శివపురాణమ్

కేన వర్తామహే శశ్వత్సుఖేష్వన్యేషు చానిశమ్ అవిలంఘ్యా చ విశ్వస్య వ్యవస్థా కేన వా కృతా

ఎవరి వల్ల మనం ఎప్పటికీ, సుఖాల్లో, ఇతర అనుభవాల్లో, రాత్రింబవళ్ళూ కొనసాగుతున్నాం? ఈ విశ్వానికి చెదరని వ్యవస్థను ఎవరు ఏర్పరిచారు?

కాలస్య భావో నియతిర్యదృచ్ఛా నాత్ర యుజ్యతే భూతాని యోనిః పురుషో యోగీ చైషాం పరో ఽథ వా

కాల స్వభావం, విధి, యాదృచ్ఛికం ఇవి ఇక్కడ సరిపోవు; భూతాలు, మూలం, పురుషుడు, లేదా పరమయోగి—ఇవే పరిగణించబడతాయి.

అచేతనత్వాత్కాలాదేశ్చేతనత్వేపి చాత్మనః సుఖదుఃఖాని భూతత్వాదనీశత్వాద్విచార్యతే

కాలాది వాటికి చైతన్యం లేదు; ఆత్మకు చైతన్యం ఉన్నా, సుఖదుఃఖాలు భూతాల వల్ల, అధికారం లేకపోవడం వల్ల వస్తాయని భావించబడుతుంది.

తద్ధ్యానయోగానుగతాం ప్రపశ్యఞ్ఛక్తిమైశ్వరీమ్ పాశవిచ్ఛేదికాం సాక్షాన్నిగూఢాం స్వగుణైర్భృశమ్

ధ్యానం, యోగంతో పొందగల ఆ దివ్యశక్తిని, బంధాలను తెంచే శక్తిని, స్వగుణాలతో బాగా నిండి, అంతర్లీనంగా ఉన్నదాన్ని వారు చూశారు.

తయా విచ్ఛిన్నపాశాస్తే సర్వకారణకారణమ్ శక్తిమంతం మహాదేవమపశ్యన్దివ్యచక్షుషా

ఆమె వల్ల బంధాలు తెగినవారు, దివ్య దృష్టితో, శక్తితో నిండిన మహాదేవుడిని, అన్ని కారణాలకు కారణమైనవాడిని దర్శించారు.

యః కారణాన్యశేషాణి కాలాత్మసహితాని చ అప్రమేయో ఽనయా శక్త్యా సకలం యో ఽధితిష్ఠతి

కాలం, ఆత్మతో కలిపి, అన్నికారణాలను ఏకకాలంలో నిర్వహించే, కొలవలేని వాడైన వాడు, ఈ శక్తితో సమస్తాన్ని పాలించేవాడు.

తతః ప్రసాదయోగేన యోగేన పరమేణ చ దృష్టేన భక్తియోగేన దివ్యః గతిమవాప్నుయుః

అప్పటికి, కృపా యోగం, పరమయోగం, భక్తి యోగం ద్వారా, వారు దివ్యమైన స్థితిని పొందుతారు.

తస్మాత్సహ తథా శక్త్యా హృది పశ్యంతి యే శివమ్ తేషాం శాశ్వతికీ శాంతిర్నైతరేషామితి శ్రుతిః

కాబట్టి, ఆ శక్తితో కూడి, హృదయంలో శివుణ్ణి దర్శించే వారికి శాశ్వతమైన శాంతి లభిస్తుంది; ఇతరులకు కాదు అని వేదం చెబుతోంది.

న హి శక్తిమతశ్శక్త్యా విప్రయోగో ఽస్తి జాతుచిత్ తస్మాచ్ఛక్తేః శక్తిమతస్తాదాత్మ్యాన్నిర్వృతిర్ద్వయోః

శక్తి కలవాడికి, శక్తికి ఎప్పుడూ వేరుదనం ఉండదు. అందువల్ల, శక్తి, శక్తిమంతుడు ఒకటే అయినప్పుడు, ఇద్దరికీ ముక్తి కలుగుతుంది.

