శివపురాణమ్

స్వయమప్యవతీర్యోర్వ్యాం యుగావర్తేషు శూలధృక్ స్వాశ్రితానాం విముక్త్యర్థం కురుతే జ్ఞానసంతతిమ్

తానే శూలాన్ని ధరించి, యుగాల మార్పులలో భూమికి అవతరించి, తన భక్తుల విమోచన కోసం జ్ఞాన పరంపరను స్థాపిస్తాడు.

ఋభుస్సత్యో భార్గవశ్చ హ్యంగిరాః సవితా ద్విజాః మృత్యుః శతక్రతుర్ధీమాన్వసిష్ఠో మునిపుంగవః

ఋభువు, సత్యుడు, భార్గవుడు, అంగిరసుడు, సవిత, ద్విజులు, మృత్యువు, శతక్రతువు అనే ధీమంతుడు, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుడు,

సారస్వతస్త్రిధామా చ త్రివృతో మునిపుంగవః శతతేజాస్స్వయం ధర్మో నారాయణ ఇతి శ్రుతః

సారస్వతుడు, త్రిధామా, త్రివృత్ అనే మునిశ్రేష్ఠుడు, శతతేజ, స్వయంగా ధర్ముడు, నారాయణుడు అని వేదాంతంలో వినిపిస్తుంది.

స్వరక్షశ్చారుణిర్ధీమాంస్తథా చైవ కృతంజయః కృతంజయో భరద్వాజో గౌతమః కవిరుత్తమః

స్వరుడు, రక్షుడు, జ్ఞానవంతుడైన ఆరుణి, కృతంజయుడు, కృతంజయుడు, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, ఉత్తమ కవి,

వాచఃస్రవా మునిస్సాక్షాత్తథా సూక్ష్మాయణిః శుచిః తృణబిందుర్మునిః కృష్ణః శక్తిః శాక్తేయ ఉత్తరః

వాచఃశ్రవా అనే ముని, శుద్ధుడైన సూక్ష్మాయణి, తృణబిందు అనే ముని, కృష్ణుడు, శక్తి, శాక్తేయుడు అనే ఉత్తముడు,

జాతూకర్ణ్యో హరిస్సాక్షాత్కృష్ణద్వైపాయనో మునిః వ్యాసావతారాఞ్ఛృణ్వంతు కల్పయోగేశ్వరాన్క్రమాత్

జాతూకర్ణుడు, ప్రత్యక్షంగా హరిదేవుడు, కృష్ణద్వైపాయనుడు అనే ముని; వీరు వ్యాసావతారాలను, యోగేశ్వరులను వరుసగా వినండి.

లైంగే వ్యాసావతారా హి ద్వాపరాం తేషు సువ్రతాః యోగాచార్యావతారాశ్చ తథా శిష్యేషు శూలినః

లింగపంథాలో, ద్వాపరయుగంలో వ్యాసుని అవతారాలు శుద్ధాచారులు; అలాగే యోగాచార్యుల అవతారాలు, శూలధారి శిష్యులు కూడా ఉన్నారు.

తత్ర తత్ర విభోః శిష్యాశ్చత్వారః స్యుర్మహౌజసః శిష్యాస్తేషాం ప్రశిష్యాశ్చ శతశో ఽథ సహస్రశః

ప్రతి చోటా ప్రభువు శిష్యులు నలుగురు, వారు మహాశక్తివంతులు; వారి శిష్యులు, వారి శిష్యుల శిష్యులు వందల, వేల సంఖ్యలో ఉంటారు.

తేషాం సంభావనాల్లోకే శైవాజ్ఞాకరణాదిభిః భాగ్యవంతో విముచ్యంతే భక్త్యా చాత్యంతభావితాః

వారి ప్రభావంతో, శైవ ఆజ్ఞలను పాటించడం వంటివాటితో, అదృష్టవంతులు పరమభక్తితో విముక్తి పొందుతారు.

