శివపురాణమ్

న వేత్తి తత్త్వతో యస్య నైవార్హత్యధ్వశోధనమ్ షడ్విధస్యాధ్వనో రూపం న యేన విదితం భవేత్

ఎవరైనా ఎవరి మార్గం యొక్క నిజ స్వరూపాన్ని తెలియకపోతే, వారు ఆ మార్గాన్ని శుద్ధి చేసుకోవడానికి అర్హులు కారు. ఆరు విధాల మార్గ స్వరూపం వారికి తెలియదు.

వ్యాప్యవ్యాపకతా తేన జ్ఞాతుమేవ న శక్యతే తస్మాదధ్వస్వరూపం చ వ్యాప్యవ్యాపకతాం తథా

ఆయనకు వ్యాపించే, వ్యాపించబడే స్వరూపం నిజంగా తెలుసుకోవడం సాధ్యపడదు. అందువల్ల, ఆ మార్గ స్వరూపాన్ని, అలాగే వ్యాపించే, వ్యాపించబడే లక్షణాలను కూడా తెలుసుకోలేడు.

యథావదవగమ్యైవ కుర్యాదధ్వవిశోధనమ్ కుండమండలపర్యంతం తత్ర కృత్వా యథా పురా

సరైన విధంగా అర్థం చేసుకుని, మార్గ శుద్ధిని చేయాలి. అది ముందుగా చేసినట్టు, కుండమండలం వరకు చేయాలి.

ద్విహస్తమానం కుర్వీత ప్రాచ్యాం కలశమండలమ్ తతః స్నాతశ్శివాచార్యః సశిష్యః కృతనైత్యకః

రెండు ముట్టు పొడవుతో తూర్పు వైపున కుండమండలాన్ని తయారు చేయాలి. తరువాత శివాచార్యుడు, శిష్యులతో పాటు, స్నానం చేసి, నిత్యకర్మలు పూర్తి చేసి—

ప్రవిశ్య మండలం శంభోః పూజాం పూర్వవదాచరేత్ తత్రాఢకావరైస్సిద్ధం తందులైః పాయసం ప్రభోః

మండలంలోకి ప్రవేశించి, శంభువుని పూజను మునుపటిలాగే చేయాలి. అక్కడ నైవేద్యానికి తగిన అన్నంతో పాయసం సిద్ధం చేయాలి, ప్రభూ—

అర్ధం నివేద్య హోమార్థం శేషం సముపకల్పయేత్ పురతః కల్పితే వాథ మండలే వర్ణిమండితే

అర్ధాన్ని హోమార్ధంగా సమర్పించి, మిగతదాన్ని వేరుగా పెట్టాలి. సిద్ధంగా ఉన్న మండలంలో లేదా అక్షరాలతో అలంకరించిన మండలంలో,

స్థాపయేత్పఞ్చకలశాన్దిక్షు మధ్యే చ దేశికః తేషు బ్రహ్మాణి మూలార్ణైర్బిన్దునాదసమన్వితైః

ఉపాధ్యాయుడు ఐదు కుండలను దిక్కుల్లో, ఒకదాన్ని మధ్యలో ఉంచాలి. వాటిలో బ్రహ్మ మంత్రాలను మూల అక్షరాలతో, బిందు, నాదంతో కలిపి ఉంచాలి.

నమ ఆద్యైర్యకరాంతైః కల్పయేత్కల్పవిత్తమః ఈశానం మధ్యమే కుంభే పురుషం పురతః స్థితే

'నమః'తో ప్రారంభించి 'య'తో ముగిసే నమస్కారాలతో, కర్మను తెలిసినవాడు వాటిని ప్రతిష్ఠించాలి. మధ్య కుండలో ఈశానుని, ముందున్న కుండలో పురుషుని ఉంచాలి.

అఘోరం దక్షిణే వామే వామం సద్యం చ పశ్చిమే రక్షాం విధాయ ముద్రా చ బద్ధ్వా కుంభాభిమంత్రణమ్

కుడివైపు అఘోరాన్ని, ఎడమవైపు వామాన్ని, పడమర వైపు సద్యాన్ని ఉంచాలి. రక్షణను ఏర్పాటు చేసి, ముద్రను కట్టి, కుండలను మంత్రాలతో అభిషేకించాలి.

