శివపురాణమ్

మన్త్రం సుఖముకోచ్చార్యమశేషార్థప్రసిద్ధయే ప్రాహోన్నమః శివాయేతి సర్వజ్ఞస్సర్వదేహినామ్

ఈ మంత్రం సులభంగా పలకవచ్చు, అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుతుంది; అందరికీ 'ఓం నమః శివాయ' అని సర్వజ్ఞుడు ప్రకటించాడు.

తద్బీజం సర్వవిద్యానాం మంత్రమాద్యం షడక్షరమ్ అతిసూక్ష్మం మహార్థం చ జ్ఞేయం తద్వటబీజవత్

అది అన్ని విద్యలకు మూలబీజం, ప్రథమ మంత్రం, ఆరు అక్షరాలది, చాలా సూక్ష్మమైనది, గొప్ప అర్థంతో నిండినది; అది వటవృక్ష బీజంలా తెలుసుకోవాలి.

దేవో గుణత్రయాతీతః సర్వజ్ఞః సర్వకృత్ప్రభుః ఓమిత్యేకాక్షరే మన్త్రే స్థితః సర్వగతః శివః

దేవుడు మూడు గుణాలకు అతీతుడు, సర్వజ్ఞుడు, అన్ని కార్యాలకు అధిపతి; శివుడు 'ఓం' అనే ఒక్క అక్షర మంత్రంలో స్థితుడై, అన్నిటినీ వ్యాపించి ఉన్నాడు.

ఇశానాద్యాని సూక్ష్మాణి బ్రహ్మాణ్యేకాక్షరాణి తు మంత్రే నమశ్శివాయేతి సంస్థితాని యథాక్రమమ్ మంత్రే షడక్షరే సూక్ష్మే పఞ్చబ్రహ్మతనుః శివః

ఈశానాది సూక్ష్మ అక్షరాలు, ఒక్కొక్కటి బ్రహ్మస్వరూపమైనవి, 'నమః శివాయ' మంత్రంలో క్రమంగా స్థాపించబడ్డాయి. ఆ సూక్ష్మమైన ఆరు అక్షరాల మంత్రంలో, శివుడు ఐదు బ్రహ్మ రూపాలలో నిలిచివున్నాడు.

వాచ్యవాచకభావేన స్థితః సాక్షాత్స్వభావతః వాచ్యశ్శివోప్రమేయత్వాన్మంత్రస్తద్వాచకస్స్మృతః

శివుడు స్వయంగా వాచ్యమైనదీ, వాచకమైనదీ అయి నిలిచివుంటాడు. శివుడు తాను పోల్చుకోలేనివాడైనందున వాచ్యుడు, ఆ మంత్రం ఆయనను తెలియజేసేది కాబట్టి వాచకమని గుర్తించబడింది.

వాచ్యవాచకభావో ఽయమనాదిసంస్థితస్తయోః యథా ఽనాదిప్రవృత్తోయం ఘోరసంసారసాగరః

వాచ్య, వాచక సంబంధం ఈ ఇద్దరి మధ్య ఆదికాలం నుంచే ఉంది. ఇదే విధంగా, ఈ భయంకరమైన సంసారసాగరం కూడా ఆదికాలం నుంచే ప్రవహిస్తోంది.

శివో ఽపి హి తథానాదిసంసారాన్మోచకః స్థితః వ్యాధీనాం భేషజం యద్వత్ప్రతిపక్షః స్వభావతః

అలాగే, శివుడు కూడా ఆ ఆదికాలం నుంచే సంసార బంధనాల నుంచి విమోచించేవాడిగా నిలిచివున్నాడు. వ్యాధులకు మందు సహజంగా ప్రతికూలమై ఉండేలా, శివుడు కూడా స్వభావతః విమోచకుడిగా ఉన్నాడు.

తద్వత్సంసారదోషాణాం ప్రతిపక్షః శివస్స్మృతః అసత్యస్మిన్ జగన్నాథే తమోభూతమిదం భవేత్

అలాగే, సంసార దోషాలకు ప్రతికూలుడిగా శివుడు గుర్తించబడ్డాడు. జగన్నాధుడు లేకపోతే, ఈ లోకం చీకటిలో మునిగిపోతుంది.

అచేతనత్వాత్ప్రకృతేరజ్ఞత్వాత్పురషస్య చ ప్రధానపరమాణ్వాది యావత్కించిదచేతనమ్

ప్రకృతి చైతన్యం లేనిది, పురుషుడు అజ్ఞానంతో ఉండటం వల్ల, ప్రధానమైనదైనా, పరమాణువు వరకూ ఉన్న ప్రతిదీ చైతన్యం లేనిదే.

