శివపురాణమ్

కృత్వా పూర్వోదితం సర్వం వినా వా మండపాదికమ్ మండలం పూర్వవత్కృత్వా స్థండిలం చ విభావసోః

ముందుగా చెప్పినవన్నీ చేసి, మండపం లేకపోయినా, మండలం మునుపటిలానే వేసి, అగ్నికి వేదికను సిద్ధం చేయాలి.

ప్రవిశ్య పూజాభవనం ప్రహృష్టవదనో గురుః సర్వమంగలసంయుక్తః సమాచరితనైత్యకః

పూజా మందిరంలోకి ఆనందంగా ముఖంతో ప్రవేశించి, గురువు, అన్ని మంగళ లక్షణాలతో, నిత్యకర్మను సక్రమంగా చేయాలి.

మహాపూజాం మహేశస్య కృత్వా మణ్డలమధ్యతః శివకుంభే తథా భూయః శివమావాహ్య పూజయేత్

మండల మధ్యలో మహేశుని మహాపూజ చేసి, మళ్లీ శివపాత్రలో శివుని ఆహ్వానించి పూజించాలి.

పశ్చిమాభిముఖం ధ్యాత్వా యజ్ఞరక్షకమీశ్వరమ్ అర్చయేదస్త్రవర్ధన్యామస్త్రమీశస్య దక్షిణే

పశ్చిమ దిశను ఎదుర్కొని, యజ్ఞాన్ని కాపాడే భగవంతుణ్ణి ధ్యానించి, ఆయన కుడివైపు యజ్ఞపాత్రతో పూజ చేయాలి.

మన్త్రకుమ్భే చ విన్యస్య మన్త్రం మన్త్రవిశారదః కృత్వా ముద్రాదికం సర్వం మన్త్రయాగం సమాచరేత్

మంత్రపాత్రలో మంత్రాన్ని ఉంచి, మంత్రజ్ఞుడు అన్ని ముద్రలు చేసి, మంత్రయాగాన్ని సక్రమంగా నిర్వహించాలి.

తతశ్శివానలే హోమం కుర్యాద్దేశికసత్తమః ప్రధానకుణ్డే పరితో జుహుయుశ్చాపరే ద్విజాః

తర్వాత, ఉత్తమ గురువు శివాగ్నిలో హోమం చేయాలి. మిగతా ద్విజులు ప్రధాన కుండ చుట్టూ ఆహుతులు సమర్పించాలి.

ఆచార్యాత్పాదమర్ధం వా హోమస్తేషాం విధీయతే ప్రధానకుణ్డ ఏవాథ జుహుయాద్దేశికోత్తమః

వారికోసం, ఆచార్యుని హోమంలో సగభాగం ఇవ్వాలి. కానీ ఉత్తమ గురువు మాత్రం ప్రధాన కుండలోనే ఆహుతులు సమర్పించాలి.

స్వాధ్యాయమపరే కుర్యుః స్తోత్రం మంగలవాచనమ్ జపం చ విధివచ్చాన్యే శివభక్తిపరాయణాః

ఇతరులు వేదపఠనం, స్తోత్రాలు, మంగళవాక్యాలు చదవాలి. మరికొందరు శివభక్తులు విధిగా జపం చేయాలి.

నృత్యం గీతం చ వాద్యం చ మంగలాన్యపరాణి చ పూజనం చ సదస్యానాం కృత్వా సమ్యగ్విధానతః

నృత్యం, పాట, వాద్యాలు, ఇతర మంగళకార్యాలు, సభ్యులకు యథావిధిగా పూజను కూడా సక్రమంగా చేయాలి.

పుణ్యాహం కారయిత్వాథ పునః సంపూజ్య శంకరమ్ ప్రార్థయేద్దేశికో దేవం శిష్యానుగ్రహకామ్యయా

పుణ్యదినాన్ని ప్రకటించించి, మళ్లీ శంకరుని పూజించి, గురువు శిష్యుల అనుగ్రహం కోసం దేవుని ప్రార్థించాలి.

