శివపురాణమ్

యథా దీపస్య దీప్తస్య శిఖా దీపయతే గృహమ్ తథా తేజస్తయోరేతద్వ్యాప్య దీపయతే జగత్

దీపం వెలిగినప్పుడు దీపశిఖ గృహాన్ని ఎలా ప్రకాశింపజేస్తుందో, అలాగే వీరిద్దరి తేజస్సు ప్రపంచాన్ని వ్యాపించి ప్రకాశింపజేస్తుంది.

తృణాదిశివమూర్త్యంతం విశ్వఖ్యాతిశయక్రమః సన్నికర్షక్రమవశాత్తయోరితి పరా శ్రుతిః

పుల్ల మొదలుకొని శివుని రూపం వరకు ఈ జగత్తులోని అద్భుతమైన ప్రకటనలు, వాటి దగ్గరదగ్గరగా ఉండే క్రమాన్ని బట్టి ఏర్పడతాయని పరమ శ్రుతి చెబుతోంది.

సర్వాకారాత్మకావేతౌ సర్వశ్రేయోవిధాయినౌ పూజనీయౌ నమస్కార్యౌ చింతనీయౌ చ సర్వదా

ఈ ఇద్దరూ అన్ని రూపాలుగా ఉండి, సమస్త మంగళాలను ప్రసాదించేవారు. వీరిని ఎప్పుడూ పూజించాలి, నమస్కరించాలి, ధ్యానించాలి.

యథాప్రజ్ఞమిదం కృష్ణ యాథాత్మ్యం పరమేశయోః కథితం హి మయా తే ఽద్య న తు తావదియత్తయా

కృష్ణా! నా బుద్ధికి తోచినంతవరకు పరమేశ్వరుల యథార్థ స్వరూపాన్ని నేడు నీకు వివరించాను, కానీ అది పూర్తిగా కాదు.

తత్కథం శక్యతే వక్తుం యాథాత్మ్యం పరమేశయోః మహతామపి సర్వేషాం మనసో ఽపి బహిర్గతమ్

పరమేశ్వరుల అసలు స్వరూపాన్ని ఎలా వివరించగలం? అది గొప్పవారి మనస్సులకు కూడా అందిపోని దూరంలో ఉంది.

అంతర్గతమనన్యానామీశ్వరార్పితచేతసామ్ అన్యేషాం బుద్ధ్యనారూఢమారూఢం చ యథైవ తత్

ఎవరైతే తమ మనస్సును పూర్తిగా ఈశ్వరునికి అర్పించారో, వారికది అంతర్గతంగా ఉంటుంది. మిగతావారికి అది బుద్ధిలో స్థిరపడదు, లేదా ఉన్నదానికన్నా ఎక్కువగా ఉండదు.

యేయముక్తా విభూతిర్వై ప్రాకృతీ సా పరా మతా అప్రాకృతాం పరామన్యాం గుహ్యాం గుహ్యవిదో విదుః

ఇప్పటివరకు చెప్పిన ఈ వైభవం ప్రకృతికి చెందిందిగా భావించబడుతుంది. రహస్యాన్ని తెలిసినవారు ఇంకొక పరమ, అప్రమేయమైన, గుప్తమైన వైభవాన్ని తెలుసుకుంటారు.

యతో వాచో నివర్తంతే మనసా చేన్ద్రియైస్సహ అప్రాకృతీ పరా చైషా విభూతిః పారమేశ్వరీ

ఆ పరమమైన, అప్రమేయమైన ఈశ్వర వైభవానికి మాటలు, మనస్సు, ఇంద్రియాలు చేరలేక వెనుదిరుగుతాయి.

సైవేహ పరమం ధామ సైవేహ పరమా గతిః సైవేహ పరమా కాష్ఠా విభూతిః పరమేష్ఠినః

అదే ఇక్కడ పరమ ధామం, అదే పరమ గమ్యం, అదే పరమ పరాకాష్ట—పరమేశ్వరుని వైభవం.

తాం ప్రాప్తుం ప్రయతంతే ఽత్ర జితశ్వాసా జితేంద్రియాః గర్భకారా గృహద్వారం నిశ్ఛిద్రం ఘటితుం యథా

ఆ పరమాన్ని పొందేందుకు ఇక్కడ శ్వాసను, ఇంద్రియాలను జయించినవారు ప్రయత్నిస్తారు. వారు మట్టికుండలో బిగువుగా, లోపం లేకుండా నోరు చేయాలని కుండకారుడు ప్రయత్నించునట్లు శ్రమిస్తారు.