క్రమో వివక్షితో నూనం విముక్తౌ జ్ఞానకర్మణోః ప్రసాదే సతి సా మూర్తిర్యస్మాత్కరతలే స్థితా

విముక్తికి జ్ఞానం, కర్మ అన్నివి ఒక క్రమంగా ఉంటాయని చెప్పబడింది. భగవంతుని కృప కలిగినప్పుడు, ఆ స్వరూపం మన చేతిలో ఉన్నట్లుగా స్పష్టంగా కనబడుతుంది.

దేవో వా దానవో వాపి పశుర్వా విహగో ఽపి వా కీరో వాథ కృమిర్వాపి ముచ్యతే తత్ప్రసాదతః

దేవుడు అయినా, దానవుడు అయినా, జంతువు అయినా, పక్షి అయినా, కీరపక్షి అయినా, లేక పురుగు అయినా, భగవంతుని కృప వల్ల వారందరికీ విముక్తి లభిస్తుంది.

గర్భస్థో జాయమానో వా బాలో వా తరుణో.పి వా వృద్ధో వా మ్రియమాణో వా స్వర్గస్థో వాథ నారకీ

గర్భంలో ఉన్నవాడు అయినా, పుట్టే వాడు అయినా, చిన్నవాడు అయినా, యవ్వనంలో ఉన్నవాడు అయినా, వృద్ధుడు అయినా, మరణిస్తున్నవాడు అయినా, స్వర్గంలో ఉన్నవాడు అయినా, నరకంలో ఉన్నవాడు అయినా,

పతితో వాపి ధర్మాత్మా పండితో మూఢ ఏవ వా ప్రసాదే తత్క్షణాదేవ ముచ్యతే నాత్ర సంశయః

పతితుడు అయినా, ధర్మాత్ముడు అయినా, పండితుడు అయినా, మూర్ఖుడు అయినా, భగవంతుని కృప కలిగిన వెంటనే విముక్తి పొందుతాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

అయోగ్యానాం చ కారుణ్యాద్భక్తానాం పరమేశ్వరః ప్రసీదతి న సందేహో విగృహ్య వివిధాన్మలాన్

యోగ్యులు కాని భక్తులపై కూడా పరమేశ్వరుడు కరుణతో కృప చూపుతాడు. ఇందులో సందేహం లేదు. ఆయన వారి అన్ని మలినతలను తొలగిస్తాడు.

ప్రసదాదేవ సా భక్తిః ప్రసాదో భక్తిసంభవః అవస్థాభేదముత్ప్రేక్ష్య విద్వాంస్తత్ర న ముహ్యతి

కృప వల్లే భక్తి కలుగుతుంది. భక్తి వల్లే కృప లభిస్తుంది. స్థితి భేదాన్ని గమనించిన జ్ఞాని ఇందులో ఎప్పుడూ మాయలో పడడు.

ప్రసాదపూర్వికా యేయం భుక్తిముక్తివిధాయినీ నైవ సా శక్యతే ప్రాప్తుం నరైరేకేన జన్మనా

భోగం, మోక్షం ఇస్తున్న ఈ కృపను మనుషులు ఒక్క జన్మతో పొందలేరు.

అనేకజన్మసిద్ధానాం శ్రౌతస్మార్తానువర్తినామ్ విరక్తానాం ప్రబుద్ధానాం ప్రసీదతి మహేశ్వరః

అనేక జన్మల్లో సిద్ధి పొందినవారు, శ్రుతి, స్మృతి నియమాలను అనుసరించే వారు, విరక్తులు, జ్ఞానులు—వారిపై మహేశ్వరుడు కృప చూపుతాడు.

ప్రసన్నే సతి దేవేశ పశౌ తస్మిన్ప్రవర్తతే అస్తి నాథో మమేత్యల్పా భక్తిర్బుద్ధిపురస్సరా

దేవేశ్వరుడు కృప చూపినప్పుడు, జంతువులో కూడా 'నా యజమాని ఉన్నాడు, ఆయన నా స్వంతవాడు' అనే భావన, కొంత భక్తి, బుద్ధితో కలిసివస్తుంది.

తపసా వివిధైశ్శైవైర్ధర్మైస్సంయుజ్యతే నరః తత్ర యోగే తదభ్యాసస్తతో భక్తిః పరా భవేత్

వివిధ శైవ తపస్సులతో, ధర్మకార్యాలతో మనిషి ఏకత్వాన్ని పొందుతాడు. అక్కడ యోగాభ్యాసం వల్ల పరభక్తి కలుగుతుంది.

