శివపురాణమ్

దేవో వా దానవో వాపి పశుర్వా విహగో ఽపి వా కీరో వాథ కృమిర్వాపి ముచ్యతే తత్ప్రసాదతః

దేవుడు అయినా, దానవుడు అయినా, జంతువు అయినా, పక్షి అయినా, కీరపక్షి అయినా, లేక పురుగు అయినా, భగవంతుని కృప వల్ల వారందరికీ విముక్తి లభిస్తుంది.

గర్భస్థో జాయమానో వా బాలో వా తరుణో.పి వా వృద్ధో వా మ్రియమాణో వా స్వర్గస్థో వాథ నారకీ

గర్భంలో ఉన్నవాడు అయినా, పుట్టే వాడు అయినా, చిన్నవాడు అయినా, యవ్వనంలో ఉన్నవాడు అయినా, వృద్ధుడు అయినా, మరణిస్తున్నవాడు అయినా, స్వర్గంలో ఉన్నవాడు అయినా, నరకంలో ఉన్నవాడు అయినా,

పతితో వాపి ధర్మాత్మా పండితో మూఢ ఏవ వా ప్రసాదే తత్క్షణాదేవ ముచ్యతే నాత్ర సంశయః

పతితుడు అయినా, ధర్మాత్ముడు అయినా, పండితుడు అయినా, మూర్ఖుడు అయినా, భగవంతుని కృప కలిగిన వెంటనే విముక్తి పొందుతాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

అయోగ్యానాం చ కారుణ్యాద్భక్తానాం పరమేశ్వరః ప్రసీదతి న సందేహో విగృహ్య వివిధాన్మలాన్

యోగ్యులు కాని భక్తులపై కూడా పరమేశ్వరుడు కరుణతో కృప చూపుతాడు. ఇందులో సందేహం లేదు. ఆయన వారి అన్ని మలినతలను తొలగిస్తాడు.

ప్రసదాదేవ సా భక్తిః ప్రసాదో భక్తిసంభవః అవస్థాభేదముత్ప్రేక్ష్య విద్వాంస్తత్ర న ముహ్యతి

కృప వల్లే భక్తి కలుగుతుంది. భక్తి వల్లే కృప లభిస్తుంది. స్థితి భేదాన్ని గమనించిన జ్ఞాని ఇందులో ఎప్పుడూ మాయలో పడడు.

ప్రసాదపూర్వికా యేయం భుక్తిముక్తివిధాయినీ నైవ సా శక్యతే ప్రాప్తుం నరైరేకేన జన్మనా

భోగం, మోక్షం ఇస్తున్న ఈ కృపను మనుషులు ఒక్క జన్మతో పొందలేరు.

అనేకజన్మసిద్ధానాం శ్రౌతస్మార్తానువర్తినామ్ విరక్తానాం ప్రబుద్ధానాం ప్రసీదతి మహేశ్వరః

అనేక జన్మల్లో సిద్ధి పొందినవారు, శ్రుతి, స్మృతి నియమాలను అనుసరించే వారు, విరక్తులు, జ్ఞానులు—వారిపై మహేశ్వరుడు కృప చూపుతాడు.

ప్రసన్నే సతి దేవేశ పశౌ తస్మిన్ప్రవర్తతే అస్తి నాథో మమేత్యల్పా భక్తిర్బుద్ధిపురస్సరా

దేవేశ్వరుడు కృప చూపినప్పుడు, జంతువులో కూడా 'నా యజమాని ఉన్నాడు, ఆయన నా స్వంతవాడు' అనే భావన, కొంత భక్తి, బుద్ధితో కలిసివస్తుంది.

తపసా వివిధైశ్శైవైర్ధర్మైస్సంయుజ్యతే నరః తత్ర యోగే తదభ్యాసస్తతో భక్తిః పరా భవేత్

వివిధ శైవ తపస్సులతో, ధర్మకార్యాలతో మనిషి ఏకత్వాన్ని పొందుతాడు. అక్కడ యోగాభ్యాసం వల్ల పరభక్తి కలుగుతుంది.