సంసారాశీవిషాలీఢమృతసంజీవనౌషధమ్ విభూతిం శివయోర్విద్వాన్న బిభేతి కుతశ్చన

ఈ సంసారమనే పాముకాటు నుంచి రక్షించే అమృతమైన ఔషధమైన శివ వైభవాన్ని తెలిసిన జ్ఞాని ఏదికీ భయపడడు.

యః పరామపరాం చైవ విభూతిం వేత్తి తత్త్వతః సో ఽపరో భూతిముల్లంఘ్య పరాం భూతిం సమశ్నుతే

ఎవడు పరమమైనదీ, అపరమైనదీ వైభవాన్ని నిజంగా తెలుసునో, వాడు తక్కువదాన్ని దాటి, పరమమైన వైభవాన్ని పొందుతాడు.

ఏతత్తే కథితం కృష్ణ యాథాత్మ్యం పరమాత్మనోః రహస్యమపి యోగ్యో ఽసి భర్గభక్తో భవానితి

కృష్ణా! నీకు నేను పరమాత్మ స్వరూపాన్ని, దాని రహస్యాన్ని కూడా వివరించాను. నీవు భర్గుని భక్తుడవు, అర్హుడవు కనుక చెప్పాను.

నాశిష్యేభ్యో ఽప్యశైవేభ్యో నాభక్తేభ్యః కదాచన వ్యాహరేదీశయోర్భూతిమితి వేదానుశాసనమ్

ఈశ్వరుల వైభవాన్ని అనధికారులకు, శైవులు కానివారికి, భక్తి లేనివారికి ఎప్పుడూ చెప్పకూడదని వేదం ఆదేశిస్తుంది.

తస్మాత్త్వమతికల్యాణపరేభ్యః కథయేన్న హి త్వాదృశేభ్యో ఽనురూపేభ్యః కథయైతన్న చాన్యథా

కాబట్టి, నీవు ఈ విషయాన్ని అత్యంత శ్రేయస్సు కోరేవారికే చెప్పాలి. నీలాంటి వారికి మాత్రమే చెప్పవచ్చు, మిగతావారికి చెప్పకూడదు.

విభూతిమేతాం శివయోర్యోగ్యేభ్యో యః ప్రదాపయేత్ సంసారసాగరాన్ముక్తః శివసాయుజ్యమాప్నుయాత్

శివుని ఈ వైభవాన్ని యోగ్యులకు చెప్పినవాడు సంసారసాగరంనుంచి విముక్తి పొంది, శివునితో ఐక్యమవుతాడు.

కీర్తనాదస్య నశ్యంతి మహాన్త్యః పాపకోటయః త్రిశ్చతుర్ధాసమభ్యస్తైర్వినశ్యంతి తతో ఽధికాః

దీనిని పఠించడంవల్ల అనేక పెద్ద పాపాలు నశిస్తాయి. మూడుసార్లు, నాలుగు సార్లు మరింతగా పఠించినవాటికంటే ఇంకా ఎక్కువ పాపాలు నశిస్తాయి.

నశ్యంత్యనిష్టరిపవో వర్ధన్తే సుహృదస్తథా విద్యా చ వర్ధతే శైవీ మతిస్సత్యే ప్రవర్తతే

అనిష్టమైన శత్రువులు నశిస్తారు, స్నేహితులు అభివృద్ధి చెందుతారు, శైవ జ్ఞానం పెరుగుతుంది, మనస్సు సత్యంలో స్థిరపడుతుంది.

భక్తిః పరాః శివే సామ్బే సానుగే సపరిచ్ఛిదే యద్యదిష్టతమం చాన్యత్తత్తదాప్నోత్యసంశయమ్

శివునికి, అంబికకు, వారి అనుచరులకు, సేవకులకు పరమ భక్తి కలుగుతుంది. ఇంకా ఏదైనా అత్యంత కోరుకున్నది ఉంటే అది కూడా నిస్సందేహంగా లభిస్తుంది.

అన్తఃశుచిః శివే భక్తో విస్రబ్ధః కీర్తయేద్యది ప్రబలైః కర్మభిః పూర్వైః ఫలం చేత్ప్రతిబధ్యతే పునః పునః సమభ్యస్యేత్తస్య నాస్తీహ దుర్ల్లభమ్

అంతరంగా పవిత్రుడై, పరమేశ్వరుడైన శివుని భక్తుడై, నమ్మకంగా ఆయనను స్తుతించినా, గతంలో చేసిన బలమైన కర్మల వల్ల ఫలితం ఆలస్యమైతే, మళ్లీ మళ్లీ ప్రయత్నించాలి. ఇలాంటి వాడికి ఈ లోకంలో సాధించలేనిది ఏదీ ఉండదు.

