శివపురాణమ్

వర్ణాశ్రమకృతైర్ధర్మైర్విపరీతం క్వచిత్సమమ్ వేదాత్షడంగాదుద్ధృత్య సాంఖ్యాద్యోగాచ్చ కృత్స్నశః

వర్ణాశ్రమ ధర్మాలకు అది కొన్నిసార్లు అనుగుణంగా, కొన్నిసార్లు భిన్నంగా ఉంటుంది; వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు, సాంఖ్య, యోగం మొదలైన వాటి నుంచి పూర్తిగా తీసుకున్నది.

శతకోటిప్రమాణేన విస్తీర్ణం గ్రంథసంఖ్యయా కథితం పరమేశేన తత్ర పూజా కథం ప్రభోః

అది లక్షల కోట్లు గ్రంథాలలో విస్తృతంగా పరమేశ్వరుడు వివరించాడు; అందులో ప్రభువు పూజను ఎలా చేయాలో చెప్పండి.

కస్యాధికారః పూజాదౌ జ్ఞానయోగాదయః కథమ్ తత్సర్వం విస్తరాదేవ వక్తుమర్హసి సువ్రత

పూజ మొదలైన వాటికి, జ్ఞానయోగాదులకు ఎవరు అర్హులు? ఇవన్నీ వివరంగా మీరు చెప్పాలి, సువ్రతా!

శైవం సంక్షిప్య వేదోక్తం శివేన పరిభాషితమ్ స్తుతినిందాదిరహితం సద్యః ప్రత్యయకారణమ్

శివుని ద్వారా చెప్పబడిన, వేదాలలో ఉన్న, ప్రశంసా నిందలకు అతీతమైన, వెంటనే విశ్వాసాన్ని కలిగించే శైవోపదేశాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పండి.

గురుప్రసాదజం దివ్యమనాయాసేన ముక్తిదమ్ కథయిష్యే సమాసేన తస్య శక్యో న విస్తరః

గురువు కృప వల్ల కలిగే, దివ్యమైన, సులభంగా ముక్తిని ఇచ్చే ఆ జ్ఞానాన్ని నేను సంక్షిప్తంగా చెబుతాను; దాని పూర్తి వివరాలు చెప్పడం సాధ్యం కాదు.

సిసృక్షయా పురావ్యక్తాచ్ఛివః స్థాణుర్మహేశ్వరః సత్కార్యకారణోపేతస్స్వయమావిరభూత్ప్రభుః

సృష్టి చేయాలనే సంకల్పంతో, పురాతన కాలంలో, అవ్యక్తం నుంచి శివుడు, స్థాణువు, మహేశ్వరుడు, సత్యమైన కారణఫలాలతో తానే ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

జనయామాస చ తదా ఋషిర్విశ్వాధికః ప్రభుః దేవానాం ప్రథమం దేవం బ్రహ్మాణం బ్రహ్మణస్పతిమ్

ఆ సమయంలో, ప్రభువు, అందరిని మించిపోయే ఋషి, దేవతలలో మొదటివాడైన బ్రహ్మను, వాక్పతిని సృష్టించాడు.

బ్రహ్మాపి పితరం దేవం జాయమానం న్యవైక్షత తం జాయమానం జనకో దేవః ప్రాపశ్యదాజ్ఞయా

బ్రహ్మ కూడా పుట్టే సమయంలో తండ్రి దేవుడిని చూశాడు; ఆజ్ఞతో ఆ జనకుడు పుట్టే బ్రహ్మను దర్శించాడు.

దృష్టో రుద్రేణ దేవో ఽసావసృజద్విశ్వమీశ్వరః వర్ణాశ్రమవ్యవస్థాం చ చకార స పృథక్పృథక్

రుద్రుడు దర్శించిన ఆ ప్రభువు, జగత్తును సృష్టించాడు, వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థను వేర్వేరు విధంగా ఏర్పరిచాడు.

సోమం ససర్జ యజ్ఞార్థే సోమాద్ద్యౌస్సమజాయత ధరా చ వహ్నిః సూర్యశ్చ యజ్ఞో విష్ణుశ్శచీపతిః

యజ్ఞార్థంగా సోముని సృష్టించాడు; సోముని నుంచి ఆకాశం, ఆకాశం నుంచి భూమి, అగ్ని, సూర్యుడు, యజ్ఞం, విష్ణువు, శచీపతిని సృష్టించాడు.