పరయా చ తయా భక్త్యా ప్రసాదో లభ్యతే పరః ప్రసాదాత్సర్వపాశేభ్యో ముక్తిర్ముక్తస్య నిర్వృతిః

ఆ పరభక్తి వల్ల పరమ కృప లభిస్తుంది. కృప వల్ల అన్ని బంధనాల నుంచి విముక్తి, విముక్తుడికి పరమ శాంతి లభిస్తుంది.

అల్పభావో ఽపి యో మర్త్యస్సో ఽపి జన్మత్రయాత్పరమ్ నయోనియంత్రపీడాయై భవేన్నైవాత్ర సంశయః

ఈ భక్తి కొంతమేరైనా మానవునికి మూడు జన్మల తరువాత కలిగితే, తక్కువ స్థాయిలో పుట్టడాన్ని తప్పిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

సాంగా ఽనంగా చ యా సేవా సా భక్తిరితి కథ్యతే సా పునర్భిద్యతే త్రేధా మనోవాక్కాయసాధనైః

బాహ్యంగా చేసే సేవ అయినా, అంతరంగా చేసే సేవ అయినా, దానిని భక్తి అంటారు. ఆ భక్తి మళ్లీ మూడు విధాలుగా ఉంటుంది—మనస్సు, వాక్కు, శరీరంతో చేయడమవే.

శివరూపాదిచింతా యా సా సేవా మానసీ స్మృతా జపాదిర్వాచికీ సేవా కర్మపూజాది కాయికీ

శివుని రూపాన్ని మనసులో ధ్యానించడమే మానసిక సేవ. జపం మొదలైనవి వాచిక సేవ. కర్మపూజలు వంటి పనులు శారీరక సేవ.

సేయం త్రిసాధనా సేవా శివధర్మశ్చ కథ్యతే స తు పఞ్చవిధః ప్రోక్తః శివేన పరమాత్మనా

ఈ మూడు విధాల సేవను శివధర్మం అంటారు. అయితే పరమాత్మ శివుడు దీనిని ఐదు విధాలుగా చెప్పాడు.

తపః కర్మ జపో ధ్యానం జ్ఞానం చేతి సమాసతః కర్మలిఙ్గార్చనాద్యం చ తపశ్చాన్ద్రాయణాదికమ్

తపస్సు, కర్మ, జపం, ధ్యానం, జ్ఞానం—ఇవి ఐదు ముఖ్యమైనవి. లింగార్చన వంటి పనులు కర్మలు, చంద్రాయణాది వ్రతాలు తపస్సులోకి వస్తాయి.

జపస్త్రిధా శివాభ్యాసశ్చిన్తా ధ్యానం శివస్య తు శివాగమోక్తం యజ్జ్ఞానం తదత్ర జ్ఞానముచ్యతే

జపం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. శివుని ధ్యానం, శివుని చింతనే ధ్యానం. శివాగమాలలో చెప్పిన జ్ఞానమే ఇక్కడ జ్ఞానం అని అంటారు.

శ్రీకంఠేన శివేనోక్తం శివాయై చ శివాగమః శివాశ్రితానాం కారుణ్యాచ్ఛ్రేయసామేకసాధనమ్

ఈ శివాగమాన్ని శ్రీకంఠుడు ద్వారా శివుడు చెప్పాడు. ఇది శివాశ్రయులకు, ఆయన కరుణతో, శ్రేయస్సు పొందే ఏకైక మార్గంగా ఉంది.

తస్మాద్వివర్ధయేద్భక్తిం శివే పరమకారణే త్యజేచ్చ విషయాసంగం శ్రేయో ఽర్థీ మతిమాన్నరః

అందువల్ల, శ్రేయస్సు కోరే తెలివిగల మనిషి, పరమకారణమైన శివునిపై భక్తిని పెంచాలి, ఇంద్రియాల విషయాలపై ఆసక్తిని వదిలేయాలి.

భగవఞ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి శివేన పరిభాషితమ్ వేదసారే శివజ్ఞానం స్వాశ్రితానాం విముక్తయే

ప్రభూ! నేను శివుని స్వయంగా చెప్పిన, వేదసారం అయిన శివజ్ఞానాన్ని, ఆయనను ఆశ్రయించినవారికి విముక్తిని ఇచ్చేదాన్ని వినాలని కోరుతున్నాను.

