప్తిం మలాదౌ చ హుత్వా సందీపయేత్కలాః

తర్వాత మలము మొదలైన తత్త్వాలలో కళల వ్యాప్తిని పరిశీలించాలి; మలము మొదలైన వాటిలో హోమం చేసి, కళలను ప్రబలంగా చేయాలి.

శిష్యం శిరసి సంతాడ్య సూత్రం దేహే యథాక్రమమ్ శాంత్యతీతపదే సూత్రం లాఞ్ఛయేన్మంత్రముచ్చరన్

శిష్యుని తలపై తాకి, సూత్రాన్ని శరీరంలో క్రమంగా గుర్తించాలి; శాంత్యతీత స్థాయిలో మంత్రాన్ని ఉచ్ఛరించుతూ సూత్రాన్ని గుర్తించాలి.

ఏవం కృత్వా నివృత్త్యన్తం శాంత్యతీతమనుక్రమాత్ హుత్వాహుతిత్రయం పశ్చాన్మణ్డలే చ శివం యజేత్

ఇలా నివృత్తి అంతం, శాంత్యతీత వరకు క్రమంగా చేసి, మూడు హోమాలు చేసిన తర్వాత, మండలంలో శివుని పూజించాలి.

దేవస్య దక్షిణే శిష్యముపవేశ్యోత్తరాముఖమ్ సదర్భే మణ్డలే దద్యాద్ధోమశిష్టం చరుం గురుః

దేవుని కుడివైపు, ఉత్తరదిశను చూస్తూ శిష్యుని కూర్చోబెట్టి, దర్భతో కూడిన మండలంలో గురువు హోమశిష్టమైన చరును ఇవ్వాలి.

శిష్యస్తద్గురుణా దత్తం సత్కృత్య శివపూర్వకమ్ భుక్త్వా పశ్చాద్ద్విరాచమ్య శివమన్త్రముదీరయేత్

శిష్యుడు గురువు ఇచ్చినదాన్ని శివుని సాక్షిగా గౌరవంగా స్వీకరించి, భుజించి, రెండు సార్లు నోటిని కడిగి, శివమంత్రాన్ని జపించాలి.

అపరే మణ్డలే దద్యాత్పఞ్చగవ్యం తథా గురుః సో ఽపి తచ్ఛక్తితః పీత్వా ద్విరాచమ్య శివం స్మరేత్

ఇంకొక మండలంలో కూడా గురువు పంచగవ్యాన్ని ఇవ్వాలి; శిష్యుడు తన శక్తికి తగినంత తాగి, రెండు సార్లు నోటిని కడిగి, శివుని స్మరించాలి.

తృతీయే మణ్డలే శిష్యముపవేశ్య యథా పురా ప్రదద్యాద్దంతపవనం యథాశాస్త్రోక్తలక్షణమ్

మూడవ మండలంలో, మునుపటిలాగే శిష్యుని కూర్చోబెట్టి, శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా దంతపవనం ఇవ్వాలి.

అగ్రేణ తస్య మృదునా ప్రాఙ్ముఖో వాప్యుదఙ్ముఖః వాచం నియమ్య చాసీనశ్శిష్యో దంతాన్విశోధయేత్

దంతపవనం ముందుభాగం మృదువుగా ఉండి, తూర్పు లేదా ఉత్తరదిశను చూస్తూ, మాటను నియంత్రించి కూర్చుని, శిష్యుడు పళ్లను శుభ్రపరచాలి.

ప్రక్షాల్య దంతపవనం త్యక్త్వాచమ్య శివం స్మరేత్ ప్రవిశేద్దేశికాదిష్టః ప్రాంజలిః శివమణ్డలమ్

దంతపవనం కడిగి, పారేసి, నోటిని కడిగి, శివుని స్మరించాలి; గురువు చెప్పినట్లు చేతులు జోడించి శివమండలంలో ప్రవేశించాలి.