తే చాన్యే చ సురా రుద్రం రుద్రాధ్యాయేన తుష్టువుః ప్రసన్నవదనస్తస్థౌ దేవానామగ్రతః ప్రభుః

వారు, ఇతర దేవతలతో కలిసి రుద్రుని స్తుతిస్తూ రుద్రసూక్తాలతో ప్రార్థించారు; ప్రభువు సంతోషభావంతో దేవతల ముందుంటూ నిలిచాడు.

అపహృత్య స్వలీలార్థం తేషాం జ్ఞానం మహేశ్వరః తమపృచ్ఛంస్తతో దేవాః కో భవానితి మోహితాః

తన లీలకోసం వారి జ్ఞానాన్ని తీసేసి, మహేశ్వరుడు వారిని మాయలో పడేశాడు; అప్పుడు దేవతలు, 'మీరు ఎవరు?' అని అడిగారు.

సో ఽబ్రవీద్భగవాన్రుద్రో హ్యహమేకః పురాతనః

ఆ时候, భగవంతుడు రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేనే ఆది పురాతనుడు.'

భవిష్యామి చ మత్తోన్యో వ్యతిరిక్తో న కశ్చన అహమేవ జగత్సర్వం తర్పయామి స్వతేజసా

'నేనే భవిష్యత్తులో ఉంటాను, నన్ను మించి వేరెవ్వరూ లేరు; నేనే ఈ జగత్తంతా, నా తేజస్సుతో అందరినీ తృప్తిపరుస్తాను.'

మత్తో ఽధికః సమో నాస్తి మాం యో వేద స ముచ్యతే ఇత్యుక్త్వా భగవాన్రుద్రస్తత్రైవాంతరధత్త స అపశ్యంతస్తమీశానం స్తువంతశ్చైవ సామభిః

'నన్ను మించినవాడు, సమానుడు లేరు; నన్ను ఎవరైనా తెలుసుకుంటే వారు విముక్తి పొందుతారు' అని చెప్పి, భగవంతుడు రుద్రుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. వారు ఆయనను చూడకపోయినా, సామవేదంతో ఆయనను స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.

వ్రతం పాశుపతం కృత్వా త్వథర్వశిరసి స్థితమ్ భస్మసంఛన్నసర్వాంగా బభూవురమరాస్తదా

అమరులు పాశుపత వ్రతాన్ని, అథర్వశిరస్సులో చెప్పినట్టు, ఆచరించి, తమ శరీరమంతా బస్మంతో పూతుకున్నారు.

అథ తేషాం ప్రసాదార్థం పశూనాం పతిరీశ్వరః

ఆ తరువాత, వారికి అనుగ్రహం చేయాలని, పశువుల అధిపతి అయిన పరమేశ్వరుడు

సగణశ్చోమయా సార్ధం సాన్నిధ్యమకరోత్ప్రభుః యం వినిద్రా జితశ్వాసా యోగినో దగ్ధకిల్బిషాః

తన గణాలతో, ఉమాదేవితో కలిసి, ప్రభువు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. పాపరహితులు, నిద్రలేని వారు, శ్వాసను నియంత్రించిన యోగులు హృదయంలో whom దర్శించేవారు ఆయన.

హృది పశ్యంతి తం దేవం దదృశుర్దేవపుంగవాః యామాహుః పరమాం శక్తిమీశ్వరేచ్ఛానువర్తినీమ్

యోగులు హృదయంలో దర్శించే ఆ దేవుడిని, దేవతలలో శ్రేష్ఠులు ప్రత్యక్షంగా చూశారు. ఆయనను పరమశక్తి అని, ఈశ్వరుని సంకల్పాన్ని అనుసరించునది అని అంటారు.

తామపశ్యన్మహేశస్య వామతో వామలోచనామ్ యే వినిర్ధూతసంసారాః ప్రాప్తాః శైవం పరం పదమ్

సంసార బంధాలను విడిచిపెట్టి, శైవ పరమపదాన్ని పొందిన వారు, మహేశ్వరుని ఎడమవైపు నిలబడి, ఎడమ కన్నుతో ఉన్న ఆ దేవిని చూశారు.

