శివపురాణమ్

తే చాన్యే చ సురా రుద్రం రుద్రాధ్యాయేన తుష్టువుః ప్రసన్నవదనస్తస్థౌ దేవానామగ్రతః ప్రభుః

వారు, ఇతర దేవతలతో కలిసి రుద్రుని స్తుతిస్తూ రుద్రసూక్తాలతో ప్రార్థించారు; ప్రభువు సంతోషభావంతో దేవతల ముందుంటూ నిలిచాడు.

అపహృత్య స్వలీలార్థం తేషాం జ్ఞానం మహేశ్వరః తమపృచ్ఛంస్తతో దేవాః కో భవానితి మోహితాః

తన లీలకోసం వారి జ్ఞానాన్ని తీసేసి, మహేశ్వరుడు వారిని మాయలో పడేశాడు; అప్పుడు దేవతలు, 'మీరు ఎవరు?' అని అడిగారు.

సో ఽబ్రవీద్భగవాన్రుద్రో హ్యహమేకః పురాతనః

ఆ时候, భగవంతుడు రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేనే ఆది పురాతనుడు.'

భవిష్యామి చ మత్తోన్యో వ్యతిరిక్తో న కశ్చన అహమేవ జగత్సర్వం తర్పయామి స్వతేజసా

'నేనే భవిష్యత్తులో ఉంటాను, నన్ను మించి వేరెవ్వరూ లేరు; నేనే ఈ జగత్తంతా, నా తేజస్సుతో అందరినీ తృప్తిపరుస్తాను.'

మత్తో ఽధికః సమో నాస్తి మాం యో వేద స ముచ్యతే ఇత్యుక్త్వా భగవాన్రుద్రస్తత్రైవాంతరధత్త స అపశ్యంతస్తమీశానం స్తువంతశ్చైవ సామభిః

'నన్ను మించినవాడు, సమానుడు లేరు; నన్ను ఎవరైనా తెలుసుకుంటే వారు విముక్తి పొందుతారు' అని చెప్పి, భగవంతుడు రుద్రుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. వారు ఆయనను చూడకపోయినా, సామవేదంతో ఆయనను స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.

వ్రతం పాశుపతం కృత్వా త్వథర్వశిరసి స్థితమ్ భస్మసంఛన్నసర్వాంగా బభూవురమరాస్తదా

అమరులు పాశుపత వ్రతాన్ని, అథర్వశిరస్సులో చెప్పినట్టు, ఆచరించి, తమ శరీరమంతా బస్మంతో పూతుకున్నారు.

అథ తేషాం ప్రసాదార్థం పశూనాం పతిరీశ్వరః

ఆ తరువాత, వారికి అనుగ్రహం చేయాలని, పశువుల అధిపతి అయిన పరమేశ్వరుడు

సగణశ్చోమయా సార్ధం సాన్నిధ్యమకరోత్ప్రభుః యం వినిద్రా జితశ్వాసా యోగినో దగ్ధకిల్బిషాః

తన గణాలతో, ఉమాదేవితో కలిసి, ప్రభువు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. పాపరహితులు, నిద్రలేని వారు, శ్వాసను నియంత్రించిన యోగులు హృదయంలో whom దర్శించేవారు ఆయన.

హృది పశ్యంతి తం దేవం దదృశుర్దేవపుంగవాః యామాహుః పరమాం శక్తిమీశ్వరేచ్ఛానువర్తినీమ్

యోగులు హృదయంలో దర్శించే ఆ దేవుడిని, దేవతలలో శ్రేష్ఠులు ప్రత్యక్షంగా చూశారు. ఆయనను పరమశక్తి అని, ఈశ్వరుని సంకల్పాన్ని అనుసరించునది అని అంటారు.

తామపశ్యన్మహేశస్య వామతో వామలోచనామ్ యే వినిర్ధూతసంసారాః ప్రాప్తాః శైవం పరం పదమ్

సంసార బంధాలను విడిచిపెట్టి, శైవ పరమపదాన్ని పొందిన వారు, మహేశ్వరుని ఎడమవైపు నిలబడి, ఎడమ కన్నుతో ఉన్న ఆ దేవిని చూశారు.