పరయా చ తయా భక్త్యా ప్రసాదో లభ్యతే పరః ప్రసాదాత్సర్వపాశేభ్యో ముక్తిర్ముక్తస్య నిర్వృతిః

ఆ పరభక్తి వల్ల పరమ కృప లభిస్తుంది. కృప వల్ల అన్ని బంధనాల నుంచి విముక్తి, విముక్తుడికి పరమ శాంతి లభిస్తుంది.

అల్పభావో ఽపి యో మర్త్యస్సో ఽపి జన్మత్రయాత్పరమ్ నయోనియంత్రపీడాయై భవేన్నైవాత్ర సంశయః

ఈ భక్తి కొంతమేరైనా మానవునికి మూడు జన్మల తరువాత కలిగితే, తక్కువ స్థాయిలో పుట్టడాన్ని తప్పిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

సాంగా ఽనంగా చ యా సేవా సా భక్తిరితి కథ్యతే సా పునర్భిద్యతే త్రేధా మనోవాక్కాయసాధనైః

బాహ్యంగా చేసే సేవ అయినా, అంతరంగా చేసే సేవ అయినా, దానిని భక్తి అంటారు. ఆ భక్తి మళ్లీ మూడు విధాలుగా ఉంటుంది—మనస్సు, వాక్కు, శరీరంతో చేయడమవే.

శివరూపాదిచింతా యా సా సేవా మానసీ స్మృతా జపాదిర్వాచికీ సేవా కర్మపూజాది కాయికీ

శివుని రూపాన్ని మనసులో ధ్యానించడమే మానసిక సేవ. జపం మొదలైనవి వాచిక సేవ. కర్మపూజలు వంటి పనులు శారీరక సేవ.

సేయం త్రిసాధనా సేవా శివధర్మశ్చ కథ్యతే స తు పఞ్చవిధః ప్రోక్తః శివేన పరమాత్మనా

ఈ మూడు విధాల సేవను శివధర్మం అంటారు. అయితే పరమాత్మ శివుడు దీనిని ఐదు విధాలుగా చెప్పాడు.

తపః కర్మ జపో ధ్యానం జ్ఞానం చేతి సమాసతః కర్మలిఙ్గార్చనాద్యం చ తపశ్చాన్ద్రాయణాదికమ్

తపస్సు, కర్మ, జపం, ధ్యానం, జ్ఞానం—ఇవి ఐదు ముఖ్యమైనవి. లింగార్చన వంటి పనులు కర్మలు, చంద్రాయణాది వ్రతాలు తపస్సులోకి వస్తాయి.

జపస్త్రిధా శివాభ్యాసశ్చిన్తా ధ్యానం శివస్య తు శివాగమోక్తం యజ్జ్ఞానం తదత్ర జ్ఞానముచ్యతే

జపం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది. శివుని ధ్యానం, శివుని చింతనే ధ్యానం. శివాగమాలలో చెప్పిన జ్ఞానమే ఇక్కడ జ్ఞానం అని అంటారు.

శ్రీకంఠేన శివేనోక్తం శివాయై చ శివాగమః శివాశ్రితానాం కారుణ్యాచ్ఛ్రేయసామేకసాధనమ్

ఈ శివాగమాన్ని శ్రీకంఠుడు ద్వారా శివుడు చెప్పాడు. ఇది శివాశ్రయులకు, ఆయన కరుణతో, శ్రేయస్సు పొందే ఏకైక మార్గంగా ఉంది.

తస్మాద్వివర్ధయేద్భక్తిం శివే పరమకారణే త్యజేచ్చ విషయాసంగం శ్రేయో ఽర్థీ మతిమాన్నరః

అందువల్ల, శ్రేయస్సు కోరే తెలివిగల మనిషి, పరమకారణమైన శివునిపై భక్తిని పెంచాలి, ఇంద్రియాల విషయాలపై ఆసక్తిని వదిలేయాలి.

భగవఞ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి శివేన పరిభాషితమ్ వేదసారే శివజ్ఞానం స్వాశ్రితానాం విముక్తయే

ప్రభూ! నేను శివుని స్వయంగా చెప్పిన, వేదసారం అయిన శివజ్ఞానాన్ని, ఆయనను ఆశ్రయించినవారికి విముక్తిని ఇచ్చేదాన్ని వినాలని కోరుతున్నాను.