శివేచ్ఛయా పరాశక్తిః శివతత్త్వైకతాం గతా తతః పరిస్ఫురత్యాదౌ సర్గే తైలం తిలాదివ
శివుని సంకల్పంతో పరాశక్తి, శివతత్త్వంతో ఏకత్వాన్ని పొందిన తర్వాత, సృష్టి ప్రారంభంలో నువ్వులలోనుండి నూనె వెలువడినట్టు ప్రకాశిస్తుంది.
తతః క్రియాఖ్యయా శక్త్యా శక్తౌ శక్తిమదుత్థయా తస్యాం విక్షోభ్యమాణాయామాదౌ నాదః సముద్బభౌ
తర్వాత, శక్తిమంతుని నుండి ఉద్భవించిన క్రియాశక్తి ద్వారా, ఆ శక్తి కలవరపడి ఉండగా, మొదటగా నాదం పుట్టింది.
నాదాద్వినిఃసృతో బిందుర్బిందోదేవస్సదాశివః తస్మాన్మహేశ్వరో జాతః శుద్ధవిద్యా మహేశ్వరాత్
ఆ నాదం నుండి బిందువు ఉద్భవించింది; ఆ బిందువులోనుండి సదాశివుడు పుట్టాడు; ఆయన నుండి మహేశ్వరుడు జన్మించాడు; మహేశ్వరుని నుండి శుద్ధవిద్య వచ్చింది.
సా వాచామీశ్వరీ శక్తిర్వాగీశాఖ్యా హి శూలినః యా సా వర్ణస్వరూపేణ మాతృకేపి విజృమ్భతే
ఆ వాక్కు యొక్క అధిపతి అయిన శక్తి, శూలధారి శివునికి వాగీశ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. ఆమె అక్షరరూపంలో మాతృకలలో విస్తరిస్తుంది.
అథానంతసమావేశాన్మాయా కాలమవాసృజత్ నియతిఞ్చ కలాం విద్యాం కలాతోరాగపూరుషౌ
తర్వాత, అనంతమైన సమావేశంతో మాయ కాలాన్ని, నియతిని, కళను, విద్యను, కళల నుండి రాగపురుషులను సృష్టించింది.
మాయాతః పునరేవాభూదవ్యక్తం త్రిగుణాత్మకమ్ త్రిగుణాచ్చ తతో వ్యక్తాద్విభక్తాః స్యుస్త్రయో గుణాః
మాయ నుండి తిరిగి మూడు గుణాలతో కూడిన అవ్యక్తం పుట్టింది. ఆ మూడు గుణాల అవ్యక్తం నుండి, మూడు గుణాలు వేరువేరుగా ఉద్భవించాయి.
సత్త్వం రజస్తమశ్చేతి యైర్వ్యాప్తమఖిలం జగత్ గుణేభ్యః క్షోభ్యమాణేభ్యో గుణేశాఖ్యాస్త్రిమూర్తయః
సత్త్వం, రజస్సు, తమస్సు — వీటి ద్వారా జగత్తంతా వ్యాపించిఉంది. ఆ గుణాలు కలవరపడ్డప్పుడు, గుణాధిపతులైన త్రిమూర్తులు పుట్టారు.
అభవన్మహదాదీని తత్త్వాని చ యథాక్రమమ్ తేభ్యస్స్యురణ్డపిణ్డాని త్వసంఖ్యాని శివాజ్ఞయా అధిష్ఠితాన్యనన్తాద్యైర్విద్యేశైశ్చక్రవర్తిభిః
వాటినుండి మహత్ మొదలైన తత్త్వాలు క్రమంగా ఉద్భవించాయి. వాటి ద్వారా శివుని ఆజ్ఞతో, అనంతమైన విద్యాధిపతుల ఆధ్వర్యంలో అనేక బ్రహ్మాండాలు ఏర్పడ్డాయి.
శరీరాంతరభేదేన శక్తేర్భేదాః ప్రకీర్తితాః నానారూపాస్తు విజ్ఞేయాః స్థూలసూక్ష్మవిభేదతః
శరీరాల మధ్య ఉన్న తేడాల ప్రకారం శక్తుల విభాగాలు చెప్పబడ్డాయి. అవి స్థూల, సూక్ష్మ రూపాలుగా అనేక విధాలుగా ఉండటం తెలుసుకోవాలి.