నిత్యసిద్ధాశ్చ యే వాన్యం తే చ దృష్టా గణేశ్వరాః అథ తం తుష్టువుర్దేవా దేవ్యా సహ మహేశ్వరమ్

ఎప్పుడూ సిద్ధులైన వారు, గణాధిపతులు కూడా ఆమెను దర్శించారు. తరువాత, దేవతలు దేవితో కలిసి మహేశ్వరుని స్తుతించారు.

స్తోత్రైర్మాహేశ్వరైర్దివ్యైః శ్రోతైః పౌరాణికైరపి దేవో ఽపి దేవానాలోక్య ఘృణయా వృషభధ్వజః

మహేశ్వరుని గూర్చి దివ్యమైన స్తోత్రాలతో, పురాణాలలోని శ్లోకాలతో దేవతలు స్తుతించారు. ఆ సమయంలో వృషభధ్వజుడు దేవతలను చూసి దయతో నిండిపోయాడు.

తుష్టో ఽస్మీత్యాహ సుప్రీతస్స్వభావమధురాం గిరమ్ అథ సుప్రీతమనసం ప్రణిపత్య వృషధ్వజమ్ అర్థమహత్తమం దేవాః పప్రచ్ఛురిమమాదరాత్

‘నేను సంతోషించాను’ అని సహజంగా మధురంగా మాట్లాడాడు. అప్పుడు దేవతలు ఆనందంతో వృషభధ్వజుని నమస్కరించి, గౌరవంగా ఈ ముఖ్యమైన విషయాన్ని అడిగారు.

భగవన్కేన మార్గేణ పూజనీయో ఽసి భూతలే కస్యాధికారః పూజాయాం వక్తుమర్హసి తత్త్వతః

‘ప్రభూ! భూమిపై మీరు ఏ మార్గంలో పూజింపబడాలి? ఎవరికీ మీ పూజ చేయడానికి హక్కు ఉంది? దయచేసి నిజాన్ని చెప్పండి’ అని అడిగారు.

తతః సస్మితమాలోక్య దేవీం దేవవరోహరః స్వరూపం దర్శయామాస ఘోరం సూర్యాత్మకం పరమ్

అప్పుడు హరుడు, దేవిని చిరునవ్వుతో చూసి, తన భయంకరమైన, సూర్యస్వరూపమైన, పరమమైన స్వరూపాన్ని చూపించాడు.

సర్వైశ్వర్యగుణోపేతం సర్వతేజోమయం పరమ్ శక్తిభిర్మూర్తిభిశ్చాంగైర్గ్రహైర్దేవైశ్చ సంవృతమ్

అన్ని ఐశ్వర్య గుణాలతో, పరమ తేజస్సుతో, శక్తులు, రూపాలు, అవయవాలు, గ్రహాలు, దేవతలు చుట్టూ ఉన్నదిగా కనిపించాడు.

అష్టబాహుం చతుర్వక్త్రమర్ధనారీకమద్భుతమ్ దృష్ట్వైవమద్భుతాకారం దేవా విష్ణుపురోగమాః

ఎనిమిది చేతులు, నాలుగు ముఖాలు, అర్ధనారీశ్వర రూపంలో, అద్భుతంగా ఉన్న ఆ స్వరూపాన్ని విష్ణువు ముందుగా, ఇతర దేవతలతో కలిసి చూశారు.

బుద్ధ్వా దివాకరం దేవం దేవీం చైవ నిశాకరమ్ పఞ్చభూతాని శేషాణి తన్మయం చ చరాచరమ్

ఆ దేవుడిని సూర్యుడిగా, దేవిని చంద్రుడిగా, ఐదు భూతాలు, మిగతా చరాచరమంతా వారిద్వారా ఏర్పడిందని అర్థం చేసుకున్నారు.

ఏవముక్త్వా నమశ్చక్రుస్తస్మై చార్ఘ్యం ప్రదాయ వై

అలా చెప్పి, వారు ఆయనకు నమస్కరించి, అర్ఘ్యం సమర్పించారు.