త్యక్తం తద్దన్తపవనం దృశ్యతే గురుణా యది ప్రాగుదక్పశ్చిమే వాగ్రే శివమన్యచ్ఛివేతరమ్

పారేసిన దంతపవనం తూర్పు, ఉత్తర, పశ్చిమ దిశల్లో కనిపిస్తే, మిగతాదాన్ని శివునికి లేదా మరొక దేవునికి సమర్పించాలి.

అశస్తాశాముఖే తస్మిన్గురుస్తద్దోషశాంతయే శతమర్ధం తదర్ధం వాజుహుయాన్మూలమన్త్రతః

అశుభదిశలో ఉంటే, ఆ దోషాన్ని తొలగించేందుకు గురువు మూలమంత్రంతో నూరుహోమాలు, లేక యాభై, లేక దాని సగం హోమాలు చేయాలి.

తతః శిష్యం సమాలభ్య జపిత్వా కర్ణయోః శివమ్ దేవస్య దక్షిణే భాగే తం శిష్యమధివాసయేత్

తర్వాత శిష్యునిని ఆలింగనం చేసి, రెండు చెవుల్లో శివమంత్రాన్ని జపించి, ఆ శిష్యునిని దేవుని కుడివైపు కూర్చోబెట్టాలి.

అహతాస్తరణాస్తీర్ణే స దర్భశయనే శుచిః మంత్రితే ఽన్తః శివం ధ్యాయఞ్శయీత ప్రాక్ఛిరా నిశి

పూజకు సిద్ధంగా, శుద్ధమైన, కొత్తగా పరచిన దర్భాసనంపై రాత్రి పడుకుని తల తూర్పు వైపు ఉంచి, అంతరంగా శివుని ధ్యానం చేస్తూ, పవిత్రతతో ఉండాలి.

శిఖాయాం బద్ధసూత్రస్య శిఖయా తచ్ఛిఖాం గురుః ఆబధ్యాహతవస్త్రేణ తమాచ్ఛాద్య చ వర్మణా

ఆచార్యుడు, శిష్యుని జటలో పవిత్రసూత్రాన్ని బంధించి, అదే జటతో గట్టిగా కట్టాలి. తరువాత, కొత్తగా ఉపయోగించని వస్త్రంతో, అలాగే రక్షణకరమైన వస్త్రాలతో శిష్యుని కప్పాలి.

రేఖాత్రయం చ పరితో భస్మనా తిలసర్షపైః కృత్వాస్త్రజప్తైస్తద్వాహ్యే దిగీశానాం బలిం హరేత్

ఆ పరుపు చుట్టూ బూడిద, నువ్వులు, ఆవాలుతో మూడు గీతలు వేసి, రక్షణ మంత్రాలు జపించిన తరువాత, ఆ గీతల బయట దిక్పాలకులకు బలి సమర్పించాలి.

శిష్యో ఽపి పరతో ఽనశ్నన్కృత్వైవమధివాసనమ్ ప్రబుధ్యోత్థాయ గురవే స్వప్నం దృష్టం నివేదయేత్

శిష్యుడు కూడా పక్కనే ఉపవాసంగా ఉండి, విధిగా ఆచరణ చేసి, నిద్ర లేచి, తాను చూసిన స్వప్నాన్ని గురువుకు చెప్పాలి.

తతః స్నానాదికం సర్వం సమాప్యాచార్యచోదితః గచ్ఛేద్బద్ధాంజలిర్ధ్యాయఞ్ఛివమణ్డలపార్శ్వతః

తరువాత, గురువు చెప్పిన విధంగా స్నానం మొదలైన అన్ని కర్మలు పూర్తి చేసి, చేతులు జోడించి, శివమండపం పక్కన శివుని ధ్యానం చేస్తూ వెళ్లాలి.

అథ పూజాం వినా సర్వం కృత్వా పూర్వదినే యథా నేత్రబంధనపర్యంతం దర్శయేన్మణ్డలం గురుః

తర్వాత, పూజ తప్ప మిగతా అన్ని కార్యాలు, మునుపటి రోజున చేసినట్టు, నేత్రబంధనం వరకు చేసి, ఆచార్యుడు మండపాన్ని చూపించాలి.