శివపురాణమ్

అల్పభావో ఽపి యో మర్త్యస్సో ఽపి జన్మత్రయాత్పరమ్ నయోనియంత్రపీడాయై భవేన్నైవాత్ర సంశయః

ఈ భక్తి కొంతమేరైనా మానవునికి మూడు జన్మల తరువాత కలిగితే, తక్కువ స్థాయిలో పుట్టడాన్ని తప్పిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

సాంగా ఽనంగా చ యా సేవా సా భక్తిరితి కథ్యతే సా పునర్భిద్యతే త్రేధా మనోవాక్కాయసాధనైః

బాహ్యంగా చేసే సేవ అయినా, అంతరంగా చేసే సేవ అయినా, దానిని భక్తి అంటారు. ఆ భక్తి మళ్లీ మూడు విధాలుగా ఉంటుంది—మనస్సు, వాక్కు, శరీరంతో చేయడమవే.

శివరూపాదిచింతా యా సా సేవా మానసీ స్మృతా జపాదిర్వాచికీ సేవా కర్మపూజాది కాయికీ

శివుని రూపాన్ని మనసులో ధ్యానించడమే మానసిక సేవ. జపం మొదలైనవి వాచిక సేవ. కర్మపూజలు వంటి పనులు శారీరక సేవ.

సేయం త్రిసాధనా సేవా శివధర్మశ్చ కథ్యతే స తు పఞ్చవిధః ప్రోక్తః శివేన పరమాత్మనా

ఈ మూడు విధాల సేవను శివధర్మం అంటారు. అయితే పరమాత్మ శివుడు దీనిని ఐదు విధాలుగా చెప్పాడు.

తపః కర్మ జపో ధ్యానం జ్ఞానం చేతి సమాసతః కర్మలిఙ్గార్చనాద్యం చ తపశ్చాన్ద్రాయణాదికమ్

తపస్సు, కర్మ, జపం, ధ్యానం, జ్ఞానం—ఇవి ఐదు ముఖ్యమైనవి. లింగార్చన వంటి పనులు కర్మలు, చంద్రాయణాది వ్రతాలు తపస్సులోకి వస్తాయి.

జపస్త్రిధా శివాభ్యాసశ్చిన్తా ధ్యానం శివస్య తు శివాగమోక్తం యజ్జ్ఞానం తదత్ర జ్ఞానముచ్యతే

జపం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. శివుని ధ్యానం, శివుని చింతనే ధ్యానం. శివాగమాలలో చెప్పిన జ్ఞానమే ఇక్కడ జ్ఞానం అని అంటారు.

శ్రీకంఠేన శివేనోక్తం శివాయై చ శివాగమః శివాశ్రితానాం కారుణ్యాచ్ఛ్రేయసామేకసాధనమ్

ఈ శివాగమాన్ని శ్రీకంఠుడు ద్వారా శివుడు చెప్పాడు. ఇది శివాశ్రయులకు, ఆయన కరుణతో, శ్రేయస్సు పొందే ఏకైక మార్గంగా ఉంది.

తస్మాద్వివర్ధయేద్భక్తిం శివే పరమకారణే త్యజేచ్చ విషయాసంగం శ్రేయో ఽర్థీ మతిమాన్నరః

అందువల్ల, శ్రేయస్సు కోరే తెలివిగల మనిషి, పరమకారణమైన శివునిపై భక్తిని పెంచాలి, ఇంద్రియాల విషయాలపై ఆసక్తిని వదిలేయాలి.

భగవఞ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి శివేన పరిభాషితమ్ వేదసారే శివజ్ఞానం స్వాశ్రితానాం విముక్తయే

ప్రభూ! నేను శివుని స్వయంగా చెప్పిన, వేదసారం అయిన శివజ్ఞానాన్ని, ఆయనను ఆశ్రయించినవారికి విముక్తిని ఇచ్చేదాన్ని వినాలని కోరుతున్నాను.

అభక్తానామబుద్ధీనామయుక్తానామగోచరమ్ అర్థైర్దశర్ధైః సంయుక్తం గూఢమప్రాజ్ఞనిందితమ్

భక్తి లేని, జ్ఞానం లేని, నియమం లేని వారికి అది అందదు; అది పదార్థాల పదకొండింటితో కూడి, లోపల దాగి ఉంటుంది, అవివేకులు దాన్ని తప్పుబడతారు.

