పరిగ్రహవినిర్ముక్తః పశురిత్యభిధీయతే పశుభిః ప్రేరితశ్చాపి పశుత్వం నాతివర్తతే
అనురాగాన్ని వదిలినవాడిని 'పశు' అని అంటారు; ఇతరుల చేత ప్రేరేపించబడినవాడు, పశుత్వాన్ని దాటి పోవడంలేదు.
తస్మాత్తత్త్వవిదేవేహ ముక్తో మోచక ఇష్యతే సర్వలక్షణసంయుక్తః సర్వశాస్త్రవిదప్యయమ్
కాబట్టి, తత్వాన్ని తెలిసినవాడే ఇక్కడ ముక్తుడు, విమోచకుడు అని భావించాలి; అన్ని లక్షణాలు ఉన్నా, అన్ని శాస్త్రాలు తెలిసినా, తత్వం తెలియకపోతే ఫలితం లేదు.
సర్వోపాయవిధిజ్ఞో ఽపి తత్త్వహీనస్తు నిష్ఫలః యస్యానుభవపర్యంతా బుద్ధిస్తత్త్వే ప్రవర్తతే
అన్ని మార్గాలు, విధులు తెలిసినవాడైనా, తత్వం లేకపోతే ప్రయోజనం ఉండదు; అనుభవం వరకు whose బుద్ధి తత్వంలో నడుస్తుంది.
తస్యావలోకనాద్యైశ్చ పరానన్దో ఽభిజాయతే తస్మాద్యస్యైవ సంపర్కాత్ప్రబోధానందసంభవః
ఆయన దర్శనం, ఇతర మార్గాల ద్వారా పరమానందం కలుగుతుంది; అందువల్ల, ఆయన సన్నిహితంతో ప్రబోధం, ఆనందం కలుగుతాయి.
గురుం తమేవ వృణుయాన్నాపరం మతిమాన్నరః స శిష్యైర్వినయాచారచతురైరుచితో గురుః
వివేకం ఉన్నవాడు ఆ గురువునే ఎంచుకోవాలి, మరొకరిని కాదు; వినయంతో, మంచి ప్రవర్తనతో ఉన్న శిష్యులకు అలాంటి గురువు తగినవాడు.
యావద్విజ్ఞాయతే తావత్సేవనీయో ముముక్షుభిః జ్ఞాతే తస్మిన్స్థిరా భక్తిర్యావత్తత్త్వం సమాశ్రయేత్
జ్ఞానం లభించేవరకు ముక్తిని కోరేవారు సేవ చేయాలి; జ్ఞానం వచ్చిన తర్వాత, తత్వాన్ని ఆశ్రయించేంత వరకు స్థిరమైన భక్తి ఉండాలి.
న తు తత్త్వం త్యజేజ్జాతు నోపేక్షేత కథంచన యత్రానందః ప్రబోధో వా నాల్పమప్యుపలభ్యతే
తత్వాన్ని ఎప్పుడూ వదిలిపెట్టకూడదు, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు; అక్కడ ఆనందం, ప్రబోధం కొంచెం కూడా లభించనప్పుడు.
వత్సరాదపి శిష్యేణ సో ఽన్యం గురుముపాశ్రయేత్ గురుమన్యం ప్రపన్నే ఽపి నావమన్యేత పౌర్వికమ్ గురోర్భ్రాత్ఃంస్తథా పుత్రాన్బోధకాన్ప్రేరకానపి
ఒక సంవత్సరం అయినా, శిష్యుడు మరొక గురువును ఆశ్రయించవచ్చు; కానీ, కొత్త గురువును ఆశ్రయించిన తర్వాత, పూర్వ గురువును, ఆయన సోదరులను, కుమారులను, బోధకులను, ప్రేరకులను తక్కువగా చూడకూడదు.
తత్రాదావుపసంగమ్య బ్రాహ్మణం వేదపారగమ్ గురుమారాధయేత్ప్రాజ్ఞం శుభగం ప్రియదర్శనమ్
అక్కడ ముందుగా వేదాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణుడిని చేరి, జ్ఞానవంతుడైన, మంగళకరుడైన, సుస్వభావుడైన గురువును పూజించాలి.
సర్వాభయప్రదాతారం కరుణాక్రాంతమానసమ్ తోషయేత్తం ప్రయత్నేన మనసా కర్మణా గిరా
అన్ని భయాలను తొలగించేవాడిని, దయతో నిండిన మనసున్నవాడిని, మనసుతో, చేతలతో, మాటలతో శ్రద్ధగా సంతుష్టిపర్చాలి.