రుద్రస్య రౌద్రీ సా శక్తిర్విష్ణౌర్వై వైష్ణవీ మతా బ్రహ్మాణీ బ్రహ్మణః ప్రోక్తా చేన్ద్రస్యైంద్రీతి కథ్యతే
రుద్రునికి రౌద్రీ అనే శక్తి, విష్ణువుకు వైష్ణవీ, బ్రహ్మకు బ్రహ్మాణీ, ఇంద్రునికి ఐంద్రీ అని పిలవబడతాయి.
కిమత్ర బహునోక్తేన యద్విశ్వమితి కీర్తితమ్ శక్యాత్మనైవ తద్వ్యాప్తం యథా దేహే ఽంతరాత్మనా
ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. విశ్వమని పిలవబడే ఈ జగత్తు, శక్తి ద్వారానే అంతటా వ్యాపించి ఉంది. అది మన శరీరంలో అంతరాత్మ వ్యాపించినట్లే.
తస్మాచ్ఛక్తిమయం సర్వం జగత్స్థావరజంగమమ్ కలా యా పరమా శక్తిః కథితా పరమాత్మనః
కాబట్టి, స్థావరజంగమమయిన ఈ జగత్తంతా శక్తితోనే నిండిపోయి ఉంది. పరమాత్మునికి కలా అనే పరాశక్తి అని చెప్పబడింది.
ఏవమేషా పరా శక్తిరీశ్వరేచ్ఛానుయాయినీ స్థిరం చరం చ యద్విశ్వం సృజతీతి వినిశ్చయః
ఇలా, ఈ పరాశక్తి, ఈశ్వరుని సంకల్పాన్ని అనుసరించి, స్థిరమైనదైనా, చలించేదైనా జగత్తంతా సృష్టిస్తుంది అని నిశ్చయం.
జ్ఞానక్రియా చికీర్షాభిస్తిసృభిస్స్వాత్మశక్తిభిః శక్తిమానీశ్వరః శశ్వద్విశ్వం వ్యాప్యాధితిష్ఠతి
జ్ఞానం, క్రియ, సంకల్పం అనే మూడు స్వశక్తులతో కూడిన ఈశ్వరుడు, శక్తిమంతుడై, ఎప్పుడూ జగత్తంతా వ్యాపించి, నిలిపి ఉంచుతాడు.
ఇదమిత్థమిదం నేత్థం భవేదిత్యేవమాత్మికా ఇచ్ఛాశక్తిర్మహేశస్య నిత్యా కార్యనియామికా
ఈదీ ఇలా ఉండాలి, ఇది ఇలా ఉండకూడదు అనే స్వభావమున్న మహేశ్వరుని సంకల్పశక్తి శాశ్వతంగా అన్ని కార్యాలను నియంత్రిస్తుంది.
జ్ఞానశక్తిస్తు తత్కార్యం కరణం కారణం తథా ప్రయోజనం చ తత్త్వేన బుద్ధిరూపాధ్యవస్యతి
జ్ఞానశక్తి అనగా, ఫలితాన్ని, సాధనాన్ని, కారణాన్ని, ప్రయోజనాన్ని యథార్థంగా బుద్ధిరూపంలో నిర్ణయిస్తుంది.
యథేప్సితం క్రియాశక్తిర్యథాధ్యవసితం జగత్ కల్పయత్యఖిలం కార్యం క్షణాత్సంకల్పరూపిణీ
ఎలా ఒకరి సంకల్పశక్తి తన ఇష్టానుసారం ఒక్క క్షణంలోనే అన్నీ కార్యాలను, ఈ జగత్తును సృష్టించగలదో, అలాగే...
యథా శక్తిత్రయోత్థానం శక్తిప్రసవధర్మిణీ శక్త్యా పరమయా నున్నా ప్రసూతే సకలం జగత్
ఎలా మూడు శక్తులు ఉద్భవించటం శక్తి స్వభావమే, అలాగే పరమశక్తి ప్రేరణతో ఈ సమస్త జగత్తు ఉద్భవిస్తుంది.
ఏవం శక్తిసమాయోగాచ్ఛక్తిమానుచ్యతే శివః శక్తిశక్తిమదుత్థం తు శాక్తం శైవమిదం జగత్
ఇలా శక్తి కలయిక వల్ల శక్తిమంతుడు శివుడు అని పిలవబడతాడు. శక్తి, శక్తిమంతుడు కలిసినదే ఈ జగత్తు, అందుకే ఇది శాక్తమూ, శైవమూ కూడా.
