శివపురాణమ్

విదితే మమ యాథాత్మ్యే కర్మయజ్ఞేన దేహినః న యజంతి హి మాం యుక్తాః సమలోష్టాశ్మకాంచనాః

నా నిజ స్వరూపాన్ని తెలిసినవారు, మట్టి, రాయి, బంగారం అన్నీ సమంగా చూసేవారు, కర్మయజ్ఞంతో నన్ను ఆరాధించరు.

నిత్యయుక్తో మునిః శ్రేష్ఠో మద్భక్తశ్చ సమాహితః జ్ఞానయోగరతో యోగీ మమ సాయుజ్యమాప్నుయాత్

ఎప్పుడూ యోగంలో నిమగ్నుడై, ఉత్తమ మునిగా, నా భక్తుడై, జ్ఞానయోగంలో లీనమైన యోగి నాతో ఏకత్వాన్ని పొందుతాడు.

అథావిరక్తచిత్తా యే వర్ణినో మదుపాశ్రితాః జ్ఞానచర్యాక్రియాస్వేవ తే ఽధికుర్యుస్తదర్హకాః

విరక్తి లేని ద్విజులు, నన్ను ఆశ్రయించినవారు, తమకు తగిన విధంగా జ్ఞానం, ఆచరణ, క్రియలలో మాత్రమే నిమగ్నులై ఉండాలి.

ద్విధా మత్పూజనం జ్ఞేయం బాహ్యమాభ్యంతరం తథా వాఙ్మనఃకాయభేదాచ్చ త్రిధా మద్భజనం విదుః

నా పూజ రెండు విధాలుగా తెలుసుకోవాలి — ఒకటి వెలుపల జరిగేది, మరొకటి లోపల జరిగేది. అలాగే, నా భక్తి మూడు రూపాల్లో ఉంటుంది — మాటతో, మనసుతో, శరీరంతో.

తపః కర్మ జపో ధ్యానం జ్ఞానం వేత్యనుపూర్వశః పఞ్చధా కథ్యతే సద్భిస్తదేవ భజనం పునః

తపస్సు, కర్మ, జపం, ధ్యానం, జ్ఞానం — ఈ ఐదు నా భక్తి రూపాలుగా జ్ఞానులు వరుసగా వివరించారు.

అన్యాత్మవిదితం బాహ్యమస్మదభ్యర్చనాదికమ్ తదేవ తు స్వసంవేద్యమాభ్యంతరముదాహృతమ్

నా వెలుపల పూజలు, అర్చనలు మొదలైనవి ఇతరుల ద్వారా తెలిసేవి; కానీ మనసులో అనుభవించేది లోపలి పూజగా చెప్పబడింది.

మనోమత్ప్రవణం చిత్తం న మనోమాత్రముచ్యతే మన్నామనిరతా వాణీ వాఙ్మతా ఖలు నేతరా

నా వైపు మొగ్గుచూపిన మనసే నిజమైన మనసు; నా నామస్మరణలో నిమగ్నమైన మాటే నిజమైన మాట, వేరేలా కాదు.

లింగైర్మచ్ఛాసనాదిష్టైస్త్రిపుండ్రాదిభిరంకితః మమోపచారనిరతః కాయః కాయో న చేతరః

నా ఆజ్ఞ ప్రకారం త్రిపుండ్రం మొదలైన గుర్తులు ధరించి, నా సేవలో నిమగ్నమైన శరీరమే నిజమైన శరీరం, వేరేలా కాదు.

మదర్చాకర్మ విజ్ఞేయం బాహ్యే యాగాదినోచ్యతే మదర్థే దేహసంశోషస్తపః కృచ్ఛ్రాది నో మతమ్

వెలుపల జరిగే పూజలు, యాగాలు మొదలైనవి పూజకర్మగా తెలుసుకోవాలి. కానీ నా కోసం శరీరాన్ని హింసించడం, కఠిన తపస్సులు చేయడం నా ఉపదేశం కాదు.

జపః పఞ్చాక్షరాభ్యాసః ప్రణవాభ్యాస ఏవ చ రుద్రాధ్యాయాదికాభ్యాసో న వేదాధ్యయనాదికమ్

జపం అంటే పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని, ప్రణవాన్ని పదే పదే జపించడం, రుద్రాధ్యాయనం వంటి వాటిని చదవడం; వేదాలను మాత్రమే చదవడం కాదు.