తావదారాధయేచ్ఛిష్యః ప్రసన్నోసౌ భవేద్యథా తస్మిన్ప్రసన్నే శిష్యస్య సద్యః పాపక్షయో భవేత్
శిష్యుడు గురువు సంతోషపడే వరకు ఆరాధన చేయాలి. గురువు సంతోషించగానే, శిష్యుని పాపాలు వెంటనే నశించిపోతాయి.
తస్మాద్ధనాని రత్నాని క్షేత్రాణి చ గృహాణి చ భూషణాని చ వాసాంసి యానశయ్యాసనాని చ
కాబట్టి, ధనం, రత్నాలు, పొలాలు, ఇళ్లు, ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, వాహనాలు, మంచాలు, ఆసనాలు—
ఏతాని గురవే దద్యాద్భక్త్యా విత్తానుసారతః విత్తశాఠ్యం న కుర్వీత యదీచ్ఛేత్పరమాం గతిమ్
ఇవి అన్నీ గురువుకి భక్తితో, తన సామర్థ్యానికి తగినట్టు ఇవ్వాలి. పరమగతిని కోరితే ధనంలో మోసం చేయకూడదు.
స ఏవ జనకో మాతా భర్తా బన్ధుర్ధనం సుఖమ్ సఖా మిత్రం చ యత్తస్మాత్సర్వం తస్మై నివేదయేత్
ఆయనే తండ్రి, తల్లి, భర్త, బంధువు, ధనం, సుఖం, స్నేహితుడు, తోడుడు. అందుకే, అన్నీ ఆయన్నే అర్పించాలి.
నివేద్య పశ్చాత్స్వాత్మానం సాన్వయం సపరిగ్రహమ్ సమర్ప్య సోదకం తస్మై నిత్యం తద్వశగో భవేత్
అన్ని అర్పించిన తరువాత, తనను, కుటుంబాన్ని, సంపదను, నీళ్ళతో కలిసి, ఆయన్నే సమర్పించి, ఎప్పుడూ ఆయన ఆధీనంలో ఉండాలి.
యదా శివాయ స్వాత్మానం దత్తవాన్ దేశికాత్మనే తదా శైవో భవేద్దేహీ న తతో ఽస్తి పునర్భవః
శివునికి, గురువు స్వరూపమైనవారికి, తనను సమర్పించినప్పుడు, ఆ వ్యక్తి శైవుడవుతాడు. ఆ తరువాత మళ్లీ జననం ఉండదు.
గురుశ్చ స్వాశ్రితం శిష్యం వర్షమేకం పరీక్షయేత్ బ్రాహ్మణం క్షత్రియం వైశ్యం ద్వివర్షం చ త్రివర్షకమ్
గురువు ఆశ్రయించిన శిష్యుని ఒక సంవత్సరం పరీక్షించాలి. బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు అయితే రెండు లేదా మూడు సంవత్సరాలు చూడాలి.
ప్రాణద్రవ్యప్రదానాద్యైరాదేశైశ్చ సమాసమైః ఉత్తమాంశ్చాధమే కృత్వా నీచానుత్తమకర్మణి
ప్రాణం, ధనం ఇచ్చే ఆజ్ఞలు, ఇతర సంక్షిప్త ఆదేశాల ద్వారా, ఉత్తముల్ని, అధములను, క్రియలలో తక్కువవారిని, మెరుగైనవారిని వేరు చేయవచ్చు.
ఆక్రుష్టాస్తాడితా వాపి యే విషాదం న యాన్త్యపి తే యోగ్యాః సంయతాః శుద్ధాః శివసంస్కారకర్మణి
ఎవరైనా దూషించినా, కొట్టినా కూడా మనసు దిగులుపడని వారు, వారు యోగ్యులు, నియమితులు, పవిత్రులు; శివుని సంస్కారాలకు తగినవారు.