వర్ణాశ్రమకృతైర్ధర్మైర్విపరీతం క్వచిత్సమమ్ వేదాత్షడంగాదుద్ధృత్య సాంఖ్యాద్యోగాచ్చ కృత్స్నశః

వర్ణాశ్రమ ధర్మాలకు అది కొన్నిసార్లు అనుగుణంగా, కొన్నిసార్లు భిన్నంగా ఉంటుంది; వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు, సాంఖ్య, యోగం మొదలైన వాటి నుంచి పూర్తిగా తీసుకున్నది.

శతకోటిప్రమాణేన విస్తీర్ణం గ్రంథసంఖ్యయా కథితం పరమేశేన తత్ర పూజా కథం ప్రభోః

అది లక్షల కోట్లు గ్రంథాలలో విస్తృతంగా పరమేశ్వరుడు వివరించాడు; అందులో ప్రభువు పూజను ఎలా చేయాలో చెప్పండి.

కస్యాధికారః పూజాదౌ జ్ఞానయోగాదయః కథమ్ తత్సర్వం విస్తరాదేవ వక్తుమర్హసి సువ్రత

పూజ మొదలైన వాటికి, జ్ఞానయోగాదులకు ఎవరు అర్హులు? ఇవన్నీ వివరంగా మీరు చెప్పాలి, సువ్రతా!

శైవం సంక్షిప్య వేదోక్తం శివేన పరిభాషితమ్ స్తుతినిందాదిరహితం సద్యః ప్రత్యయకారణమ్

శివుని ద్వారా చెప్పబడిన, వేదాలలో ఉన్న, ప్రశంసా నిందలకు అతీతమైన, వెంటనే విశ్వాసాన్ని కలిగించే శైవోపదేశాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పండి.

గురుప్రసాదజం దివ్యమనాయాసేన ముక్తిదమ్ కథయిష్యే సమాసేన తస్య శక్యో న విస్తరః

గురువు కృప వల్ల కలిగే, దివ్యమైన, సులభంగా ముక్తిని ఇచ్చే ఆ జ్ఞానాన్ని నేను సంక్షిప్తంగా చెబుతాను; దాని పూర్తి వివరాలు చెప్పడం సాధ్యం కాదు.

సిసృక్షయా పురావ్యక్తాచ్ఛివః స్థాణుర్మహేశ్వరః సత్కార్యకారణోపేతస్స్వయమావిరభూత్ప్రభుః

సృష్టి చేయాలనే సంకల్పంతో, పురాతన కాలంలో, అవ్యక్తం నుంచి శివుడు, స్థాణువు, మహేశ్వరుడు, సత్యమైన కారణఫలాలతో తానే ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

జనయామాస చ తదా ఋషిర్విశ్వాధికః ప్రభుః దేవానాం ప్రథమం దేవం బ్రహ్మాణం బ్రహ్మణస్పతిమ్

ఆ సమయంలో, ప్రభువు, అందరిని మించిపోయే ఋషి, దేవతలలో మొదటివాడైన బ్రహ్మను, వాక్పతిని సృష్టించాడు.

బ్రహ్మాపి పితరం దేవం జాయమానం న్యవైక్షత తం జాయమానం జనకో దేవః ప్రాపశ్యదాజ్ఞయా

బ్రహ్మ కూడా పుట్టే సమయంలో తండ్రి దేవుడిని చూశాడు; ఆజ్ఞతో ఆ జనకుడు పుట్టే బ్రహ్మను దర్శించాడు.

దృష్టో రుద్రేణ దేవో ఽసావసృజద్విశ్వమీశ్వరః వర్ణాశ్రమవ్యవస్థాం చ చకార స పృథక్పృథక్

రుద్రుడు దర్శించిన ఆ ప్రభువు, జగత్తును సృష్టించాడు, వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థను వేర్వేరు విధంగా ఏర్పరిచాడు.

