శివపురాణమ్

యథా శివస్తథా దేవీ యథా దేవీ తథా శివః నానయోరంతరం విద్యాచ్చంద్రచన్ద్రికయోరివ

శివుడు ఎలా ఉన్నాడో, దేవి కూడా అలాగే ఉంటారు. దేవి ఎలా ఉన్నారో, శివుడు కూడా అలాగే ఉంటారు. చంద్రుడు, చంద్రకాంతిలా వీరిద్దరిలో తేడా లేదు అని తెలుసుకోవాలి.

చంద్రో న ఖలు భాత్యేష యథా చంద్రికయా వినా న భాతి విద్యమానో ఽపి తథా శక్త్యా వినా శివః

చంద్రుడు చంద్రకాంతి లేకుండా ప్రకాశించడు. అలాగే శక్తి లేకుండా శివుడు కూడా ప్రకాశించడు.

ప్రభయా హి వినాయద్వద్భానురేష న విద్యతే ప్రభా చ భానునా తేన సుతరాం తదుపాశ్రయా

కాంతి లేకుండా సూర్యుడు ఉండడు. అలాగే కాంతి కూడా సూర్యుని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఏవం పరస్పరాపేక్షా శక్తిశక్తిమతోః స్థితా న శివేన వినా శక్తిర్న శక్త్యా చ వినా శివః

ఇలా శక్తి, శక్తిమంతుడు ఇద్దరూ పరస్పర ఆధారంగా ఉంటారు. శివుడు లేకుండా శక్తి లేదు, శక్తి లేకుండా శివుడు ఉండడు.

శక్తౌయయా శివో నిత్యం భక్తౌ ముక్తౌ చ దేహినామ్ ఆద్యా సైకా పరా శక్తిశ్చిన్మయీ శివసంశ్రయా

ఈ శక్తివల్ల శివుడు భక్తుల్లో, ముక్తుల్లో ఎప్పుడూ ఉంటాడు. ఆమెనే పరాశక్తి, జ్ఞానమయి, శివునిపై ఆధారపడినది.

యామాహురఖిలేశస్య తైస్తైరనుగుణైర్గుణైః సమానధర్మిణీమేవ శివస్య పరమాత్మనః

అఖిలేశ్వరునికి వివిధ గుణాలతో కూడిన శక్తిగా ఆమెను అంటారు. అయినా ఆమె శివుని పరమాత్మతో ఒకే స్వరూపం కలిగి ఉంటుంది.

సైకా పరా చ చిద్రూపా శక్తిః ప్రసవధర్మిణీ విభజ్య బహుధా విశ్వం విదధాతి శివేచ్ఛయా

ఆమెనే పరాశక్తి, జ్ఞానస్వరూపిణి, సృష్టికి కారణమైనది. శివుని సంకల్పంతో విశ్వాన్ని అనేక విధాలుగా విభజించి, నిర్వహిస్తుంది.

సా మూలప్రకృతిర్మాయా త్రిగుణా చ త్రిధా స్మృతా శివయా చ విపర్యస్తం యయా తతమిదం జగత్

ఆ మూలప్రకృతి అయిన మాయ, మూడు గుణాలతో కూడినదిగా గుర్తించబడింది. ఆ మాయ వల్లే శివుడికూడా ఆవృతమవుతాడు, ఆమె ద్వారానే ఈ జగత్తంతా వ్యాపించిందని చెప్పబడింది.

ఏకధా చ ద్విధా చైవ తథా శతసహస్రధా శక్తయః ఖలు భిద్యంతే బహుధా వ్యవహారతః

ఆ శక్తులు ఒక్కటిగా, రెండుగా, వందల, వేల రూపాలలో విభజించబడతాయి. వాడుకలో అనేక విధాలుగా అవి భిన్నంగా కనిపిస్తాయి.

శివేచ్ఛయా పరాశక్తిః శివతత్త్వైకతాం గతా తతః పరిస్ఫురత్యాదౌ సర్గే తైలం తిలాదివ

శివుని సంకల్పంతో పరాశక్తి, శివతత్త్వంతో ఏకత్వాన్ని పొందిన తర్వాత, సృష్టి ప్రారంభంలో నువ్వులలోనుండి నూనె వెలువడినట్టు ప్రకాశిస్తుంది.

