శివపురాణమ్

శంభో ప్రణవవాచ్యస్య భవనాత్తజ్జపాదపి యా సిద్ధిస్సా పరా ప్రాప్యా భవత్యేవ న సంశయః

శంభువును సూచించే ఓంకారాన్ని జపించినప్పుడు, దాని వల్ల పరమ సిద్ధి తప్పకుండా లభిస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

తస్మాదేకాక్షరం దేవమాహురాగమపారగాః వాచ్యవాచకయోరైక్యం మన్యమానా మనస్వినః

అందువల్ల, వేదాలను పూర్తిగా గ్రహించిన వారు, ఒక్క అక్షర దేవుడిని ఇలా పిలుస్తారు; వాచ్య, వాచకముల ఏకత్వాన్ని జ్ఞానులు గుర్తిస్తారు.

అస్య మాత్రాః సమాఖ్యాతాశ్చతస్రో వేదమూర్ధని అకారశ్చాప్యుకారశ్చ మకారో నాద ఇత్యపి

వేదాలలో, దాని నాలుగు భాగాలు చెప్పబడ్డాయి: 'అ', 'ఉ', 'మ' అనే ధ్వనులు, ఇంకా నాదం.

అకారం బహ్వృచం ప్రాహురుకారో యజురుచ్యతే మకారః సామనాదోస్య శ్రుతిరాథర్వణీ స్మృతాః

'అ'ని ఋగ్వేదంగా, 'ఉ'ని యజుర్వేదంగా, 'మ'ను సామవేదంగా, నాదాన్ని అథర్వణ వేదంగా గుర్తించారు.

అకారశ్చ మహాబీజం రజః స్రష్టా చతుర్ముఖః ఉకారః ప్రకృతిర్యోనిః సత్త్వం పాలయితా హరిః

'అ' అనేది మహాబీజం, రజోగుణం, నాలుగు ముఖాలతో సృష్టికర్త; 'ఉ' అనేది ప్రకృతి, గర్భం, సత్త్వగుణం, పరిపాలకుడు హరిదేవుడు.

మకారః పురుషో బీజం తమః సంహారకో హరః నాదః పరః పుమానీశో నిర్గుణో నిష్క్రియః శివః

'మ' అనేది పురుషుడు, బీజం, తమోగుణం, సంహారకుడు హరుడు; నాదం అనేది పరమేశ్వరుడు, గుణరహితుడు, క్రియలేని శివుడు.

సర్వం తిసృభిరేవేదం మాత్రాభిర్నిఖిలం త్రిధా అభిధాయ శివాత్మానం బోధయత్యర్ధమాత్రయా

ఈ మూడు అక్షరాలతో ఈ జగత్తు మొత్తం వివరించబడింది; ఆర్ధమాత్ర ద్వారా శివాత్మను తెలియజేస్తాడు.

యస్మాత్పరం నాపరమస్తి కించిద్యస్మాన్నాణీయో న జ్యాయో ఽస్తి కించిత్ వృక్ష ఇవ స్తబ్ధో దివి తిష్ఠత్యేకస్తేనేదం పూర్ణం పురుషేణ సర్వమ్

ఆయనకంటే పైగా మరొకటి లేదు, ఆయనకంటే చిన్నది లేదా పెద్దది ఏదీ లేదు; ఆకాశంలో నిలిచిన వృక్షంలా, ఆ పరమపురుషునివల్లే ఈ సమస్తం నిండిపోయింది.

శక్తిస్స్వాభవికీ తస్య విద్యా విశ్వవిలక్షణా ఏకానేకస్య రూపేణ భాతి భానోరివ ప్రభా

ఆయన శక్తి సహజమైనది, ఆయన విద్య ఈ విశ్వంలో ప్రత్యేకమైనది; అది అనేక రూపాలలో, సూర్యుడి కాంతిలా ప్రకాశిస్తుంది.

అనంతాః శక్తయో యస్యా ఇచ్ఛాజ్ఞానక్రియాదయః మాయాద్యాశ్చాభవన్వహ్నోర్విస్ఫులింగా యథా తథా

ఆయనకు అనంతమైన శక్తులు ఉన్నాయి — సంకల్పం, జ్ఞానం, క్రియ మొదలైనవి; మాయ మొదలైనవి, అగ్నిలో నుంచి చినుకుల్లా ఉద్భవించాయి.