ధ్యానమ్మద్రూపచింతాద్యం నాత్మాద్యర్థసమాధయః మమాగమార్థవిజ్ఞానం జ్ఞానం నాన్యార్థవేదనమ్

ధ్యానం అంటే నా రూపాన్ని, నా లక్షణాలను మనసులో తలచడం; స్వయాన్ని లేదా ఇతర విషయాలను ధ్యానించడం కాదు. జ్ఞానం అంటే నా శాస్త్రార్థాన్ని తెలుసుకోవడం, ఇతర విషయాల జ్ఞానం కాదు.

బాహ్యే వాభ్యంతరే వాథ యత్ర స్యాన్మనసో రతిః ప్రాగ్వాసనావశాద్దేవి తత్త్వనిష్ఠాం సమాచరేత్

వెలుపలైనా, లోపలైనా, మనసు ఎక్కడ ఆనందాన్ని పొందుతుందో అక్కడ, దేవీ, గత సంస్కారాల ప్రకారం ఆ తత్త్వాన్ని స్థిరంగా ఆచరించాలి.

బాహ్యాదాభ్యంతరం శ్రేష్ఠం భవేచ్ఛతగుణాధికమ్ అసంకరత్వాద్దోషాణాం దృష్టానామప్యసమ్భవాత్

వెలుపటి పూజకన్నా లోపలి పూజే ఉత్తమం, ఎందుకంటే అది ఎక్కువ శుభఫలితాన్ని ఇస్తుంది; వెలుపటి పూజలో కనిపించే లోపాలు, కలయికలు ఇందులో ఉండవు.

శౌచమాభ్యంతరం విద్యాన్న బాహ్యం శౌచముచ్యతే అంతః శౌచవిముక్తాత్మా శుచిరప్యశుచిర్యతః

పవిత్రత అంటే లోపల ఉండే స్వచ్ఛతను తెలుసుకో. వెలుపటి శుద్ధి నిజమైన శుద్ధి కాదు. లోపల అపవిత్రత లేకపోతే, వెలుపల అపవిత్రంగా ఉన్నా, వాడు నిజంగా పవిత్రుడే.

బాహ్యమాభ్యంర్తరం చైవ భజనం భవపూర్వకమ్ న భావరహితం దేవి విప్రలంభైకకారణమ్

వెలుపటి, లోపలి భక్తి రెండింటికీ భావం తోడైతేనే ఫలితం ఉంటుంది, దేవీ. భావం లేకుండా చేసిన పూజ నిరాశకే కారణమవుతుంది.

కృతకృత్యస్య పూతస్య మమ కిం క్రియతే నరైః బహిర్వాభ్యంతరం వాథ మయా భావో హి గృహ్యతే

నాకు అన్నీ సిద్ధించాయి, నేను పవిత్రుడిని. ప్రజలు వెలుపలైనా, లోపలైనా నాకు ఏమి చేయగలరు? నేను భావాన్ని మాత్రమే స్వీకరిస్తాను.

భావైకాత్మా క్రియా దేవి మమ ధర్మస్సనాతనః మనసా కర్మణా వాచా హ్యనపేక్ష్య ఫలం క్వచిత్

దేవీ, భావమే ఆధారంగా చేసే కార్యమే నా శాశ్వత ధర్మం — అది మనసుతో, చేతలతో, మాటతో ఫలితాన్ని ఆశించకుండా చేయాలి.

ఫలోద్దేశేన దేవేశి లఘుర్మమ సమాశ్రయః ఫలార్థీ తదభావే మాం పరిత్యక్తుం క్షమో యతః

దేవతల అధిపతీ, ఫలితాన్ని ఆశిస్తూ చేసిన పూజ నాకు తక్కువగా ఉంటుంది. ఫలితాన్ని కోరేవారు అది రాకపోతే నన్ను వదిలిపెట్టగలరు.

ఫలార్థినో ఽపి యస్యైవ మయి చిత్తం ప్రతిష్ఠితమ్ భావానురూపఫలదస్తస్యాప్యహమనిన్దితే

అయితే, నిందలేని దేవీ, ఫలితాన్ని కోరినా సరే ఎవరి మనసు నాలో స్థిరంగా ఉంటే, వారి భావానికి తగిన ఫలితాన్ని నేను ఇస్తాను.

