శివపురాణమ్

న చాస్త్యభినివేశో ఽస్య కుశలా ఽకుశలాన్యపి కర్మాణి తద్విపాకశ్చ సుఖదుఃఖే చ తత్ఫలే

ఆయనకు ఎలాంటి ఆసక్తి ఉండదు; మంచి చెడు క్రియలు, వాటి ఫలితాలు, వాటి వల్ల కలిగే సుఖదుఃఖాలు కూడా ఆయనను బంధించవు.

ఆశయైర్నాపి సంబన్ధః సంస్కారైః కర్మణామపి భోగైశ్చ భోగసంస్కారైః కాలత్రితయగోచరైః

ఆయనకు సంకల్పాలతో, క్రియల సంస్కారాలతో, అనుభవాలతో, అనుభవాల సంస్కారాలతో, మూడు కాలాల్లో జరిగేవాటితో ఎలాంటి సంబంధం లేదు.

న తస్య కారణం కర్తా నాదిరంతస్తథాంతరమ్ న కర్మ కరణం వాపి నాకార్యం కార్యమేవ చ

ఆయనకు కారణం లేదు, కర్త కూడా లేడు, ఆది లేదు, అంతం లేదు, మధ్యం లేదు; క్రియ, సాధనం, కార్యం, ఫలం ఇవేవీ ఆయనకు ఉండవు.

నాస్య బంధురబంధుర్వా నియంతా ప్రేరకో ఽపి వా న పతిర్న గురుస్త్రాతా నాధికో న సమస్తథా

ఆయనకు మిత్రుడు లేదా శత్రువు లేడు; నియంత్రించేవాడు లేదా ప్రేరేపించేవాడు లేడు; అధిపతి, గురువు, రక్షకుడు, పైవాడు, సమానుడు ఎవ్వరూ లేరు.

న జన్మమరణే తస్య న కాంక్షితమకాంక్షితమ్ న విధిర్న నిషేధశ్చ న ముక్తిర్న చ బన్ధనమ్

ఆయనకు జననం లేదు, మరణం లేదు; కోరినది లేదా కోరనిది లేదు; ఆజ్ఞ లేదా నిషేధం లేదు; మోక్షం లేదా బంధం కూడా లేదు.

నాస్తి యద్యదకల్యాణం తత్తదస్య కదాచన కల్యాణం సకలం చాస్తి పరమాత్మా శివో యతః

ఏదైనా అశుభం ఆయనకు ఎప్పుడూ ఉండదు; శుభమే అన్నీ ఆయనలో ఉంది, ఎందుకంటే శివుడు పరమాత్మ.

స శివస్సర్వమేవేదమధిష్ఠాయ స్వశక్తిభిః అప్రచ్యుతస్స్వతో భావః స్థితః స్థాణురతః స్మృతః

శివుడు తన స్వశక్తులతో అన్నిటిలోను స్థిరంగా నిలిచి ఉంటాడు; తన స్వరూపంలో కదలకుండా ఉండే వాడే స్థాణువు అని పిలవబడతాడు.

శివేనాధిష్ఠితం యస్మాజ్జగత్స్థావరజంగమమ్ సర్వరూపః స్మృతశ్శర్వస్తథా జ్ఞాత్వా న ముహ్యతి

ఈ జగత్తులో స్థావరజంగమమన్నీ శివుని ఆధీనంలో ఉన్నాయి; అందుకే ఆయనను సర్వరూపుడని పిలుస్తారు. ఇది తెలుసుకున్నవాడు మాయలో పడడు.

శర్వో రుద్రో నమస్తస్మై పురుషః సత్పరో మహాన్ హిరణ్యబాహుర్భగవాన్హిరణ్యపతిరీశ్వరః

శర్వుడు, రుద్రుడు, పరమ పురుషుడు, మహాత్ముడు, హిరణ్యబాహువు, భగవంతుడు, హిరణ్యపతి, ఈశ్వరుడు — వీరికి నమస్సులు.

అంబికాపతిరీశానః పినాకీ వృషవాహనః ఏకో రుద్రః పరం బ్రహ్మ పురుషః కృష్ణపింగలః

అంబికాపతి, ఈశానుడు, పినాకిని, వృషభవాహనుడు, ఏకైక రుద్రుడు, పరబ్రహ్మ, పురుషుడు, నలుపు-గోధుమ వర్ణుడైన వాడే.

