శివపురాణమ్

దేహినో యస్య కస్యాపి క్రియతే యది నిగ్రహః అనిష్టమష్టమూర్తేస్తత్కృతమేవ న సంశయః

ఏ జీవికి హాని జరిగితే, అది అష్టమూర్తి అయిన పరమేశ్వరునికే జరిగినట్టే. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

అష్టమూర్త్యాత్మనా విశ్వమధిష్ఠాయ స్థితం శివమ్ భజస్వ సర్వభావేన రుద్రః పరమకారణమ్

అష్టమూర్తి రూపంలో విశ్వాన్ని ఆవరించి ఉన్న శివుడిని, పరమకారణమైన రుద్రుని, మనసారా భజించు.

భగవన్పరమేశస్య శర్వస్యామితతేజసః మూర్తిభిర్విశ్వమేవేదం యథా వ్యాప్తం తథా శ్రుతమ్

పరమేశ్వరుడు, శర్వుడు, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న ఆయన రూపాలతో ఈ సర్వ విశ్వం వ్యాపించి ఉందని విన్నాము.

అథైతజ్జ్ఞాతుమిచ్ఛామి యాథాత్మ్యం పమేశయోః స్త్రీపుంభావాత్మకం చేదం తాభ్యాం కథమధిష్ఠితమ్

ఇప్పుడు ప్రభూ! ఈ సృష్టి స్త్రీపురుష స్వభావంతో ఎలా ఉండి, పరమేశ్వరుడు, పార్వతిదేవి ఎలా పాలిస్తున్నారో తెలుసుకోవాలని ఆశిస్తున్నాను.

శ్రీమద్విభూతిం శివయోర్యాథాత్మ్యం చ సమాసతః వక్ష్యే తద్విస్తరాద్వక్తుం భవేనాపి న శక్యతే

శివుడు, శివమ్మ వారి మహిమను, నిజ స్వరూపాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పగలను. దాన్ని పూర్తిగా వివరించడం నాకు కూడా సాధ్యం కాదు.

శక్తిః సాక్షాన్మహాదేవీ మహాదేవశ్చ శక్తిమాన్ తయోర్విభూతిలేశో వై సర్వమేతచ్చరాచరమ్

శక్తి అనగా మహాదేవి స్వయంగా, మహాదేవుడు శక్తివంతుడు. వీరి మహిమలో భాగమే ఈ సర్వ చరాచర జగత్తు.

వస్తు కించిదచిద్రూపం కించిద్వస్తు చిదాత్మకమ్ ద్వయం శుద్ధమశుద్ధం చ పరం చాపరమేవ చ

ఈ లోకంలో కొన్ని పదార్థాలు జ్ఞానం లేనివి, కొన్ని జ్ఞానం కలిగినవి. ఇవి శుద్ధమైనవి, అశుద్ధమైనవి, ఉన్నతమైనవి, తక్కువవిగా ఉంటాయి.

యత్సంసరతి చిచ్చక్రమచిచ్చక్రసమన్వితమ్ తదేవాశుద్ధమపరమితరం తు పరం శుభమ్

జ్ఞానం కలిగినదానిలో, అజ్ఞానం కలిసినప్పుడు అది అశుద్ధంగా మారుతుంది. దాని అవతల ఉన్నది పరమ శుభమైనది.

అపరం చ పరం చైవ ద్వయం చిదచిదాత్మకమ్ శివస్య చ శివాయాశ్చ స్వామ్యం చైతత్స్వభావతః

ఈ లోకంలో ఉన్నతమైనది, తక్కువదీ రెండూ జ్ఞానం, అజ్ఞానం కలిసినవే. ఇవన్నీ శివుడు, శివమ్మ వారి సహజాధికారం.

శివయోర్వై వశే విశ్వం న విశ్వస్య వశే శివౌ ఈశితవ్యమిదం యస్మాత్తస్మాద్విశ్వేశ్వరౌ శివౌ

ఈ జగత్తు శివుడు, శివమ్మ వారి ఆధీనంలో ఉంది. జగత్తు వారికి ఆధీనంలో లేదు. అందుకే వీరు జగదీశ్వరులు.

యథా శివస్తథా దేవీ యథా దేవీ తథా శివః నానయోరంతరం విద్యాచ్చంద్రచన్ద్రికయోరివ

శివుడు ఎలా ఉన్నాడో, దేవి కూడా అలాగే ఉంటారు. దేవి ఎలా ఉన్నారో, శివుడు కూడా అలాగే ఉంటారు. చంద్రుడు, చంద్రకాంతిలా వీరిద్దరిలో తేడా లేదు అని తెలుసుకోవాలి.

చంద్రో న ఖలు భాత్యేష యథా చంద్రికయా వినా న భాతి విద్యమానో ఽపి తథా శక్త్యా వినా శివః

చంద్రుడు చంద్రకాంతి లేకుండా ప్రకాశించడు. అలాగే శక్తి లేకుండా శివుడు కూడా ప్రకాశించడు.

ప్రభయా హి వినాయద్వద్భానురేష న విద్యతే ప్రభా చ భానునా తేన సుతరాం తదుపాశ్రయా

కాంతి లేకుండా సూర్యుడు ఉండడు. అలాగే కాంతి కూడా సూర్యుని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఏవం పరస్పరాపేక్షా శక్తిశక్తిమతోః స్థితా న శివేన వినా శక్తిర్న శక్త్యా చ వినా శివః

ఇలా శక్తి, శక్తిమంతుడు ఇద్దరూ పరస్పర ఆధారంగా ఉంటారు. శివుడు లేకుండా శక్తి లేదు, శక్తి లేకుండా శివుడు ఉండడు.