న తత్కర్తృ స్వయం దృష్టం బుద్ధిమత్కారణం వినా ధర్మాధర్మోపదేశశ్చ బంధమోక్షౌ విచారణాత్

బుద్ధిమంతమైన కారణం లేకుండా, అవి ఏదీ తాము తాముగా చేయడం కనిపించదు. ధర్మాధర్మ బోధన, బంధన విమోచన—all ఇవన్నీ విచారణ వల్లే కలుగుతాయి.

న సర్వజ్ఞం వినా పుంసామాదిసర్గః ప్రసిద్ధ్యతి వైద్యం వినా నిరానందాః క్లిశ్యంతే రోగిణో యథా

సర్వజ్ఞుడు లేకుండా, ప్రాణుల మొదటి సృష్టి జరగదు. వైద్యుడు లేకపోతే, రోగులు సుఖం పొందకుండా బాధపడతారు.

తస్మాదనాదిః సర్వజ్ఞః పరిపూర్ణస్సదాశివః అస్తి నాథః పరిత్రాతా పుంసాం సంసారసాగరాత్

కాబట్టి, ఆదిలేని, సర్వజ్ఞుడు, సంపూర్ణుడు అయిన సదాశివుడు, సంసారసాగరంలో మునిగిన ప్రాణులను రక్షించే ప్రభువుగా ఉన్నాడు.

ఆదిమధ్యాంతనిర్ముక్తస్స్వభావవిమలః ప్రభుః సర్వజ్ఞః పరిపూర్ణశ్చ శివో జ్ఞేయశ్శివాగమే

ఆయనకు మొదలు, మధ్య, అంతం లేవు; స్వభావంగా పవిత్రుడు, ప్రభువు, సర్వజ్ఞుడు, సంపూర్ణుడు. శివుడు శివాగమాలలో తెలుసుకోవాల్సినవాడు.

తస్యాభిధానమన్త్రో ఽయమభిధేయశ్చ స స్మృతః అభిధానాభిధేయత్వాన్మంత్రస్సిద్ధః పరశ్శివః

ఆయన పేరు ఈ మంత్రమే; ఆయన ఆ మంత్రంలో సూచించబడినవాడే. పేరు-పేరుపడినదాని సంబంధం వల్ల, ఈ మంత్రం పరమ శివుడిగా స్థిరపడింది.

ఏతావత్తు శివజ్ఞానమేతావత్పరమం పదమ్ యదోంనమశ్శివాయేతి శివవాక్యం షడక్షరమ్

ఇదే శివుని జ్ఞానం, ఇదే పరమ పదం—అంటే 'ఓం నమః శివాయ' అనే ఆరు అక్షరాల శివ వాక్యం.

విధివాక్యమిదం శైవం నార్థవాదం శివాత్మకమ్ యస్సర్వజ్ఞస్సుసంపూర్ణః స్వభావవిమలః శివః

ఈ శైవ వాక్యం విధిగా చెప్పబడింది, కేవలం ప్రశంస కాదు; ఇది శివ స్వరూపమే. ఎందుకంటే శివుడు సర్వజ్ఞుడు, సంపూర్ణుడు, స్వభావంగా పవిత్రుడు.

లోకానుగ్రహకర్తా చ స మృషార్థం కథం వదేత్ యద్యథావస్థితం వస్తు గుణదోషైః స్వభావతః

లోకాలకూ ఉపకారకుడైన ఆయన, అసత్యాన్ని ఎలా చెప్పగలడు? ఏది ఉన్నదో, అది దాని స్వభావానుసారం, దోషాలూ, గుణాలూ కలిగి ఉంటుంది.

యావత్ఫలం చ తత్పూర్ణం సర్వజ్ఞస్తు యథా వదేత్ రాగాజ్ఞానాదిభిర్దోషైర్గ్రస్తత్వాదనృతం వదేత్

ఏ ఫలితమైతే సంపూర్ణంగా ఉంటుందో, సర్వజ్ఞుడు దానికి తగినట్లే మాట్లాడతాడు. రాగం, అజ్ఞానం వంటి దోషాలతో బాధపడేవాడే అసత్యం చెబుతాడు.

తే చేశ్వరే న విద్యేతే బ్రూయాత్స కథమన్యథా అజ్ఞాతాశేషదోషేణ సర్వజ్ఞేయ శివేన యత్ ప్రణీతమమలం వాక్యం తత్ప్రమాణం న సంశయః

అలాంటి దోషాలు ప్రభువులో లేవు. ఆయన ఎలా వేరుగా మాట్లాడగలడు? శివుడు సర్వజ్ఞుడు, ఎలాంటి తెలియని దోషాలు లేని వాడు; ఆయన చెప్పిన పవిత్రమైన వాక్యం ప్రామాణికం, సందేహమే లేదు.