ఫలానపేక్షయా యేషాం మనో మత్ప్రవణం భవేత్ ప్రార్థయేయుః ఫలం పశ్చాద్భక్తాస్తే ఽపి మమ ప్రియాః

ఫలితాన్ని ఆశించకుండా ఎవరి మనసు నాలో లీనమై ఉంటే, వారు తరువాత ఫలితాన్ని కోరినా, అలాంటి భక్తులు నాకు ప్రియమే.

ప్రాక్ సంస్కారవశాదేవ యే విచింత్య ఫలాఫలే వివశా మాం ప్రపద్యంతే మమ ప్రియతమా మతాః

మునుపటి సంస్కారాల వల్ల ఫలితం వస్తుందా లేదా అని ఆలోచిస్తూ, నన్ను ఆశ్రయించేవారు కూడా నా అత్యంత ప్రియులు.

మల్లాభాన్న పరో లాభస్తేషామస్తి యథాతథమ్ మమాపి లాభస్తల్లాభాన్నాపరః పరమేశ్వరి

వాళ్లకు దక్కినదానికంటే గొప్ప లాభం లేదు, పరమేశ్వరి! నాకూ అదే విధంగా, నాకు దక్కినదానికంటే మించిన లాభం లేదు.

మదనుగ్రహతస్తేషాం భావో మయి సమర్పితః ఫలం పరమనిర్వాణం ప్రయచ్ఛతి బలాదివ

నా అనుగ్రహంతో వాళ్లు నన్ను భక్తితో అర్పించుకున్న ప్రేమ, ఆ భక్తి పరమ మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, బలంతో లభించే ఫలితంలా.

మహాత్మనామనన్యానాం మయి సంన్యస్తచేతసామ్ అష్టధా లక్షణం ప్రాహుర్మమ ధర్మాధికారిణామ్

ఎవరైతే మహాత్ములు, నన్ను తప్ప ఇంకెవ్వరినీ ఆశ్రయించరు, మనసంతా నాకే అర్పిస్తారు, వారిలో ఎనిమిది లక్షణాలు నా ధర్మానికి అర్హులుగా చెప్పబడ్డాయి.

మద్భక్తజనవాత్సల్యం పూజాయాం చానుమోదనమ్ స్వయమభ్యర్చనం చైవ మదర్థే చాంగచేష్టితమ్

నా భక్తులపై మమకారం, పూజలో ఆనందం, స్వయంగా పూజ చేయడం, నాకోసం శరీరంతో చేసే పనులు—

మత్కథాశ్రవణే భక్తిః స్వరనేత్రాంగవిక్రియాః మమానుస్మరణం నిత్యం యశ్చ మాముపజీవతి

నా కథలు వినడంలో భక్తి, స్వరం, కన్నులు, శరీరంలో మార్పులు, నన్ను ఎప్పుడూ జ్ఞాపకం చేసుకోవడం, నన్ను ఆధారంగా జీవించడం—

ఏవమష్టవిధం చిహ్నం యస్మిన్ మ్లేచ్ఛే ఽపి వర్తతే స విప్రేన్ద్రో మునిః శ్రీమాన్స యతిస్స చ పండితః

ఈ ఎనిమిది లక్షణాలు ఎవరిలో ఉన్నాయో, అతడు మ్లేచ్ఛుడైనా, అతడే బ్రాహ్మణుల్లో శ్రేష్ఠుడు, ముని, మహిమాన్వితుడు, యతి, పండితుడు.

న మే ప్రియశ్చతుర్వేదీ మద్భక్తో శ్వపచో ఽపి యః తస్మై దేయం తతో గ్రాహ్యం స చ పూజ్యో యథా హ్యహమ్

నాకు భక్తుడైనవాడు, అతడు శ్వపచుడైనా, నలుగురు వేదాలు తెలిసినవాడికన్నా నాకు ప్రియమైనవాడు. అతడికి దానం చేయాలి, అతడి నుండి స్వీకరించాలి, అతడిని నన్నిలా పూజించాలి.

పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి తస్యాహం న ప్రణశ్యామి స చ మే న ప్రణశ్యతి

ఎవరైనా నాకు భక్తితో ఆకుపచ్చ, పువ్వు, పండు, నీరు సమర్పిస్తే, నేను వారిని వదలను, వారు నన్ను వదలరు.