కృత్వా శివానలైర్హోమం ప్రారభేత్ యథా పురా యదర్ధం పాయసం పూర్వం హోమార్థం పరికల్పితమ్

అలా చేసి, మునుపటిలాగే శివాగ్నులతో హోమాన్ని ప్రారంభించాలి. ముందుగా హోమార్ధంగా వదిలిన పాయసం అర్ధాన్ని—

హుత్వా శిష్యస్య తచ్ఛేషం భోక్తుం సముపకల్పయేత్ తర్పణాంతం చ మంత్రాణాం కృత్వా కర్మ యథా పురా

హోమం చేసి, మిగిలినదాన్ని శిష్యుడు భోజనం చేయడానికి సిద్ధం చేయాలి. మంత్రాలతో తర్పణం పూర్తిచేసి, మునుపటిలాగే కర్మను నిర్వహించాలి.

హుత్వా పూర్ణాహుతిం తేషాం తతః కుర్యాత్ప్రదీపనమ్ ఓంకారాదను హుంకారం తతో మూలం ఫడంతకమ్

వారికోసం పూర్ణాహుతి సమర్పించి, తరువాత దీపనం చేయాలి. ఓంకారానికి తరువాత హుం కారాన్ని, తరువాత మూలాన్ని, చివరగా ఫట్‌తో ముగించాలి.

స్వాహాంతం దీపనే ప్రాహురంగాని చ యథాక్రమమ్ తేషామాహుతయస్తిస్రో దేయా దీపనకర్మణి

స్వాహాతో ముగించి, దీపనంలో అవయవాలను క్రమంగా పఠించాలి. వారికోసం మూడు హోమాలు దీపన కర్మలో సమర్పించాలి.

మంత్రైరేకైకశస్తైస్తు విచిన్త్యా దీప్తమూర్తయః త్రిగుణం త్రిగుణీ కృత్య ద్విజకన్యాకృతం సితమ్

ఆ మంత్రాలతో ఒక్కొక్కదాన్ని ప్రకాశమయమైన రూపంగా ధ్యానం చేయాలి. మూడు గుణాలు, మూడు విధాల కర్మ, ద్విజకన్య చేత తెలుపు రంగులో చేయబడాలి.

సూత్రం సూత్రేణ సంమంత్ర్య శిఖాగ్రే బంధయేచ్ఛిశోః చరణాంగుష్ఠపర్యంతమూర్ధ్వకాయస్య తిష్ఠతః

సూత్రాన్ని మరొక సూత్రంతో అభిమంత్రించి, శిష్యుని శిఖాగ్రానికి కట్టి, నిలబడి ఉన్నప్పుడు పై నుండి పాదపు పెద్దవేలి వరకు ఉండేలా చేయాలి.

లంబయిత్వా తు తత్సూత్రం సుషుమ్ణాం తత్ర యోజయేత్ శాంతయా ముద్రయాదాయ మూలమంత్రేణ మంత్రవిత్

ఆ సూత్రాన్ని పొడిగించి, అక్కడ సుషుమ్నలో కలిపి, శాంతి ముద్రను ధరించి, మంత్రజ్ఞుడు మూలమంత్రంతో ఆచరించాలి.

హుత్వాహుతిత్రయం తస్యాస్సాన్నిధ్యముపకల్పయేత్ హృది సంతాడ్య శిష్యస్య పుష్పక్షేపేణ పూర్వవత్

మూడు హోమాలు చేసి, ఆమె సన్నిధిని స్థాపించాలి; పుష్పాన్ని తీసుకుని, మునుపటిలాగే శిష్యుని హృదయంపై తాకాలి.

చైతన్యం సముపాదాయ ద్వాదశాంతే నివేద్య చ సూత్రం సూత్రేణ సంయోజ్య సంరక్ష్యాస్త్రేణ వర్మణా

చైతన్యాన్ని స్వీకరించి, ద్వాదశాంతంలో ఉంచి, సూత్రాన్ని సూత్రంతో కలిపి, ఆయుధరూపమైన కవచంతో రక్షించాలి.

అవగుంఠ్యాథ తత్సూత్రం శిష్యదేహం విచింతయేత్ మూలత్రయమయం పాశం భోగభోగ్యత్వలక్షణమ్

ఆ సూత్రాన్ని కప్పి, శిష్యుని శరీరాన్ని అనుభవించేవాడు, అనుభవించబడేది అనే లక్షణాలతో కూడిన మూడు మూలాల బంధంతో ఉన్నట్లు ధ్యానించాలి.