యుగావర్తేషు సర్వేషు యోగాచార్యచ్ఛలేన తు అవతారాన్హి శర్వస్య శిష్యాంశ్చ భగవన్వద

ప్రతి యుగంలో యోగాచార్యుల రూపంలో శర్వుని అవతారాలు, ఆయన శిష్యులను వివరంగా చెప్పండి ప్రభూ.

శ్వేతః సుతారో మదనః సుహోత్రః కఙ్క ఏవ చ లౌగాక్షిశ్చ మహామాయో జైగీషవ్యస్తథైవ చ

శ్వేతుడు, సుతారుడు, మదనుడు, సుహోత్రుడు, కంకుడు, లౌగాక్షి, మహామాయుడు, అలాగే జైగీషవ్యుడు.

దధివాహశ్చ ఋషభో మునిరుగ్రో ఽత్రిరేవ చ సుపాలకో గౌతమశ్చ తథా వేదశిరా మునిః

దధివాహుడు, ఋషభుడు, ఉగ్రముని, అత్రి, సుపాలకుడు, గౌతముడు, వేదశిరా ముని— వీరు.

గోకర్ణశ్చ గుహావాసీ శిఖణ్డీ చాపరః స్మృతః జటామాలీ చాట్టహాసో దారుకో లాంగులీ తథా

గోకర్ణుడు, గుహావాసి, శిఖండీ అనే మరొకరు, జటామాలీ, అట్టహాసుడు, దారుకుడు, అలాగే లాంగులీ— వీరందరూ.

మహాకాలశ్చ శూలీ చ డండీ ముణ్డీశ ఏవ చ సవిష్ణుస్సోమశర్మా చ లకులీశ్వర ఏవ చ

మహాకాలుడు, శూలీ, దండీ, ముండీశుడు, సవిష్ణు, సోమశర్మ, అలాగే లకులీశ్వరుడు— వీరు.

ఏతే వారాహ కల్పే ఽస్మిన్సప్తమస్యాంతరో మనోః అష్టావింశతిసంఖ్యాతా యోగాచార్యా యుగక్రమాత్

ఈ ఇరవై ఎనిమిది మంది యోగాచార్యులు, వరాహ కల్పంలో ఏడవ మన్వంతరమందు, ప్రతి యుగంలో ఉన్నారు.

శిష్యాః ప్రత్యేకమేతేషాం చత్వారశ్శాంతచేతసః శ్వేతాదయశ్చ రుష్యాంతాంస్తాన్బ్రవీమి యథాక్రమమ్

వీరిలో ప్రతి ఒక్కరికి నలుగురు శాంతమైన మనస్సు గల శిష్యులు ఉన్నారు. శ్వేతుడు మొదలు, రుష్యుడు వరకు వారి పేర్లను క్రమంగా చెబుతాను.

శ్వేతశ్శ్వేతశిఖశ్చైవ శ్వేతాశ్వః శ్వేతలోహితః దున్దుభిశ్శతరూపశ్చ ఋచీకః కేతుమాంస్తథా

శ్వేతుడు, శ్వేతశిఖుడు, శ్వేతాశ్వుడు, శ్వేతలోహితుడు, దుందుభి, శతరూపుడు, ఋచీకుడు, కేతుమాన్— వీరు.

వికోశశ్చ వికేశశ్చ విపాశః పాశనాశనః సుముఖో దుర్ముఖశ్చైవ దుర్గమో దురతిక్రమః

వికోశుడు, వికేశుడు, విపాశుడు, పాశనాశనుడు, సుముఖుడు, దుర్ముఖుడు, దుర్గముడు, దురతిక్రముడు— వీరు.

సనత్కుమారస్సనకః సనందశ్చ సనాతనః సుధామా విరజాశ్చైవ శంఖశ్చాండజ ఏవ చ

సనత్కుమారుడు, సనకుడు, సనందుడు, సనాతనుడు, సుధామా, విరజా, శంఖుడు, అండజుడు— వీరు.