సదాశివేశ్వరాద్యా హి విద్యా ఽవిద్యేశ్వరాదయః అభవన్పురుషాశ్చాస్యాః ప్రకృతిశ్చ పరాత్పరా

ఆమె నుండి సదాశివుడు, ఈశ్వరుడు మొదలైనవారు, విద్యేశ్వరుడు, అవిద్యేశ్వరుడు, పురుషులు, పరాత్పరమైన ప్రకృతి కూడా ఉద్భవించాయి.

మహదాదివిశేషాంతాస్త్వజాద్యాశ్చాపి మూర్తయః యచ్చాన్యదస్తి తత్సర్వం తస్యాః కార్యం న సంశయః

మహత్త్వం మొదలుకొని, ప్రత్యేకమైన వాటి వరకు, అజ్ఞానం మొదలైన అన్ని రూపాలు, ఇంకా ఏదైనా ఉన్నదంటే, అది అంతా ఆమె కార్యమే అనీ సందేహం లేదు.

సా శక్తిస్సర్వగా సూక్ష్మా ప్రబోధానందరూపిణీ శక్తిమానుచ్యతే దేవశ్శివశ్శీతాంశుభూషణః

ఆమె శక్తి, అన్నిచోట్ల వ్యాపించి, చాలా సూక్ష్మంగా, జ్ఞాన స్వరూపంగా ఉంటుంది. శక్తి కలవాడే దేవుడు శివుడు, చంద్రుడిని అలంకరించుకున్నవాడు.

వేద్యశ్శివశ్శివా విద్యా ప్రజ్ఞా చైవ శ్రుతిః స్మృతిః ధృతిరేషా స్థితిర్నిష్ఠా జ్ఞానేచ్ఛాకర్మశక్తయః

శివుడే తెలిసినది, శివుడే జ్ఞానం, శివుడే వివేకం, అలాగే వేదాలు, స్మృతులు కూడా. ఆమె ధైర్యం, స్థిరత, నిశ్చయంగా నిలిచే శక్తి, జ్ఞానం, సంకల్పం, చర్యలకు కారణమవుతుంది.

ఆజ్ఞా చైవ పరం బ్రహ్మ ద్వే విద్యే చ పరాపరే శుద్ధవిద్యా శుద్ధకలా సర్వం శక్తికృతం యతః

ఆజ్ఞ, పరబ్రహ్మం, రెండు విధాల జ్ఞానం—పర, అపర, శుద్ధజ్ఞానం, శుద్ధకళ—ఇవి అన్నీ ఆమె శక్తి వల్లే ఉద్భవించాయి.

మాయా చ ప్రకృతిర్జీవో వికారో వికృతిస్తథా అసచ్చ సచ్చ యత్కించిత్తయా సర్వమిదం తతమ్

మాయ, ప్రకృతి, జీవుడు, మార్పు, వికృతి, అబద్ధం, నిజం—ఏది ఉన్నా, అది అంతా ఆమె ద్వారానే వ్యాపించి ఉంది.

సా దేవీ మాయయా సర్వం బ్రహ్మాండం సచరాచరమ్ మోహయత్యప్రయత్నేన మోచయత్యపి లీలయా

ఆ దేవి తన మాయతో, చలించేవి, అచలమైనవి అన్నిటినీ సులభంగా మాయలో పడేస్తుంది; అలాగే తన లీలతో విమోచన కూడా ఇస్తుంది.

అనయా సహ సర్వేశః సప్తవింశప్రకారయా విశ్వం వ్యాప్య స్థితస్తస్మాన్ముక్తిరత్ర ప్రవర్తతే

ఆమెతో కలిసి, ఏలినవాడు, ఇరవైఏడు రూపాలతో, విశ్వాన్ని వ్యాపించి నిలిచాడు. అందుకే, ఇక్కడే మోక్షం కలుగుతుంది.

ముముక్షవః పురా కేచిన్మునయో బ్రహ్మవాదినః సంశయావిష్టమనసో విస్మృశంతి యథాతథమ్

ఒకప్పుడు, ముక్తికోరే, బ్రహ్మాన్ని వివరించే కొందరు ఋషులు, సందేహంతో మనసు కలవరపడి, లోతుగా ఆలోచించారు.