విషయేన్ద్రియదేహాదిజనకం తస్య భావయేత్ వ్యోమాదిభూతరూపిణ్యః శాంత్యతీతాదయః కలాః

అది విషయాలు, ఇంద్రియాలు, శరీరానికి మూలంగా ఉందని భావించాలి; ఆకాశం మొదలైన భూతరూపాల్లో శాంత్యతీత మొదలైన కళలను కూడా గుర్తించాలి.

సూత్రే స్వనామభిర్యోజ్యః పూజ్యశ్చైవ నమోయుతైః అథవా బీజభూతైస్తత్కృత్వా పూర్వోదితం క్రమాత్

ఆ కళలను వాటి పేర్లతో సూత్రంలో కలిపి, నమస్కారాలతో పూజించాలి; లేదా వాటిని బీజరూపంలో చేసి, మునుపు చెప్పిన విధంగా కొనసాగాలి.

తతో మలాదేస్తత్త్వాదౌ వ్యాప్తిం సమలోకయేత్ కలావ్యాప్తిం మలాదౌ చ హుత్వా సందీపయేత్కలాః

తర్వాత మలము మొదలైన తత్త్వాలలో కళల వ్యాప్తిని పరిశీలించాలి; మలము మొదలైన వాటిలో హోమం చేసి, కళలను ప్రబలంగా చేయాలి.

శిష్యం శిరసి సంతాడ్య సూత్రం దేహే యథాక్రమమ్ శాంత్యతీతపదే సూత్రం లాఞ్ఛయేన్మంత్రముచ్చరన్

శిష్యుని తలపై తాకి, సూత్రాన్ని శరీరంలో క్రమంగా గుర్తించాలి; శాంత్యతీత స్థాయిలో మంత్రాన్ని ఉచ్ఛరించుతూ సూత్రాన్ని గుర్తించాలి.

ఏవం కృత్వా నివృత్త్యన్తం శాంత్యతీతమనుక్రమాత్ హుత్వాహుతిత్రయం పశ్చాన్మణ్డలే చ శివం యజేత్

ఇలా నివృత్తి అంతం, శాంత్యతీత వరకు క్రమంగా చేసి, మూడు హోమాలు చేసిన తర్వాత, మండలంలో శివుని పూజించాలి.

దేవస్య దక్షిణే శిష్యముపవేశ్యోత్తరాముఖమ్ సదర్భే మణ్డలే దద్యాద్ధోమశిష్టం చరుం గురుః

దేవుని కుడివైపు, ఉత్తరదిశను చూస్తూ శిష్యుని కూర్చోబెట్టి, దర్భతో కూడిన మండలంలో గురువు హోమశిష్టమైన చరును ఇవ్వాలి.

శిష్యస్తద్గురుణా దత్తం సత్కృత్య శివపూర్వకమ్ భుక్త్వా పశ్చాద్ద్విరాచమ్య శివమన్త్రముదీరయేత్

శిష్యుడు గురువు ఇచ్చినదాన్ని శివుని సాక్షిగా గౌరవంగా స్వీకరించి, భుజించి, రెండు సార్లు నోటిని కడిగి, శివమంత్రాన్ని జపించాలి.

అపరే మణ్డలే దద్యాత్పఞ్చగవ్యం తథా గురుః సో ఽపి తచ్ఛక్తితః పీత్వా ద్విరాచమ్య శివం స్మరేత్

ఇంకొక మండలంలో కూడా గురువు పంచగవ్యాన్ని ఇవ్వాలి; శిష్యుడు తన శక్తికి తగినంత తాగి, రెండు సార్లు నోటిని కడిగి, శివుని స్మరించాలి.

తృతీయే మణ్డలే శిష్యముపవేశ్య యథా పురా ప్రదద్యాద్దంతపవనం యథాశాస్త్రోక్తలక్షణమ్

మూడవ మండలంలో, మునుపటిలాగే శిష్యుని కూర్చోబెట్టి, శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా దంతపవనం ఇవ్వాలి.

అగ్రేణ తస్య మృదునా ప్రాఙ్ముఖో వాప్యుదఙ్ముఖః వాచం నియమ్య చాసీనశ్శిష్యో దంతాన్విశోధయేత్

దంతపవనం ముందుభాగం మృదువుగా ఉండి, తూర్పు లేదా ఉత్తరదిశను చూస్తూ, మాటను నియంత్రించి కూర్చుని, శిష్యుడు పళ్లను శుభ్రపరచాలి.