అభక్తానామబుద్ధీనామయుక్తానామగోచరమ్ అర్థైర్దశర్ధైః సంయుక్తం గూఢమప్రాజ్ఞనిందితమ్

భక్తి లేని, జ్ఞానం లేని, నియమం లేని వారికి అది అందదు; అది పదార్థాల పదకొండింటితో కూడి, లోపల దాగి ఉంటుంది, అవివేకులు దాన్ని తప్పుబడతారు.

వర్ణాశ్రమకృతైర్ధర్మైర్విపరీతం క్వచిత్సమమ్ వేదాత్షడంగాదుద్ధృత్య సాంఖ్యాద్యోగాచ్చ కృత్స్నశః

వర్ణాశ్రమ ధర్మాలకు అది కొన్నిసార్లు అనుగుణంగా, కొన్నిసార్లు భిన్నంగా ఉంటుంది; వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు, సాంఖ్య, యోగం మొదలైన వాటి నుంచి పూర్తిగా తీసుకున్నది.

శతకోటిప్రమాణేన విస్తీర్ణం గ్రంథసంఖ్యయా కథితం పరమేశేన తత్ర పూజా కథం ప్రభోః

అది లక్షల కోట్లు గ్రంథాలలో విస్తృతంగా పరమేశ్వరుడు వివరించాడు; అందులో ప్రభువు పూజను ఎలా చేయాలో చెప్పండి.

కస్యాధికారః పూజాదౌ జ్ఞానయోగాదయః కథమ్ తత్సర్వం విస్తరాదేవ వక్తుమర్హసి సువ్రత

పూజ మొదలైన వాటికి, జ్ఞానయోగాదులకు ఎవరు అర్హులు? ఇవన్నీ వివరంగా మీరు చెప్పాలి, సువ్రతా!

శైవం సంక్షిప్య వేదోక్తం శివేన పరిభాషితమ్ స్తుతినిందాదిరహితం సద్యః ప్రత్యయకారణమ్

శివుని ద్వారా చెప్పబడిన, వేదాలలో ఉన్న, ప్రశంసా నిందలకు అతీతమైన, వెంటనే విశ్వాసాన్ని కలిగించే శైవోపదేశాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పండి.

గురుప్రసాదజం దివ్యమనాయాసేన ముక్తిదమ్ కథయిష్యే సమాసేన తస్య శక్యో న విస్తరః

గురువు కృప వల్ల కలిగే, దివ్యమైన, సులభంగా ముక్తిని ఇచ్చే ఆ జ్ఞానాన్ని నేను సంక్షిప్తంగా చెబుతాను; దాని పూర్తి వివరాలు చెప్పడం సాధ్యం కాదు.

సిసృక్షయా పురావ్యక్తాచ్ఛివః స్థాణుర్మహేశ్వరః సత్కార్యకారణోపేతస్స్వయమావిరభూత్ప్రభుః

సృష్టి చేయాలనే సంకల్పంతో, పురాతన కాలంలో, అవ్యక్తం నుంచి శివుడు, స్థాణువు, మహేశ్వరుడు, సత్యమైన కారణఫలాలతో తానే ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

జనయామాస చ తదా ఋషిర్విశ్వాధికః ప్రభుః దేవానాం ప్రథమం దేవం బ్రహ్మాణం బ్రహ్మణస్పతిమ్

ఆ సమయంలో, ప్రభువు, అందరిని మించిపోయే ఋషి, దేవతలలో మొదటివాడైన బ్రహ్మను, వాక్పతిని సృష్టించాడు.

బ్రహ్మాపి పితరం దేవం జాయమానం న్యవైక్షత తం జాయమానం జనకో దేవః ప్రాపశ్యదాజ్ఞయా

బ్రహ్మ కూడా పుట్టే సమయంలో తండ్రి దేవుడిని చూశాడు; ఆజ్ఞతో ఆ జనకుడు పుట్టే బ్రహ్మను దర్శించాడు.

దృష్టో రుద్రేణ దేవో ఽసావసృజద్విశ్వమీశ్వరః వర్ణాశ్రమవ్యవస్థాం చ చకార స పృథక్పృథక్

రుద్రుడు దర్శించిన ఆ ప్రభువు, జగత్తును సృష్టించాడు, వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థను వేర్వేరు విధంగా ఏర్పరిచాడు.