శివపురాణమ్

పరాశరాశ్చ గర్గశ్చ భార్గవశ్చాంగిరాస్తథా బలబన్ధుర్నిరామిత్రాః కేతుశృంగస్తపోధనః

పరాశరుడు, గర్గుడు, భార్గవుడు, అంగిరసుడు, బలబంధువు, నిరామిత్రుడు, కేతుశృంగుడు, తపోధనుడు— వీరు.

లంబోదరశ్చ లంబశ్చ లమ్బాత్మా లంబకేశకః సర్వజ్ఞస్సమబుద్ధిశ్చ సాధ్యసిద్ధిస్తథైవ చ

లంబోదరుడు, లంబుడు, లంబాత్మా, లంబకేశకుడు, సర్వజ్ఞుడు, సమబుద్ధి, సాధ్యసిద్ధి— వీరు.

సుధామా కశ్యపశ్చైవ వసిష్ఠో విరజాస్తథా అత్రిరుగ్రో గురుశ్రేష్ఠః శ్రవనోథ శ్రవిష్టకః

సుధామా, కశ్యపుడు, వసిష్ఠుడు, విరజా, అత్రి, ఉగ్రుడు, గురుశ్రేష్ఠుడు, శ్రవణుడు, శ్రవిష్టకుడు— వీరు.

కుణిశ్చ కుణిబాహుశ్చ కుశరీరః కునేత్రకః కాశ్యపో హ్యుశనాశ్చైవ చ్యవనశ్చ బృహస్పతిః

కుణి, కుణిబాహు, కుశరీరుడు, కునేత్రకుడు, కాశ్యపుడు, ఉశనా, చ్యవనుడు, బృహస్పతి— వీరు.

ఉతథ్యో వామదేవశ్చ మహాకాలో మహా ఽనిలః వాచఃశ్రవాః సువీరశ్చ శ్యావకశ్చ యతీశ్వరః

ఉతథ్యుడు, వామదేవుడు, మహాకాలుడు, మహానిలుడు, వాచశ్రవా, సువీరుడు, శ్యావకుడు, యతీశ్వరుడు— వీరు.

హిరణ్యనాభః కౌశల్యో లోకాక్షిః కుథుమిస్తథా సుమన్తుర్జైమినిశ్చైవ కుబన్ధః కుశకన్ధరః

హిరణ్యనాభుడు, కౌశల్యుడు, లోకాక్షి, కుతుమి, సుమంతుడు, జైమినీ, కుబంధుడు, కుశకంధరుడు— వీరు.

ప్లక్షో దార్భాయణిశ్చైవ కేతుమాన్గౌతమస్తథా భల్లవీ మధుపింగశ్చ శ్వేతకేతుస్తథైవ చ

ప్లక్షుడు, దార్భాయణి, కేతుమాన్, గౌతముడు, భల్లవీ, మధుపింగుడు, అలాగే శ్వేతకేతు— వీరు.

ఉశిజో బృహదశ్వశ్చ దేవలః కవిరేవ చ శాలిహోత్రః సువేషశ్చ యువనాశ్వః శరద్వసుః

ఉశిజుడు, బృహదశ్వుడు, దేవలుడు, కవి, శాలిహోత్రుడు, సువేషుడు, యువనాశ్వుడు, శరద్వసు— వీరు.

అక్షపాదః కణాదశ్చ ఉలూకో వత్స ఏవ చ కులికశ్చైవ గర్గశ్చ మిత్రకో రుష్య ఏవ చ

క్షపాదుడు, కనాదుడు, ఉలూకుడు, వత్సుడు, కులికుడు, గర్గుడు, మిత్రకుడు, రుష్యుడు— వీరు.

ఏతే శిష్యా మహేశస్య యోగాచార్యస్వరూపిణః సంఖ్యా చ శతమేతేషాం సహ ద్వాదశసంఖ్యయా

ఇవాళ్లు మహేశ్వరుని శిష్యులు, యోగాచార్యుల రూపంలో ఉన్నారు. వీరి సంఖ్య వంద పదకొండు మందితో కలిపి వంద పదిహేనవుతుంది.