తతః క్రియాఖ్యయా శక్త్యా శక్తౌ శక్తిమదుత్థయా తస్యాం విక్షోభ్యమాణాయామాదౌ నాదః సముద్బభౌ

తర్వాత, శక్తిమంతుని నుండి ఉద్భవించిన క్రియాశక్తి ద్వారా, ఆ శక్తి కలవరపడి ఉండగా, మొదటగా నాదం పుట్టింది.

నాదాద్వినిఃసృతో బిందుర్బిందోదేవస్సదాశివః తస్మాన్మహేశ్వరో జాతః శుద్ధవిద్యా మహేశ్వరాత్

ఆ నాదం నుండి బిందువు ఉద్భవించింది; ఆ బిందువులోనుండి సదాశివుడు పుట్టాడు; ఆయన నుండి మహేశ్వరుడు జన్మించాడు; మహేశ్వరుని నుండి శుద్ధవిద్య వచ్చింది.

సా వాచామీశ్వరీ శక్తిర్వాగీశాఖ్యా హి శూలినః యా సా వర్ణస్వరూపేణ మాతృకేపి విజృమ్భతే

ఆ వాక్కు యొక్క అధిపతి అయిన శక్తి, శూలధారి శివునికి వాగీశ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. ఆమె అక్షరరూపంలో మాతృకలలో విస్తరిస్తుంది.

అథానంతసమావేశాన్మాయా కాలమవాసృజత్ నియతిఞ్చ కలాం విద్యాం కలాతోరాగపూరుషౌ

తర్వాత, అనంతమైన సమావేశంతో మాయ కాలాన్ని, నియతిని, కళను, విద్యను, కళల నుండి రాగపురుషులను సృష్టించింది.

మాయాతః పునరేవాభూదవ్యక్తం త్రిగుణాత్మకమ్ త్రిగుణాచ్చ తతో వ్యక్తాద్విభక్తాః స్యుస్త్రయో గుణాః

మాయ నుండి తిరిగి మూడు గుణాలతో కూడిన అవ్యక్తం పుట్టింది. ఆ మూడు గుణాల అవ్యక్తం నుండి, మూడు గుణాలు వేరువేరుగా ఉద్భవించాయి.

సత్త్వం రజస్తమశ్చేతి యైర్వ్యాప్తమఖిలం జగత్ గుణేభ్యః క్షోభ్యమాణేభ్యో గుణేశాఖ్యాస్త్రిమూర్తయః

సత్త్వం, రజస్సు, తమస్సు — వీటి ద్వారా జగత్తంతా వ్యాపించిఉంది. ఆ గుణాలు కలవరపడ్డప్పుడు, గుణాధిపతులైన త్రిమూర్తులు పుట్టారు.

అభవన్మహదాదీని తత్త్వాని చ యథాక్రమమ్ తేభ్యస్స్యురణ్డపిణ్డాని త్వసంఖ్యాని శివాజ్ఞయా అధిష్ఠితాన్యనన్తాద్యైర్విద్యేశైశ్చక్రవర్తిభిః

వాటినుండి మహత్ మొదలైన తత్త్వాలు క్రమంగా ఉద్భవించాయి. వాటి ద్వారా శివుని ఆజ్ఞతో, అనంతమైన విద్యాధిపతుల ఆధ్వర్యంలో అనేక బ్రహ్మాండాలు ఏర్పడ్డాయి.

శరీరాంతరభేదేన శక్తేర్భేదాః ప్రకీర్తితాః నానారూపాస్తు విజ్ఞేయాః స్థూలసూక్ష్మవిభేదతః

శరీరాల మధ్య ఉన్న తేడాల ప్రకారం శక్తుల విభాగాలు చెప్పబడ్డాయి. అవి స్థూల, సూక్ష్మ రూపాలుగా అనేక విధాలుగా ఉండటం తెలుసుకోవాలి.

రుద్రస్య రౌద్రీ సా శక్తిర్విష్ణౌర్వై వైష్ణవీ మతా బ్రహ్మాణీ బ్రహ్మణః ప్రోక్తా చేన్ద్రస్యైంద్రీతి కథ్యతే

రుద్రునికి రౌద్రీ అనే శక్తి, విష్ణువుకు వైష్ణవీ, బ్రహ్మకు బ్రహ్మాణీ, ఇంద్రునికి ఐంద్రీ అని పిలవబడతాయి.