బాలాగ్రమాత్రో హృన్మధ్యే విచింత్యో దహరాంతరే హిరణ్యకేశః పద్మాక్షో హ్యరుణస్తామ్ర ఏవ చ

హృదయ మధ్యంలో, చిన్న గడ్డి మొగ్గంత పరిమాణంలో, హృదయ గర్భంలో ధ్యానించవలసిన వాడు; హిరణ్యకేశుడు, పద్మనయనుడు, అరుణవర్ణుడు, తామ్రవర్ణుడైన వాడు.

యో ఽవసర్పత్య సౌ దేవో నీలగ్రీవో హిరణ్మయః సౌమ్యో ఘోరస్తథా మిశ్రశ్చాక్షారశ్చామృతో ఽవ్యయః

అవతరించువాడు, శాంత స్వరూపుడు, నీలకంఠుడు, హిరణ్మయుడు, మృదువైనవాడు, ఘోరుడు, మిశ్రమైన స్వరూపుడు, అక్షరుడు, అమృతుడు, అవ్యయుడు.

స పుంవిశేషః పరమో భగవానన్తకాంతకః చేతనచేతనోన్ముక్తః ప్రపఞ్చాచ్చ పరాత్పరః

ఆయన పరమ పురుషుడు, భగవంతుడు, యమాంతకుడు; చైతన్యం, అచైతన్యం రెండింటినీ దాటి, సృష్టిని మించి, పరమాత్మను కూడా మించిన వాడు.

శివేనాతిశయత్వేన జ్ఞానైశ్వర్యే విలోకితే లోకేశాతిశయత్వేన స్థితం ప్రాహుర్మనీషిణః

శివుని అపూర్వమైన స్వభావం వల్ల, ఆయన జ్ఞానం, అధికారాలు అత్యుత్తమమైనవని, అన్ని లోకాధిపతుల్లో ఆయనే శ్రేష్ఠుడని పండితులు ప్రకటించారు.

ప్రతిసర్గప్రసూతానాం బ్రహ్మణాం శాస్త్రవిస్తరమ్ ఉపదేష్టా స ఏవాదౌ కాలావచ్ఛేదవర్తినామ్

ప్రతి సృష్టి ప్రారంభంలో, కాల పరిమితిలో ఉన్న బ్రహ్మలకు విస్తృతమైన శాస్త్రాన్ని బోధించేవాడు ఆయన ఒక్కరే.

కాలావచ్ఛేదయుక్తానాం గురూణామప్యసౌ గురుః సర్వేషామేవ సర్వేశః కాలావచ్ఛేదవర్జితః

కాలానికి లోబడి ఉన్న గురువులందరిలో కూడా ఆయనే గురువు; సమస్త దేవతలకు అధిపతి, కాలానికి అతీతుడు ఆయనే.

శుద్ధా స్వాభావికీ తస్య శక్తిస్సర్వాతిశాయినీ జ్ఞానమప్రతిమం నిత్యం వపురత్యన్తనిర్మితమ్

ఆయన శక్తి స్వచ్ఛమైనది, సహజమైనది, అన్నిటికన్నా గొప్పది. ఆయన జ్ఞానం అపమితమైనది, శాశ్వతమైనది. ఆయన రూపం పూర్తిగా తనదైనదే.

ఐశ్వర్యమప్రతిద్వంద్వం సుఖమాత్యన్తికం బలమ్ తేజఃప్రభావో వీర్యం చ క్షమా కారుణ్యమేవ చ

ఆయన అధికారానికి సమానమైనది లేదు, ఆయన ఆనందం అత్యున్నతమైనది. ఆయన బలం, తేజస్సు, పరాక్రమం, సహనం, దయ అన్నీ అపూర్వమైనవే.

పరిపూర్ణస్య సర్గాద్యైర్నాత్మనో ఽస్తి ప్రయోజనమ్ పరానుగ్రహ ఏవాస్య ఫలం సర్వస్య కర్మణః

పూర్తిగా ఉన్నవాడికి సృష్టి మొదలైన వాటిలో తనకేమీ అవసరం లేదు; ఆయన చేసే ప్రతి కార్యానికి ఫలం, ఇతరులకు మేలు చేయడమే.