యథా న జాయతే పుత్రః పితరం మాతరం వినా తథా భవం భవానీం చ వినా నైతచ్చరాచరమ్ స్త్రీపుంసప్రభవం విశ్వం స్త్రీపుంసాత్మకమేవ చ
ఎలా తండ్రి, తల్లి లేకుండా కుమారుడు పుట్టడు, అలాగే భవుడు, భవానిని లేకుండా ఈ చరాచర జగత్తు ఉండదు. ఈ లోకం స్త్రీ, పురుషుల నుండి పుట్టింది; ఇది స్త్రీపురుష స్వరూపమే.
స్త్రీపుంసయోర్విభూతిశ్చ స్త్రీపుంసాభ్యామధిష్ఠితమ్ పరమాత్మా శివః ప్రోక్తశ్శివా సా చ ప్రకీర్తితా
స్త్రీ, పురుషుల వైభవం ఇద్దరి ఆధీనంలోనే ఉంటుంది. పరమాత్మను శివుడు అంటారు, ఆమెను శివా అని ప్రసిద్ధి.
శివస్సదాశివః ప్రోక్తః శివా సా చ మనోన్మనీ శివో మహేశ్వరో జ్ఞేయః శివా మాయేతి కథ్యతే
శివుడు సదాశివుడు అని పిలవబడతాడు, ఆమె మనోన్మనీ. శివుడు మహేశ్వరుడు, ఆమె మాయ అని చెప్పబడుతుంది.
పురుషః పరమేశానః ప్రకృతిః పరమేశ్వరీ రుద్రో మహేశ్వరస్సాక్షాద్రుద్రాణీ రుద్రవల్లభా
పురుషుడు పరమేశ్వరుడు, ప్రకృతి పరమేశ్వరీ. రుద్రుడు మహేశ్వరుడే, రుద్రాణి రుద్రుని ప్రియమైనవారు.
విష్ణుర్విశ్వేశ్వరో దేవో లక్ష్మీర్విశ్వేశ్వరప్రియా బ్రహ్మా శివో యదా స్రష్టా బ్రహ్మాణీ బ్రహ్మణః ప్రియా
విష్ణువు విశ్వేశ్వరుడు, లక్ష్మి విశ్వేశ్వరుని ప్రియమైనది. బ్రహ్మ సృష్టికర్త అయితే, శివుడు బ్రహ్మ, బ్రహ్మాణి బ్రహ్ముని ప్రియమైనది.
భాస్కరో భగవాఞ్ఛంభుః ప్రభా భగవతీ శివా మహేంద్రో మన్మథారాతిః శచీ శైలేన్ద్రకన్యకా
భాస్కరుడు భగవంతుడైన శంభువు, ఆయన కాంతి భగవతీ శివ. మహేంద్రుడు మన్మథారాతి, శచీ శైలేంద్రుని కుమార్తె.
జాతవేదా మహాదేవః స్వాహా శర్వార్ధదేహినీ యమస్త్రియంబకో దేవస్తత్ప్రియా గిరికన్యకా
జాతవేదా మహాదేవుడు, స్వాహా శర్వుని అర్ధదేహిని. యముడు త్రయంబకుడు, ఆయన ప్రియమైనది గిరికన్య.
నిరృతిర్భగవానీశో నైరృతీ నగనందనీ వరుణో భగవాన్రుద్రో వారుణీ భూధరాత్మజా
నిరృతి భగవంతుడైన ఈశుడు, నైరృతి నాగనందిని. వరుణుడు భగవంతుడైన రుద్రుడు, వారుణి భూధరాత్మజ.
బాలేందుశేఖరో వాయుః శివా శివమనోహరా యక్షో యజ్ఞశిరోహర్తా ఋద్ధిర్హిమగిరీన్ద్రజా
బాలచంద్రుడైన వాయువు శివుడు, శివా శివమనోహర. యక్షుడు యజ్ఞశిరస్సు హరించేవాడు, ఋద్ధి హిమగిరీంద్రుని కుమార్తె.
చంద్రార్ధశేఖరశ్చంద్రో రోహిణీ రుద్రవల్లభా ఈశానః పరమేశానస్తదార్యా పరమేశ్వరీ
చంద్రార్ధశేఖరుడు చంద్రుడు, రోహిణి రుద్రుని ప్రియమైనది. ఈశానుడు పరమేశ్వరుడు, ఆయన ఆర్య పరమేశ్వరీ.
అనంతవలయో ఽనంతో హ్యనంతానంతవల్లభా కాలాగ్నిరుద్రః కాలారిః కాలీ కాలాంతకప్రియా
అనంతుడు అనేక వలయాలతో అలంకృతుడు, అనంతా అనంతుని ప్రియమైనది. కాలాగ్ని రుద్రుడు కాలశత్రువు, కాళీ కాలాంతకుని ప్రియమైనది.