సర్వే పాశుపతాః సిద్ధా భస్మోద్ధూలితవిగ్రహాః సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞా వేదవేదాంగపారగాః

వీళ్ళందరూ పాశుపతులు, సిద్ధులు, బస్మంతో శరీరాన్ని పూసుకున్నవారు. అన్ని శాస్త్రాల సారాన్ని తెలిసినవారు, వేదాలు మరియు వాటి ఉపవేదాలలో నిపుణులు.

శివాశ్రమరతాస్సర్వే శివజ్ఞానపరాయణాః సర్వే సంగవినిర్ముక్తాః శివైకాసక్తచేతసః

అందరూ శివాశ్రమంలో తలమునకలై, శివుని జ్ఞానంలో నిమగ్నమై, అన్ని బంధాలనుండి విముక్తులై, మనసంతా శివునిపైనే కేంద్రీకరించుకొని ఉంటారు.

సర్వద్వంద్వసహా ధీరాః సర్వభూతహితే రతాః ఋజవో మృదవః స్వస్థా జితక్రోధా జితేంద్రియాః

వారు అన్ని రకాల ద్వంద్వాలను సహించడంలో ధైర్యవంతులు, సమస్త జీవుల హితంలో నిమగ్నులు, నేరుగా, మృదువుగా, మనస్సు స్థిరంగా, కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించినవారు.

రుద్రాక్షమాలాభరణాస్త్రిపుండ్రాంకితమస్తకాః శిఖాజటాస్సర్వజటా అజటా ముండశీర్షకాః

వారు రుద్రాక్షమాలలు ధరించి, నుదుటిపై మూడు రేఖలు వేసుకుని, కొందరు శిఖధారి, కొందరు జటాధారి, మరికొందరు జటలు లేనివారు, ఇంకొందరు తల ముండన చేసుకున్నవారు.

ఫలమూలాశనప్రాయాః ప్రాణాయామపరాయణాః శివాభిమానసంపన్నాః శివధ్యానైకతత్పరాః

వారు ఎక్కువగా పండ్లు, మూలికలు తింటారు; శ్వాస నియంత్రణలో నిమగ్నమై, శివుని భావంతో పరిపూర్ణులై, శివుని ధ్యానంలో మాత్రమే తలమునకలై ఉంటారు.

సమున్మథితసంసారవిషవృక్షాంకురోద్గమాః ప్రయాతుమేవ సన్నద్ధాః పరం శివపురం ప్రతి

ఈ సంసారమనే విషవృక్షపు మొక్కలను వేరేరు పీకేసి, వారు పరమ శివుని పట్టణం వైపు వెళ్లేందుకు సిద్ధంగా ఉంటారు.

సదేశికానిమాన్మత్వా నిత్యం యశ్శివమర్చయేత్ స యాతి శివసాయుజ్యం నాత్ర కార్యా విచారణా

ఈ గురువులను గుర్తించి, ఎవరైనా ఎప్పుడూ శివుని భక్తితో పూజిస్తే, వారు శివునితో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

భగవన్సర్వయోగీంద్ర గణేశ్వర మునీశ్వర షడాననసమప్రఖ్య సర్వజ్ఞాననిధే గురో

సర్వయోగుల అధిపతీ, గణనాయకా, మునులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆరు ముఖాల కార్తికేయుడితో సమానమైన వాడా, సమస్త జ్ఞానానికి నిలయమైన గురువా!

ప్రాయస్త్వమవతీర్యోర్వ్యాం పాశవిచ్ఛిత్తయే నృణామ్ మహర్షివపురాస్థాయ స్థితో ఽసి పరమేశ్వర

పరమేశ్వరా! మహర్షుల పట్టణంలో నివసిస్తూ, మానవుల బంధనాలను తెంచేందుకు నీవు భూమిపై ఎక్కువగా అవతరించావు.