అహింసకా దయావంతో నిత్యముద్యుక్తచేతసః అమానినో బుద్ధిమంతస్త్యక్తస్పర్ధాః ప్రియంవదాః
హింస చేయని వారు, దయగలవారు, ఎప్పుడూ మనస్సులో శ్రద్ధగలవారు, అహంకారం లేని వారు, తెలివైనవారు, అసూయ లేని వారు, మధురంగా మాట్లాడేవారు—
ఋజవో మృదవః స్వచ్ఛా వినీతాః స్థిరచేతసః శౌచాచారసమాయుక్తాః శివభక్తా ద్విజాతయః
నేరుగా ఉండేవారు, మృదువైనవారు, శుభ్రమైనవారు, వినయంతో ఉండేవారు, స్థిరమైన మనస్సు కలవారు, శౌచాచారంలో నిష్ట కలవారు, శివభక్తులు, ద్విజాతులు—
ఏవం వృత్తసమోపేతా వాఙ్మనఃకాయకర్మభిః శోధ్యా బోధ్యా యథాన్యాయమితి శాస్త్రేషు నిశ్చయః
ఇలాంటి స్వభావం కలవారు, మాట, మనస్సు, శరీరంతో పవిత్రులైనవారు, యోగ్యమైన విధంగా శుద్ధి చేయబడి, బోధించబడాలి. ఇదే శాస్త్రాలలో నిర్ణయం.
నాధికారః స్వతో నార్యాః శివసంస్కారకర్మణి నియోగాద్భర్తురస్త్యేవ భక్తియుక్తా యదీశ్వరే
స్త్రీకి స్వతంత్రంగా శివ సంస్కారాల్లో హక్కు లేదు. భర్త ఆజ్ఞతో, భక్తితో ఉండినప్పుడు మాత్రమే హక్కు ఉంటుంది.
తథైవ భర్తృహీనాయా పుత్రాదేరభ్యనుజ్ఞయా అధికారో భవత్యేవ కన్యాయాః పితురాజ్ఞయా శూద్రాణాం మర్త్యజాతీనాం పతితానాం విశేషతః
అలాగే, భర్త లేని వారికి కుమారుడు లేదా ఇతరుల అనుమతితో హక్కు కలుగుతుంది. కన్యకు తండ్రి ఆజ్ఞతో, శూద్రులు, మానవజాతికి, పతితులకు ముఖ్యంగా—
తథా సంకరజాతీనాం నాధ్వశుద్ధిర్విధీయతే తైప్యకృత్రిమభావశ్చేచ్ఛివే పరమకారణే
మిశ్రమ జాతులకు శుద్ధి విధానం లేదు. అయితే, వారు కృత్రిమంగా అయినా శివుని పరమకారణంగా ఉంటే—
పాదోదకప్రదానాద్యైః కుర్యుః పాపవిశోధనమ్ అత్రానులోమజాతా యే యుక్తా ఏవ ద్విజాతిషు
పాదోదకపు దానం మొదలైన వాటితో పాపాలను శుద్ధి చేయాలి. వారిలో అనుకూల జాతి వారు ద్విజాతుల్లో యోగ్యులు.
తేషామధ్వవిశుద్ధ్యాది కుర్యాన్మాతృకులోచితమ్ యా తు కన్యా స్వపిత్రాద్యైశ్శివధర్మే నియోజితా
వారికి శుద్ధి మొదలైన కర్మలు తల్లి వంశానికి తగినట్టు చేయాలి. కన్యను తండ్రి లేదా ఇతరులు శివధర్మంలో నియమిస్తే—
సా భక్తాయ ప్రదాతవ్యా నాపరాయ విరోధినే దత్తా చేత్ప్రతికూలాయ ప్రమాదాద్బోధయేత్పతిమ్
ఆమెను భక్తుడికి మాత్రమే ఇవ్వాలి; ఇతరులకు లేదా శత్రువులకు ఇవ్వకూడదు. పొరపాటున వ్యతిరేకికి ఇచ్చినట్లయితే, భర్తను బోధించాలి.
అశక్తా తం పరిత్యజ్య మనసా ధర్మమాచరేత్ యథా మునివరం త్యక్త్వా పతిమత్రిం పతివ్రతా
అది సాధించలేకపోతే, ఆమె అతన్ని మనసులో వదిలేసి, ధర్మాన్ని ఆచరించాలి. ఒక విధంగా, గొప్ప మునిని వదిలిపెట్టి కూడా, భర్తకు నమ్మకంగా ఉండే సతీమంతుడు ఎలా ఉంటుందో, అలాగే ఉండాలి.
కృతకృత్యా ఽభవత్పూర్వం తపసారాధ్య శఙ్కరమ్ యథా నారాయణం దేవం తపసారాధ్య పాండవాన్
ఆమె ముందే తన జీవిత ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చింది; తపస్సుతో శంకరుణ్ణి ఆరాధించింది. పాండవులు తపస్సుతో నారాయణుని ఆరాధించినట్లే ఆమె కూడా తపస్సుతో దేవుణ్ణి సేవించింది.