కిం కారణం కుతో జాతా జీవామః కేన వా వయమ్ కుత్రాస్మాకం సంప్రతిష్ఠా కేన వాధిష్ఠితా వయమ్

ఏది కారణం? మనం ఎక్కడ నుంచి పుట్టాం? ఎవరి వల్ల బ్రతుకుతున్నాం? మనకు ఆధారం ఎక్కడ? ఎవరి వల్ల మనం నిలబడుతున్నాం?

కేన వర్తామహే శశ్వత్సుఖేష్వన్యేషు చానిశమ్ అవిలంఘ్యా చ విశ్వస్య వ్యవస్థా కేన వా కృతా

ఎవరి వల్ల మనం ఎప్పటికీ, సుఖాల్లో, ఇతర అనుభవాల్లో, రాత్రింబవళ్ళూ కొనసాగుతున్నాం? ఈ విశ్వానికి చెదరని వ్యవస్థను ఎవరు ఏర్పరిచారు?

కాలస్య భావో నియతిర్యదృచ్ఛా నాత్ర యుజ్యతే భూతాని యోనిః పురుషో యోగీ చైషాం పరో ఽథ వా

కాల స్వభావం, విధి, యాదృచ్ఛికం ఇవి ఇక్కడ సరిపోవు; భూతాలు, మూలం, పురుషుడు, లేదా పరమయోగి—ఇవే పరిగణించబడతాయి.

అచేతనత్వాత్కాలాదేశ్చేతనత్వేపి చాత్మనః సుఖదుఃఖాని భూతత్వాదనీశత్వాద్విచార్యతే

కాలాది వాటికి చైతన్యం లేదు; ఆత్మకు చైతన్యం ఉన్నా, సుఖదుఃఖాలు భూతాల వల్ల, అధికారం లేకపోవడం వల్ల వస్తాయని భావించబడుతుంది.

తద్ధ్యానయోగానుగతాం ప్రపశ్యఞ్ఛక్తిమైశ్వరీమ్ పాశవిచ్ఛేదికాం సాక్షాన్నిగూఢాం స్వగుణైర్భృశమ్

ధ్యానం, యోగంతో పొందగల ఆ దివ్యశక్తిని, బంధాలను తెంచే శక్తిని, స్వగుణాలతో బాగా నిండి, అంతర్లీనంగా ఉన్నదాన్ని వారు చూశారు.

తయా విచ్ఛిన్నపాశాస్తే సర్వకారణకారణమ్ శక్తిమంతం మహాదేవమపశ్యన్దివ్యచక్షుషా

ఆమె వల్ల బంధాలు తెగినవారు, దివ్య దృష్టితో, శక్తితో నిండిన మహాదేవుడిని, అన్ని కారణాలకు కారణమైనవాడిని దర్శించారు.

యః కారణాన్యశేషాణి కాలాత్మసహితాని చ అప్రమేయో ఽనయా శక్త్యా సకలం యో ఽధితిష్ఠతి

కాలం, ఆత్మతో కలిపి, అన్నికారణాలను ఏకకాలంలో నిర్వహించే, కొలవలేని వాడైన వాడు, ఈ శక్తితో సమస్తాన్ని పాలించేవాడు.

తతః ప్రసాదయోగేన యోగేన పరమేణ చ దృష్టేన భక్తియోగేన దివ్యః గతిమవాప్నుయుః

అప్పటికి, కృపా యోగం, పరమయోగం, భక్తి యోగం ద్వారా, వారు దివ్యమైన స్థితిని పొందుతారు.

తస్మాత్సహ తథా శక్త్యా హృది పశ్యంతి యే శివమ్ తేషాం శాశ్వతికీ శాంతిర్నైతరేషామితి శ్రుతిః

కాబట్టి, ఆ శక్తితో కూడి, హృదయంలో శివుణ్ణి దర్శించే వారికి శాశ్వతమైన శాంతి లభిస్తుంది; ఇతరులకు కాదు అని వేదం చెబుతోంది.

న హి శక్తిమతశ్శక్త్యా విప్రయోగో ఽస్తి జాతుచిత్ తస్మాచ్ఛక్తేః శక్తిమతస్తాదాత్మ్యాన్నిర్వృతిర్ద్వయోః

శక్తి కలవాడికి, శక్తికి ఎప్పుడూ వేరుదనం ఉండదు. అందువల్ల, శక్తి, శక్తిమంతుడు ఒకటే అయినప్పుడు, ఇద్దరికీ ముక్తి కలుగుతుంది.