ప్రణవో వాచకస్తస్య శివస్య పరమాత్మనః శివరుద్రాదిశబ్దానాం ప్రణవో హి పరస్స్మృతః

ఓంకారమే పరమాత్మ అయిన శివుని పేరుగా పలుకబడుతుంది; శివ, రుద్ర వంటి పదాల్లో, ఓంకారమే శ్రేష్ఠమైనదిగా భావించబడుతుంది.

శంభో ప్రణవవాచ్యస్య భవనాత్తజ్జపాదపి యా సిద్ధిస్సా పరా ప్రాప్యా భవత్యేవ న సంశయః

శంభువును సూచించే ఓంకారాన్ని జపించినప్పుడు, దాని వల్ల పరమ సిద్ధి తప్పకుండా లభిస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

తస్మాదేకాక్షరం దేవమాహురాగమపారగాః వాచ్యవాచకయోరైక్యం మన్యమానా మనస్వినః

అందువల్ల, వేదాలను పూర్తిగా గ్రహించిన వారు, ఒక్క అక్షర దేవుడిని ఇలా పిలుస్తారు; వాచ్య, వాచకముల ఏకత్వాన్ని జ్ఞానులు గుర్తిస్తారు.

అస్య మాత్రాః సమాఖ్యాతాశ్చతస్రో వేదమూర్ధని అకారశ్చాప్యుకారశ్చ మకారో నాద ఇత్యపి

వేదాలలో, దాని నాలుగు భాగాలు చెప్పబడ్డాయి: 'అ', 'ఉ', 'మ' అనే ధ్వనులు, ఇంకా నాదం.

అకారం బహ్వృచం ప్రాహురుకారో యజురుచ్యతే మకారః సామనాదోస్య శ్రుతిరాథర్వణీ స్మృతాః

'అ'ని ఋగ్వేదంగా, 'ఉ'ని యజుర్వేదంగా, 'మ'ను సామవేదంగా, నాదాన్ని అథర్వణ వేదంగా గుర్తించారు.

అకారశ్చ మహాబీజం రజః స్రష్టా చతుర్ముఖః ఉకారః ప్రకృతిర్యోనిః సత్త్వం పాలయితా హరిః

'అ' అనేది మహాబీజం, రజోగుణం, నాలుగు ముఖాలతో సృష్టికర్త; 'ఉ' అనేది ప్రకృతి, గర్భం, సత్త్వగుణం, పరిపాలకుడు హరిదేవుడు.

మకారః పురుషో బీజం తమః సంహారకో హరః నాదః పరః పుమానీశో నిర్గుణో నిష్క్రియః శివః

'మ' అనేది పురుషుడు, బీజం, తమోగుణం, సంహారకుడు హరుడు; నాదం అనేది పరమేశ్వరుడు, గుణరహితుడు, క్రియలేని శివుడు.

సర్వం తిసృభిరేవేదం మాత్రాభిర్నిఖిలం త్రిధా అభిధాయ శివాత్మానం బోధయత్యర్ధమాత్రయా

ఈ మూడు అక్షరాలతో ఈ జగత్తు మొత్తం వివరించబడింది; ఆర్ధమాత్ర ద్వారా శివాత్మను తెలియజేస్తాడు.

యస్మాత్పరం నాపరమస్తి కించిద్యస్మాన్నాణీయో న జ్యాయో ఽస్తి కించిత్ వృక్ష ఇవ స్తబ్ధో దివి తిష్ఠత్యేకస్తేనేదం పూర్ణం పురుషేణ సర్వమ్

ఆయనకంటే పైగా మరొకటి లేదు, ఆయనకంటే చిన్నది లేదా పెద్దది ఏదీ లేదు; ఆకాశంలో నిలిచిన వృక్షంలా, ఆ పరమపురుషునివల్లే ఈ సమస్తం నిండిపోయింది.

శక్తిస్స్వాభవికీ తస్య విద్యా విశ్వవిలక్షణా ఏకానేకస్య రూపేణ భాతి భానోరివ ప్రభా

ఆయన శక్తి సహజమైనది, ఆయన విద్య ఈ విశ్వంలో ప్రత్యేకమైనది; అది అనేక రూపాలలో, సూర్యుడి కాంతిలా ప్రకాశిస్తుంది.