సిందూరవర్ణాయ సుమణ్డలాయ సువర్ణవర్ణాభరణాయ తుభ్యమ్ పద్మాభనేత్రాయ సపంకజాయ బ్రహ్మేన్ద్రనారాయణకారణాయ

సింధూరవర్ణుడవైన, సుందరమైన ఆకారమున్న, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన, పద్మాక్షుడవైన, పద్మాన్ని ధరించిన, బ్రహ్మ, ఇంద్ర, నారాయణులకు కారణమైన నీకు,

సురత్నపూర్ణం ససువర్ణతోయం సుకుంకుమాద్యం సకుశం సపుష్పమ్ ప్రదత్తమాదాయ సహేమపాత్రం ప్రశస్తమర్ఘ్యం భగవన్ప్రసీద

రత్నాలతో, బంగారంతో, నీటితో, మంచి కుంకుమతో, కుశతో, పువ్వులతో నిండిన, బంగారు పాత్రలో ఉన్న అతి ఉత్తమమైన అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాము. ప్రభూ! దయచేయు.

నమశ్శివాయ శాంతాయ సగణాయాదిహేతవే రుద్రాయ విష్ణవే తుభ్యం బ్రహ్మణే సూర్యమూర్తయే

శాంత స్వరూపుడైన శివునికి, గణాలతో కూడిన ఆదికారకునికి, రుద్రునికి, విష్ణువుకు, బ్రహ్మకు, సూర్యమూర్తికి నమస్కారం.

యశ్శివం మణ్డలే సౌరే సంపూజ్యైవ సమాహితః ప్రాతర్మధ్యాహ్నసాయాహ్నే ప్రదద్యాదర్ఘ్యముత్తమమ్

ఎవరైనా, శివుని సూర్యమండలంలో ఏకాగ్రతతో పూజించి, ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం ఉత్తమమైన అర్ఘ్యాన్ని సమర్పిస్తే—

ప్రణమేద్వా పఠేదేతాఞ్ఛ్లోకాఞ్ఛ్రుతిముఖానిమాన్ న తస్య దుర్ల్లభం కించిద్భక్తశ్చేన్ముచ్యతే దృఢమ్

ఈ శ్లోకాలను వినయంగా పఠించి నమస్కరిస్తే, ఇవి వేదాల సారాంశంగా ఉంటాయి. భక్తి కలిగినవారికి ఏదీ అసాధ్యం కాదు; వారు దృఢంగా విముక్తి పొందుతారు.

తస్మాదభ్యర్చయేనిత్యం శివమాదిత్యరూపిణమ్ ధర్మకామార్థముక్త్యర్థం మనసా కర్మణా గిరా

అందువల్ల, ధర్మం, కామం, అర్థం, మోక్షం కోసం మనసుతో, మాటతో, చేతలతో ఎప్పుడూ సూర్యరూపుడైన శివుని పూజించాలి.

అథ దేవాన్సమాలోక్య మణ్డలస్థో మహేశ్వరః సర్వాగమోత్తరం దత్త్వా శాస్త్రమంతరధాద్ధరః

తర్వాత, దేవతలను చూసి, వలయములో కూర్చున్న మహేశ్వరుడు అన్ని ఆగమాలకు మించిన శాస్త్రాన్ని చెప్పి, హరుడు అక్కడ నుండి అంతర్ధానం అయ్యాడు.

తత్ర పూజాధికారో ఽయం బ్రహ్మక్షత్రవిశామితి జ్ఞాత్వా ప్రణమ్య దేవేశం దేవా జగ్ముర్యథాగతమ్

అక్కడ, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులకు పూజాధికారం ఉందని తెలుసుకుని, దేవతలు దేవేశ్వరుడికి నమస్కరించి, వచ్చిన దారిలోనే వెళ్ళిపోయారు.

అథ కాలేన మహతా తస్మిఞ్ఛాస్త్రే తిరోహితే భర్తారం పరిపప్రచ్ఛ తదంకస్థా మహేశ్వరీ

ఆ శాస్త్రం కనుమరుగైన తర్వాత చాలా కాలం గడిచినప్పుడు, భర్త మడిలో కూర్చున్న మహేశ్వరీ ఆయనను అడిగింది.

తయా స చోదితో దేవో దేవ్యా చన్ద్రవిభూషణః అవదత్కరముద్ధృత్య శాస్త్రం సర్వాగమోత్తరమ్

ఆ దేవి అడిగినప్పుడు, చంద్రభూషణుడు అయిన దేవుడు తన చేయి పైకెత్తి, అన్ని ఆగమాలకు మించిన శాస్త్రాన్ని తెలియజేశాడు.