విగ్రహం దేవదేవస్య విశ్వమేతచ్చరాచరమ్ తదేవం న విజానంతి పశవః పాశగౌరవాత్

ఈ చరాచర జగత్తంతా దేవతలకు దేవుడైన పరమేశ్వరుని రూపమే. కానీ బంధనాల భారంతో ఉన్నవారు దీన్ని గ్రహించలేరు.

తమేకమేవ బహుధా వదంతి యదునందన అజానన్తః పరం భావమవికల్పం మహర్షయః

యదు వంశజా! మహర్షులు పరమార్థాన్ని, ఏకత్వాన్ని తెలియక, ఆ ఒక్కటినే అనేకంగా వర్ణిస్తారు.

అపరం బ్రహ్మరూపం చ పరం బ్రహ్మాత్మకం తథా కేచిదాహుర్మహాదేవమనాదినిధనం పరమ్

కొంతమంది, ఆ మహాదేవుడు బ్రహ్మ రూపమైన తక్కువ రూపాన్ని, అలాగే బ్రహ్మ స్వరూపమైన పరమమైన రూపాన్ని కలవాడని, ఆదియంతరహితుడైన పరమాత్మని అంటారు.

భూతేంద్రియాంతఃకరణప్రధానవిషయాత్మకమ్ అపరం బ్రహ్మ నిర్దిష్టం పరం బ్రహ్మ చిదాత్మకమ్

భూతాలు, ఇంద్రియాలు, అంతఃకరణం, ప్రకృతి, విషయాలు కలిసినదే అపరబ్రహ్మ అని, చైతన్య స్వరూపమైనదే పరబ్రహ్మ అని చెబుతారు.

బృహత్త్వాద్బృహణత్వాద్వా బ్రహ్మ చేత్యభిధీయతే ఉభే తే బ్రహ్మణో రూపే బ్రహ్మణో ఽధిపతేః ప్రభోః విద్యా ఽవిద్యాస్వరూపీతి కైశ్చిదీశో నిగద్యతే

పెద్దదిగా ఉండటం వల్ల లేదా పెంచే స్వభావం వల్ల దీనిని బ్రహ్మ అని అంటారు. ఈ రెండూ బ్రహ్మణి రూపాలు. బ్రహ్మకు అధిపతియైన ప్రభువును కొంతమంది జ్ఞానం, అజ్ఞానం స్వరూపుడని అంటారు.

విద్యాం తు చేతనాం ప్రాహుస్తథావిద్యామచేతనామ్ విద్యా ఽవిద్యాత్మకం చైవ విశ్వం విశ్వగురోర్విభోః

జ్ఞానమే చైతన్యమని, అజ్ఞానమే జడమని చెబుతారు. ఈ విశ్వమంతా జగద్గురువు అయిన పరమేశ్వరునికి, జ్ఞానం, అజ్ఞానం రెండింటి కలయికతోనే ఉంది.

రూపమేవ న సందేహో విశ్వం తస్య వశే యతః భ్రాంతిర్విద్యా పరా చేతి శార్వం రూపం పరం విదుః

ఈ జగత్తు ఆయన రూపమే అనే విషయములో సందేహం లేదు, ఎందుకంటే ఇది ఆయన ఆధీనంలో ఉంది. మాయను జ్ఞానం అని, శివుని పరమరూపాన్ని అత్యున్నతమైనదిగా తెలుసుకుంటారు.

అయథాబుద్ధిరర్థేషు బహుధా భ్రాంతిరుచ్యతే యథార్థాకారసంవిత్తిర్విద్యేతి పరికీర్త్యతే

విషయాలను తప్పుగా అనేక విధాలుగా గ్రహించడం మాయ అని, వాటి నిజమైన స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవడం జ్ఞానం అని అంటారు.

వికల్పరహితం తత్త్వం పరమిత్యభిధీయతే వైపరీత్యాదసచ్ఛబ్దః కథ్యతే వేదవాదిభిః

విభేదాలేని తత్త్వమే పరమమని అంటారు. దానికి విరుద్ధంగా ఉన్నదాన్ని వేదవేత్తలు అసత్యమని పిలుస్తారు.