ప్రసీద దేవదేవేశ దేహమావిశ్య మామకమ్ విమోచయైనం విశ్వేశ ఘృణయా చ ఘృణానిధే

దేవదేవా, దయచేసి నా శరీరంలో ప్రవేశించు. విశ్వేశ్వరా, కరుణాసముద్రా, నీ దయతో ఇతడిని విమోచించు.

అథ చైవం కరోమీతి లబ్ధానుజ్ఞస్తు దేశికః ఆనీయోపోషితం శిష్యం హవిష్యాశినమేవ వా

అనుమతి పొందిన తరువాత, గురువు ఉపవాసం చేసిన లేదా హవిష్య అన్నం తినే శిష్యుని తీసుకురావాలి.

ఏకాశనం వా విరతం స్నాతం ప్రాతఃకృతక్రియమ్ జపంతం ప్రణవం దేవం ధ్యాయంతం కృతమంగలమ్

ఒక్కసారే భోజనం చేసే, నియమంగా ఉండే, స్నానం చేసి, ఉదయం కర్మలు చేసిన, ప్రణవాన్ని జపించే, దేవుణ్ణి ధ్యానించే, మంగళకార్యాలు పూర్తిచేసినవాడైనా కావచ్చు.

ద్వారస్య పశ్చిమస్యాగ్రమణ్డలే దక్షిణస్య వా దర్భాసనే సమాసీనం విధాయోదఙ్ముఖం శిశుమ్

మండపం యొక్క పడమర లేదా దక్షిణ ద్వారం ముందు భాగంలో, దర్భ గడ్డి ఆసనంపై శిష్యుని కూర్చోబెట్టి, అతడు ఉత్తర దిశను ఎదురుగా చూసేలా చేయాలి.

స్వయం ప్రాగ్వదనస్తిష్ఠన్నూర్ధ్వకాయం కృతాంజలిమ్ సంప్రోక్ష్య ప్రోక్షణౌతోయైర్మూర్ధన్యస్త్రేణ ముద్రయా

ఆచార్యుడు తానే తూర్పు దిశను ఎదురుగా నిలబడి, నేరుగా శరీరంతో, కరములను జోడించి, మంత్రజలంతో అస్త్రముద్ర ద్వారా శిష్యుని తలపై చల్లాలి.

పుష్పక్షేపేణ సంతాడ్య బధ్నీయాల్లోచనం గురుః దుకూలార్ధేన వస్త్రేణ మంత్రితేన నవేన చ

తరువాత పుష్పాన్ని తాకి, కొత్తగా మంత్రపూరితమైన వస్త్రాన్ని అర్ధభాగంతో శిష్యుని కన్నులను కట్టాలి.

తతః ప్రవేశయేచ్ఛిష్యం గురుర్ద్వారేణ మండలమ్ సో ఽపి తేనేరితః శంభోరాచరేత్త్రిః ప్రదక్షిణమ్

ఆ తరువాత ఆచార్యుడు శిష్యుని ద్వారం ద్వారా మండపంలోకి తీసుకెళ్లాలి. ఆ శిష్యుడు, గురువు చూపినట్లు, శంభుని మూడు సార్లు ప్రదక్షిణగా తిరగాలి.

తతస్సువర్ణసంమిశ్రం దత్త్వా పుష్పాంజలిం ప్రభోః ప్రాఙ్ముఖశ్చోదఙ్ముఖో వా ప్రణమేద్దండవత్క్షితో

తరువాత బంగారం కలిపిన పుష్పాలను ప్రభువుకు సమర్పించి, తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశను ఎదురుగా చూసి, శిష్యుడు భూమిపై పూర్తిగా దండంగా నమస్కరించాలి.

తతస్సంప్రోక్ష్య మూలేన శిరస్యస్త్రేణ పూర్వవత్ సంతాడ్య దేశికస్తస్య మోచయేన్నేత్రబంధనమ్

తరువాత మునుపటిలాగే మూలమంత్రంతో అస్త్రముద్ర ద్వారా తలపై జలాన్ని చల్లి, ఆచార్యుడు శిష్యుని కళ్ల కట్టును తీసివేయాలి.