కిమత్ర బహునోక్తేన యద్విశ్వమితి కీర్తితమ్ శక్యాత్మనైవ తద్వ్యాప్తం యథా దేహే ఽంతరాత్మనా

ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. విశ్వమని పిలవబడే ఈ జగత్తు, శక్తి ద్వారానే అంతటా వ్యాపించి ఉంది. అది మన శరీరంలో అంతరాత్మ వ్యాపించినట్లే.

తస్మాచ్ఛక్తిమయం సర్వం జగత్స్థావరజంగమమ్ కలా యా పరమా శక్తిః కథితా పరమాత్మనః

కాబట్టి, స్థావరజంగమమయిన ఈ జగత్తంతా శక్తితోనే నిండిపోయి ఉంది. పరమాత్మునికి కలా అనే పరాశక్తి అని చెప్పబడింది.

ఏవమేషా పరా శక్తిరీశ్వరేచ్ఛానుయాయినీ స్థిరం చరం చ యద్విశ్వం సృజతీతి వినిశ్చయః

ఇలా, ఈ పరాశక్తి, ఈశ్వరుని సంకల్పాన్ని అనుసరించి, స్థిరమైనదైనా, చలించేదైనా జగత్తంతా సృష్టిస్తుంది అని నిశ్చయం.

జ్ఞానక్రియా చికీర్షాభిస్తిసృభిస్స్వాత్మశక్తిభిః శక్తిమానీశ్వరః శశ్వద్విశ్వం వ్యాప్యాధితిష్ఠతి

జ్ఞానం, క్రియ, సంకల్పం అనే మూడు స్వశక్తులతో కూడిన ఈశ్వరుడు, శక్తిమంతుడై, ఎప్పుడూ జగత్తంతా వ్యాపించి, నిలిపి ఉంచుతాడు.

ఇదమిత్థమిదం నేత్థం భవేదిత్యేవమాత్మికా ఇచ్ఛాశక్తిర్మహేశస్య నిత్యా కార్యనియామికా

ఈదీ ఇలా ఉండాలి, ఇది ఇలా ఉండకూడదు అనే స్వభావమున్న మహేశ్వరుని సంకల్పశక్తి శాశ్వతంగా అన్ని కార్యాలను నియంత్రిస్తుంది.

జ్ఞానశక్తిస్తు తత్కార్యం కరణం కారణం తథా ప్రయోజనం చ తత్త్వేన బుద్ధిరూపాధ్యవస్యతి

జ్ఞానశక్తి అనగా, ఫలితాన్ని, సాధనాన్ని, కారణాన్ని, ప్రయోజనాన్ని యథార్థంగా బుద్ధిరూపంలో నిర్ణయిస్తుంది.

యథేప్సితం క్రియాశక్తిర్యథాధ్యవసితం జగత్ కల్పయత్యఖిలం కార్యం క్షణాత్సంకల్పరూపిణీ

ఎలా ఒకరి సంకల్పశక్తి తన ఇష్టానుసారం ఒక్క క్షణంలోనే అన్నీ కార్యాలను, ఈ జగత్తును సృష్టించగలదో, అలాగే...

యథా శక్తిత్రయోత్థానం శక్తిప్రసవధర్మిణీ శక్త్యా పరమయా నున్నా ప్రసూతే సకలం జగత్

ఎలా మూడు శక్తులు ఉద్భవించటం శక్తి స్వభావమే, అలాగే పరమశక్తి ప్రేరణతో ఈ సమస్త జగత్తు ఉద్భవిస్తుంది.

ఏవం శక్తిసమాయోగాచ్ఛక్తిమానుచ్యతే శివః శక్తిశక్తిమదుత్థం తు శాక్తం శైవమిదం జగత్

ఇలా శక్తి కలయిక వల్ల శక్తిమంతుడు శివుడు అని పిలవబడతాడు. శక్తి, శక్తిమంతుడు కలిసినదే ఈ జగత్తు, అందుకే ఇది శాక్తమూ, శైవమూ కూడా.

యథా న జాయతే పుత్రః పితరం మాతరం వినా తథా భవం భవానీం చ వినా నైతచ్చరాచరమ్ స్త్రీపుంసప్రభవం విశ్వం స్త్రీపుంసాత్మకమేవ చ

ఎలా తండ్రి, తల్లి లేకుండా కుమారుడు పుట్టడు, అలాగే భవుడు, భవానిని లేకుండా ఈ చరాచర జగత్తు ఉండదు. ఈ లోకం స్త్రీ, పురుషుల నుండి పుట్టింది; ఇది స్త్రీపురుష స్వరూపమే.