సారస్వతశ్చ మేఘశ్చ మేఘవాహస్సువాహకః కపిలశ్చాసురిః పఞ్చశిఖో బాష్కల ఏవ చ

సారస్వతుడు, మేఘుడు, మేఘవాహుడు, సువాహకుడు, కపిలుడు, ఆసురి, పంచశిఖుడు, బాస్కలుడు— వీరు.

పరాశరాశ్చ గర్గశ్చ భార్గవశ్చాంగిరాస్తథా బలబన్ధుర్నిరామిత్రాః కేతుశృంగస్తపోధనః

పరాశరుడు, గర్గుడు, భార్గవుడు, అంగిరసుడు, బలబంధువు, నిరామిత్రుడు, కేతుశృంగుడు, తపోధనుడు— వీరు.

లంబోదరశ్చ లంబశ్చ లమ్బాత్మా లంబకేశకః సర్వజ్ఞస్సమబుద్ధిశ్చ సాధ్యసిద్ధిస్తథైవ చ

లంబోదరుడు, లంబుడు, లంబాత్మా, లంబకేశకుడు, సర్వజ్ఞుడు, సమబుద్ధి, సాధ్యసిద్ధి— వీరు.

సుధామా కశ్యపశ్చైవ వసిష్ఠో విరజాస్తథా అత్రిరుగ్రో గురుశ్రేష్ఠః శ్రవనోథ శ్రవిష్టకః

సుధామా, కశ్యపుడు, వసిష్ఠుడు, విరజా, అత్రి, ఉగ్రుడు, గురుశ్రేష్ఠుడు, శ్రవణుడు, శ్రవిష్టకుడు— వీరు.

కుణిశ్చ కుణిబాహుశ్చ కుశరీరః కునేత్రకః కాశ్యపో హ్యుశనాశ్చైవ చ్యవనశ్చ బృహస్పతిః

కుణి, కుణిబాహు, కుశరీరుడు, కునేత్రకుడు, కాశ్యపుడు, ఉశనా, చ్యవనుడు, బృహస్పతి— వీరు.

ఉతథ్యో వామదేవశ్చ మహాకాలో మహా ఽనిలః వాచఃశ్రవాః సువీరశ్చ శ్యావకశ్చ యతీశ్వరః

ఉతథ్యుడు, వామదేవుడు, మహాకాలుడు, మహానిలుడు, వాచశ్రవా, సువీరుడు, శ్యావకుడు, యతీశ్వరుడు— వీరు.

హిరణ్యనాభః కౌశల్యో లోకాక్షిః కుథుమిస్తథా సుమన్తుర్జైమినిశ్చైవ కుబన్ధః కుశకన్ధరః

హిరణ్యనాభుడు, కౌశల్యుడు, లోకాక్షి, కుతుమి, సుమంతుడు, జైమినీ, కుబంధుడు, కుశకంధరుడు— వీరు.

ప్లక్షో దార్భాయణిశ్చైవ కేతుమాన్గౌతమస్తథా భల్లవీ మధుపింగశ్చ శ్వేతకేతుస్తథైవ చ

ప్లక్షుడు, దార్భాయణి, కేతుమాన్, గౌతముడు, భల్లవీ, మధుపింగుడు, అలాగే శ్వేతకేతు— వీరు.

ఉశిజో బృహదశ్వశ్చ దేవలః కవిరేవ చ శాలిహోత్రః సువేషశ్చ యువనాశ్వః శరద్వసుః

ఉశిజుడు, బృహదశ్వుడు, దేవలుడు, కవి, శాలిహోత్రుడు, సువేషుడు, యువనాశ్వుడు, శరద్వసు— వీరు.

అక్షపాదః కణాదశ్చ ఉలూకో వత్స ఏవ చ కులికశ్చైవ గర్గశ్చ మిత్రకో రుష్య ఏవ చ

క్షపాదుడు, కనాదుడు, ఉలూకుడు, వత్సుడు, కులికుడు, గర్గుడు, మిత్రకుడు, రుష్యుడు— వీరు.