అన్యథా హి జగత్యస్మిన్ దేవో వా దానవో ఽపి వా త్వత్తోన్యః పరమం భావం కో జానీయాచ్ఛివాత్మకమ్

ఈ లోకంలో, దేవుడు అయినా, దానవుడు అయినా, నీకంటే వేరెవ్వరూ శివుని పరమ స్వరూపాన్ని, శివాత్మకమైన తత్త్వాన్ని తెలుసుకోగలరా?

తస్మాత్తవ ముఖోద్గీర్ణం సాక్షాదివ పినాకినః శివజ్ఞానామృతం పీత్వా న మే తృప్తమభూన్మనః

కాబట్టి, పినాకిని! నీ నోటినుంచి నేరుగా ఉప్పొంగిన శివజ్ఞానామృతాన్ని నేను ఆస్వాదించినా, నా మనసు ఇంకా తృప్తి చెందలేదు.

సాక్షాత్సర్వజగత్కర్తుర్భర్తురంకం సమాశ్రితా భగవన్కిన్ను పప్రచ్ఛ భర్తారం పరమేశ్వరీ

ప్రభూ! సకల లోకాల సృష్టికర్త, పోషకుడైన భర్త మడిలో నేరుగా విశ్రాంతిచేసిన పరమేశ్వరి, తన భర్తను ఏమి అడిగిందో చెప్పు.

స్థానే పృష్టం త్వయా కృష్ణ తద్వక్ష్యామి యథాతథమ్ భవభక్తస్య యుక్తస్య తవ కల్యాణచేతసః

కృష్ణా! నీవు సరైన ప్రశ్న అడిగావు. భవభక్తుడవు, యోగ్యుడవు, మంగళమైన మనస్సు కలవాడవు కాబట్టి, నేను నీకు నిజాన్ని చెప్పుతాను.

మహీధరవరే దివ్యే మందరే చారుకందరే దేవ్యా సహ మహాదేవో దివ్యో ధ్యానగతో ఽభవత్

అందమైన మంద్రపర్వతంపై, ఒక సుందరమైన గుహలో, దేవితో కలిసి మహాదేవుడు పరమధ్యానంలో లీనమయ్యాడు.

తదా దేవ్యాః ప్రియసఖీ సుస్మితాస్యా శుభావతీ ఫుల్లాన్యతిమనోజ్ఞాని పుష్పాణి సముదాహరత్

ఆ సమయంలో, దేవికి ఎంతో ప్రియమైన సఖి, చిరునవ్వుతో, మంగళకరమైన రూపంతో, పూర్తిగా వికసించిన అద్భుతమైన పువ్వులను తెచ్చింది.

తతః స్వమంకమారోప్య దేవీం దేవవరోరహః అలంకృత్య చ తైః పుష్పైరాస్తే హృష్టతరః స్వయమ్

తర్వాత దేవతల అధిపతి, దేవిని తన మోకాలిపై కూర్చోబెట్టి, ఆ పువ్వులతో అలంకరించి, ఎంతో ఆనందంతో అక్కడే కూర్చున్నాడు.

అథాంతఃపురచారిణ్యో దేవ్యో దివ్యవిభూషణాః అంతరంగా గణేన్ద్రాశ్చ సర్వలోకమహేశ్వరీమ్

అప్పుడే, అంతఃపురంలో ఉన్న దేవతలు, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడినవారు, అలాగే గణాధిపతులు, సర్వలోకమహేశ్వరీ దగ్గరకు వచ్చారు.

భర్తారం పరిపూర్ణం చ సర్వలోకమహేశ్వరమ్ చామరాసక్తహస్తాశ్చ దేవీం దేవం సిషేవిరే

చామరాలు పట్టుకుని దేవతలు, అన్ని లోకాలకూ అధిపతియైన పరిపూర్ణుడైన భర్తను, దేవిని సేవించారు.

తతః ప్రియాః కథా వృత్తా వినోదాయ మహేశయోః త్రాణాయ చ నృణాం లోకే యే శివం శరణం గతాః

ఆ తర్వాత, మహేశ్వరుడు, మహేశ్వరి ఆనందించేందుకు, శివుని ఆశ్రయించిన జనుల రక్షణ కోసం, మధురమైన కథలు, సంఘటనలు చెప్పబడ్డాయి.