తస్మాదీశ్వరవాక్యాని శ్రద్ధేయాని విపశ్చితా యథార్థపుణ్యపాపేషు తదశ్రద్ధో వ్రజత్యధః

కాబట్టి, ప్రభువు మాటలను జ్ఞానులు విశ్వసించాలి. పుణ్యపాపాల విషయాల్లో యథార్థంగా, వాటిని నమ్మని వాడు దిగజారిపోతాడు.

స్వర్గాపవర్గసిద్ధ్యర్థం భాషితం యత్సుశోభనమ్ వాక్యం మునివరైః శాంతైస్తద్విజ్ఞేయం సుభాషితమ్

స్వర్గం, మోక్షం సిద్ధించేందుకు మహర్షులు, శాంతులు చెప్పిన అందమైన మాటలు, అవన్నీ మంచి మాటలుగా గుర్తించాలి.

రాగద్వేషానృతక్రోధకామతృష్ణానుసారి యత్ వాక్యం నిరయహేతుత్వాత్తద్దుర్భాషితముచ్యతే

ఆసక్తి, ద్వేషం, అబద్ధం, కోపం, కామం, తృష్ణ వంటి వాటి ప్రభావంలో చెప్పిన మాటలు నరకానికి కారణమవుతాయి. అందువల్ల అలాంటి మాటలు దుర్వాక్యమని అంటారు.

సంస్కృతేనాపి కిం తేన మృదునా లలితేన వా అవిద్యారాగవాక్యేన సంసారక్లేశహేతునా

అజ్ఞానం, మోహంతో చెప్పిన మాటలు ఎంత మృదువుగా, సుందరంగా సంస్కృతంలోనైనా ఉన్నా, అవి సంసారబాధలకు కారణమైతే వాటి ఉపయోగం ఏముంది?

యచ్ఛ్రుత్వా జాయతే శ్రేయో రాగాదీనాం చ సంశయః విరూపమపి తద్వాక్యం విజ్ఞేయమితి శోభనమ్

ఏ మాట వినగానే మానవునికి శ్రేయస్సు కలిగి, మోహాది దోషాలపై సందేహం కలిగిస్తుందో, అది ఎంత అలంకారరహితంగా ఉన్నా, దాన్ని మంగళకరమైనదిగా తెలుసుకోవాలి.

బహుత్వేపి హి మంత్రాణాం సర్వజ్ఞేన శివేన యః ప్రణీతో విమలో మన్త్రో న తేన సదృశః క్వచిత్

ఎన్ని మంత్రాలు ఉన్నా, సమస్తాన్ని తెలిసిన శివుడు రూపొందించిన పవిత్రమైన మంత్రానికి సమానమైనది మరొకటి ఎక్కడా లేదు.

సాంగాని వేదశాస్త్రాణి సంస్థితాని షడక్షరే న తేన సదృశస్తస్మాన్మన్త్రో ఽప్యస్త్యపరః క్వచిత్

వేదాలు, వాటి ఉపవేదాలు అన్నీ ఆ షడక్షరి మంత్రంలోనే నిలిచివున్నా, దానికి సమానమైనది మరొక మంత్రం లేదు.

సప్తకోటిమహామన్త్రైరుపమన్త్రైరనేకధా మన్త్రః షడక్షరో భిన్నస్సూత్రం వృత్యాత్మనా యథా

ఏడు కోట్ల మహామంత్రాలు, అనేక ఉపమంత్రాలు ఉన్నా, వాటన్నింటిలోనూ షడక్షరి మంత్రం వేరు, అది నూలు దారం లాంటి ప్రత్యేకత కలది.

శివజ్ఞానాని యావంతి విద్యాస్థానాపి యాని చ షడక్షరస్య సూత్రస్య తాని భాష్యం సమాసతః

శివుని గురించి ఉన్న అన్ని జ్ఞానాలు, విద్యాస్థానాలు, వాటన్నింటి సారాంశం షడక్షరి మంత్రానికి వ్యాఖ్యానమే.

కిం తస్య బహుభిర్మంత్రైశ్శాస్త్రైర్వా బహువిస్తరైః యస్యోన్నమః శివాయేతి మన్త్రో ఽయం హృది సంస్థితః

ఎన్ని మంత్రాలు, ఎంత విస్తృతమైన శాస్త్రాలు ఉన్నా, 'శివాయ నమః' అనే మంత్రాన్ని హృదయంలో స్థిరపరిచినవారికి వాటి అవసరం లేదు.