సోమం ససర్జ యజ్ఞార్థే సోమాద్ద్యౌస్సమజాయత ధరా చ వహ్నిః సూర్యశ్చ యజ్ఞో విష్ణుశ్శచీపతిః

యజ్ఞార్థంగా సోముని సృష్టించాడు; సోముని నుంచి ఆకాశం, ఆకాశం నుంచి భూమి, అగ్ని, సూర్యుడు, యజ్ఞం, విష్ణువు, శచీపతిని సృష్టించాడు.

తే చాన్యే చ సురా రుద్రం రుద్రాధ్యాయేన తుష్టువుః ప్రసన్నవదనస్తస్థౌ దేవానామగ్రతః ప్రభుః

వారు, ఇతర దేవతలతో కలిసి రుద్రుని స్తుతిస్తూ రుద్రసూక్తాలతో ప్రార్థించారు; ప్రభువు సంతోషభావంతో దేవతల ముందుంటూ నిలిచాడు.

అపహృత్య స్వలీలార్థం తేషాం జ్ఞానం మహేశ్వరః తమపృచ్ఛంస్తతో దేవాః కో భవానితి మోహితాః

తన లీలకోసం వారి జ్ఞానాన్ని తీసేసి, మహేశ్వరుడు వారిని మాయలో పడేశాడు; అప్పుడు దేవతలు, 'మీరు ఎవరు?' అని అడిగారు.

సో ఽబ్రవీద్భగవాన్రుద్రో హ్యహమేకః పురాతనః

ఆ时候, భగవంతుడు రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేనే ఆది పురాతనుడు.'

భవిష్యామి చ మత్తోన్యో వ్యతిరిక్తో న కశ్చన అహమేవ జగత్సర్వం తర్పయామి స్వతేజసా

'నేనే భవిష్యత్తులో ఉంటాను, నన్ను మించి వేరెవ్వరూ లేరు; నేనే ఈ జగత్తంతా, నా తేజస్సుతో అందరినీ తృప్తిపరుస్తాను.'

మత్తో ఽధికః సమో నాస్తి మాం యో వేద స ముచ్యతే ఇత్యుక్త్వా భగవాన్రుద్రస్తత్రైవాంతరధత్త స అపశ్యంతస్తమీశానం స్తువంతశ్చైవ సామభిః

'నన్ను మించినవాడు, సమానుడు లేరు; నన్ను ఎవరైనా తెలుసుకుంటే వారు విముక్తి పొందుతారు' అని చెప్పి, భగవంతుడు రుద్రుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. వారు ఆయనను చూడకపోయినా, సామవేదంతో ఆయనను స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.

వ్రతం పాశుపతం కృత్వా త్వథర్వశిరసి స్థితమ్ భస్మసంఛన్నసర్వాంగా బభూవురమరాస్తదా

అమరులు పాశుపత వ్రతాన్ని, అథర్వశిరస్సులో చెప్పినట్టు, ఆచరించి, తమ శరీరమంతా బస్మంతో పూతుకున్నారు.

అథ తేషాం ప్రసాదార్థం పశూనాం పతిరీశ్వరః

ఆ తరువాత, వారికి అనుగ్రహం చేయాలని, పశువుల అధిపతి అయిన పరమేశ్వరుడు

సగణశ్చోమయా సార్ధం సాన్నిధ్యమకరోత్ప్రభుః యం వినిద్రా జితశ్వాసా యోగినో దగ్ధకిల్బిషాః

తన గణాలతో, ఉమాదేవితో కలిసి, ప్రభువు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. పాపరహితులు, నిద్రలేని వారు, శ్వాసను నియంత్రించిన యోగులు హృదయంలో whom దర్శించేవారు ఆయన.

హృది పశ్యంతి తం దేవం దదృశుర్దేవపుంగవాః యామాహుః పరమాం శక్తిమీశ్వరేచ్ఛానువర్తినీమ్

యోగులు హృదయంలో దర్శించే ఆ దేవుడిని, దేవతలలో శ్రేష్ఠులు ప్రత్యక్షంగా చూశారు. ఆయనను పరమశక్తి అని, ఈశ్వరుని సంకల్పాన్ని అనుసరించునది అని అంటారు.