స దృష్ట్వా మండలం భూయః ప్రణమేత్సాఞ్జలిః ప్రభుమ్ అథాసీనం శివాచార్యో మండలస్య తు దక్షిణే

శిష్యుడు మండపాన్ని చూసిన వెంటనే, చేతులు జోడించి ప్రభువుకు మళ్లీ నమస్కరించాలి. ఆ తరువాత శివాచార్యుడు మండపం దక్షిణ భాగంలో కూర్చోవాలి.

ఉపవేశ్యాత్మనస్సవ్యే శిష్యం దర్భాసనే గురుః ఆరాధ్య చ మహాదేవం శివహస్తం ప్రవిన్యసేత్

ఆచార్యుడు తన ఎడమవైపు దర్భాసనంపై శిష్యుని కూర్చోబెట్టి, మహాదేవుని పూజించి, శివహస్తముద్రను ప్రదర్శించాలి.

శివతేజోమయం పాణిం శివమంత్రముదీరయేత్ శివాభిమానసంపన్నో న్యసేచ్ఛిష్యస్య మస్తకే

తన చేతికి శివతేజస్సు నింపుకొని, శివమంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, శివభక్తితో శిష్యుని తలపై చేయి ఉంచాలి.

సర్వాంగాలంబనం చైవ కుర్యాత్తేనైవ దేశికః శిష్యో ఽపి ప్రణమేద్భూమౌ దేశికాకృతమీశ్వరమ్

ఆచార్యుడు అంతటా శరీరాన్ని కప్పే విధంగా చేయి ఉంచాలి. శిష్యుడు కూడా భూమిపై దండంగా పడి, గురువు రూపంలో ఉన్న ఈశ్వరుడికి నమస్కరించాలి.

తతశ్శివానలే దేవం సమభ్యర్చ్య యథావిధి హుతాహుతిత్రయం శిష్యముపవేశ్య యథా పురా

తరువాత శివాగ్నిలో దేవుని విధిగా పూజించి, మూడు విధాలైన హోమం చేసిన తర్వాత, మునుపటిలాగే శిష్యుని కూర్చోబెట్టి కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించాలి.

దర్భాగ్రైః సంస్పృశంస్తం చ విద్యయాత్మానమావిశేత్ నమస్కృత్య మహాదేవం నాడీసంధానమాచరేత్

దర్భ గడ్డి అంచులతో శిష్యునిని తాకి, జ్ఞానంతో తనను అతనిలో ప్రవేశింపజేసి, మహాదేవునికి నమస్కరించి, నాడుల సంధానాన్ని చేయాలి.

శివశాస్త్రోక్తమార్గేణ కృత్వా ప్రాణస్య నిర్గమమ్ శిష్యదేహప్రవేశం చ స్మృత్వా మంత్రాంస్తు తర్పయేత్

శివశాస్త్రాలలో చెప్పిన విధానాన్ని అనుసరించి, ప్రాణాన్ని బయటకు పంపి, శిష్యుని శరీరంలో ప్రవేశించి, మంత్రాలను ధ్యానంతో తృప్తిపర్చాలి.

సంతర్పణాయ మూలస్య తేనైవాహుతయో దశ దేయాస్తిస్రస్తథాంగానామంగైరేవ యథాక్రమమ్

మూలమంత్రానికి తృప్తికరంగా, అదే విధంగా పది హోమాలు చేయాలి. అలాగే, ప్రతి అంగమంత్రానికి వరుసగా మూడు హోమాలు చేయాలి.

తతః పూర్ణాహుతిం దత్త్వా ప్రాయశ్చిత్తాయ దేశికః పునర్దశాహుతీన్కుర్యాన్మూలమంత్రేణ మంత్రవిత్

తరువాత పూర్ణాహుతిని సమర్పించి, ప్రాయశ్చిత్తార్థంగా మంత్రజ్ఞుడు అయిన ఆచార్యుడు మళ్లీ మూలమంత్రంతో పది హోమాలు చేయాలి.

పునః సంపూజ్య దేవేశం సమ్యగాచమ్య దేశికః హుత్వా చైవ యథాన్యాయం స్వజాత్యా వైశ్యముద్ధరేత్

తరువాత దేవేశ్వరుని మళ్లీ పూజించి, శుద్ధి చేసి, నియమానుసారం హోమాలు చేసి, ఆచార్యుడు వైశ్యుని స్వజాతికి ఎత్తిపోసాలి.