నిత్యసిద్ధాశ్చ యే వాన్యం తే చ దృష్టా గణేశ్వరాః అథ తం తుష్టువుర్దేవా దేవ్యా సహ మహేశ్వరమ్

ఎప్పుడూ సిద్ధులైన వారు, గణాధిపతులు కూడా ఆమెను దర్శించారు. తరువాత, దేవతలు దేవితో కలిసి మహేశ్వరుని స్తుతించారు.

స్తోత్రైర్మాహేశ్వరైర్దివ్యైః శ్రోతైః పౌరాణికైరపి దేవో ఽపి దేవానాలోక్య ఘృణయా వృషభధ్వజః

మహేశ్వరుని గూర్చి దివ్యమైన స్తోత్రాలతో, పురాణాలలోని శ్లోకాలతో దేవతలు స్తుతించారు. ఆ సమయంలో వృషభధ్వజుడు దేవతలను చూసి దయతో నిండిపోయాడు.

తుష్టో ఽస్మీత్యాహ సుప్రీతస్స్వభావమధురాం గిరమ్ అథ సుప్రీతమనసం ప్రణిపత్య వృషధ్వజమ్ అర్థమహత్తమం దేవాః పప్రచ్ఛురిమమాదరాత్

‘నేను సంతోషించాను’ అని సహజంగా మధురంగా మాట్లాడాడు. అప్పుడు దేవతలు ఆనందంతో వృషభధ్వజుని నమస్కరించి, గౌరవంగా ఈ ముఖ్యమైన విషయాన్ని అడిగారు.

భగవన్కేన మార్గేణ పూజనీయో ఽసి భూతలే కస్యాధికారః పూజాయాం వక్తుమర్హసి తత్త్వతః

‘ప్రభూ! భూమిపై మీరు ఏ మార్గంలో పూజింపబడాలి? ఎవరికీ మీ పూజ చేయడానికి హక్కు ఉంది? దయచేసి నిజాన్ని చెప్పండి’ అని అడిగారు.

తతః సస్మితమాలోక్య దేవీం దేవవరోహరః స్వరూపం దర్శయామాస ఘోరం సూర్యాత్మకం పరమ్

అప్పుడు హరుడు, దేవిని చిరునవ్వుతో చూసి, తన భయంకరమైన, సూర్యస్వరూపమైన, పరమమైన స్వరూపాన్ని చూపించాడు.

సర్వైశ్వర్యగుణోపేతం సర్వతేజోమయం పరమ్ శక్తిభిర్మూర్తిభిశ్చాంగైర్గ్రహైర్దేవైశ్చ సంవృతమ్

అన్ని ఐశ్వర్య గుణాలతో, పరమ తేజస్సుతో, శక్తులు, రూపాలు, అవయవాలు, గ్రహాలు, దేవతలు చుట్టూ ఉన్నదిగా కనిపించాడు.

అష్టబాహుం చతుర్వక్త్రమర్ధనారీకమద్భుతమ్ దృష్ట్వైవమద్భుతాకారం దేవా విష్ణుపురోగమాః

ఎనిమిది చేతులు, నాలుగు ముఖాలు, అర్ధనారీశ్వర రూపంలో, అద్భుతంగా ఉన్న ఆ స్వరూపాన్ని విష్ణువు ముందుగా, ఇతర దేవతలతో కలిసి చూశారు.

బుద్ధ్వా దివాకరం దేవం దేవీం చైవ నిశాకరమ్ పఞ్చభూతాని శేషాణి తన్మయం చ చరాచరమ్

ఆ దేవుడిని సూర్యుడిగా, దేవిని చంద్రుడిగా, ఐదు భూతాలు, మిగతా చరాచరమంతా వారిద్వారా ఏర్పడిందని అర్థం చేసుకున్నారు.

ఏవముక్త్వా నమశ్చక్రుస్తస్మై చార్ఘ్యం ప్రదాయ వై

అలా చెప్పి, వారు ఆయనకు నమస్కరించి, అర్ఘ్యం సమర్పించారు.