శక్తౌయయా శివో నిత్యం భక్తౌ ముక్తౌ చ దేహినామ్ ఆద్యా సైకా పరా శక్తిశ్చిన్మయీ శివసంశ్రయా

ఈ శక్తివల్ల శివుడు భక్తుల్లో, ముక్తుల్లో ఎప్పుడూ ఉంటాడు. ఆమెనే పరాశక్తి, జ్ఞానమయి, శివునిపై ఆధారపడినది.

యామాహురఖిలేశస్య తైస్తైరనుగుణైర్గుణైః సమానధర్మిణీమేవ శివస్య పరమాత్మనః

అఖిలేశ్వరునికి వివిధ గుణాలతో కూడిన శక్తిగా ఆమెను అంటారు. అయినా ఆమె శివుని పరమాత్మతో ఒకే స్వరూపం కలిగి ఉంటుంది.

సైకా పరా చ చిద్రూపా శక్తిః ప్రసవధర్మిణీ విభజ్య బహుధా విశ్వం విదధాతి శివేచ్ఛయా

ఆమెనే పరాశక్తి, జ్ఞానస్వరూపిణి, సృష్టికి కారణమైనది. శివుని సంకల్పంతో విశ్వాన్ని అనేక విధాలుగా విభజించి, నిర్వహిస్తుంది.

సా మూలప్రకృతిర్మాయా త్రిగుణా చ త్రిధా స్మృతా శివయా చ విపర్యస్తం యయా తతమిదం జగత్

ఆ మూలప్రకృతి అయిన మాయ, మూడు గుణాలతో కూడినదిగా గుర్తించబడింది. ఆ మాయ వల్లే శివుడికూడా ఆవృతమవుతాడు, ఆమె ద్వారానే ఈ జగత్తంతా వ్యాపించిందని చెప్పబడింది.

ఏకధా చ ద్విధా చైవ తథా శతసహస్రధా శక్తయః ఖలు భిద్యంతే బహుధా వ్యవహారతః

ఆ శక్తులు ఒక్కటిగా, రెండుగా, వందల, వేల రూపాలలో విభజించబడతాయి. వాడుకలో అనేక విధాలుగా అవి భిన్నంగా కనిపిస్తాయి.

శివేచ్ఛయా పరాశక్తిః శివతత్త్వైకతాం గతా తతః పరిస్ఫురత్యాదౌ సర్గే తైలం తిలాదివ

శివుని సంకల్పంతో పరాశక్తి, శివతత్త్వంతో ఏకత్వాన్ని పొందిన తర్వాత, సృష్టి ప్రారంభంలో నువ్వులలోనుండి నూనె వెలువడినట్టు ప్రకాశిస్తుంది.

తతః క్రియాఖ్యయా శక్త్యా శక్తౌ శక్తిమదుత్థయా తస్యాం విక్షోభ్యమాణాయామాదౌ నాదః సముద్బభౌ

తర్వాత, శక్తిమంతుని నుండి ఉద్భవించిన క్రియాశక్తి ద్వారా, ఆ శక్తి కలవరపడి ఉండగా, మొదటగా నాదం పుట్టింది.

నాదాద్వినిఃసృతో బిందుర్బిందోదేవస్సదాశివః తస్మాన్మహేశ్వరో జాతః శుద్ధవిద్యా మహేశ్వరాత్

ఆ నాదం నుండి బిందువు ఉద్భవించింది; ఆ బిందువులోనుండి సదాశివుడు పుట్టాడు; ఆయన నుండి మహేశ్వరుడు జన్మించాడు; మహేశ్వరుని నుండి శుద్ధవిద్య వచ్చింది.

సా వాచామీశ్వరీ శక్తిర్వాగీశాఖ్యా హి శూలినః యా సా వర్ణస్వరూపేణ మాతృకేపి విజృమ్భతే

ఆ వాక్కు యొక్క అధిపతి అయిన శక్తి, శూలధారి శివునికి వాగీశ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. ఆమె అక్షరరూపంలో మాతృకలలో విస్తరిస్తుంది.

అథానంతసమావేశాన్మాయా కాలమవాసృజత్ నియతిఞ్చ కలాం విద్యాం కలాతోరాగపూరుషౌ

తర్వాత, అనంతమైన సమావేశంతో మాయ కాలాన్ని, నియతిని, కళను, విద్యను, కళల నుండి రాగపురుషులను సృష్టించింది.

మాయాతః పునరేవాభూదవ్యక్తం త్రిగుణాత్మకమ్ త్రిగుణాచ్చ తతో వ్యక్తాద్విభక్తాః స్యుస్త్రయో గుణాః

మాయ నుండి తిరిగి మూడు గుణాలతో కూడిన అవ్యక్తం పుట్టింది. ఆ మూడు గుణాల అవ్యక్తం నుండి, మూడు గుణాలు వేరువేరుగా ఉద్భవించాయి.

సత్త్వం రజస్తమశ్చేతి యైర్వ్యాప్తమఖిలం జగత్ గుణేభ్యః క్షోభ్యమాణేభ్యో గుణేశాఖ్యాస్త్రిమూర్తయః

సత్త్వం, రజస్సు, తమస్సు — వీటి ద్వారా జగత్తంతా వ్యాపించిఉంది. ఆ గుణాలు కలవరపడ్డప్పుడు, గుణాధిపతులైన త్రిమూర్తులు పుట్టారు.

అభవన్మహదాదీని తత్త్వాని చ యథాక్రమమ్ తేభ్యస్స్యురణ్డపిణ్డాని త్వసంఖ్యాని శివాజ్ఞయా అధిష్ఠితాన్యనన్తాద్యైర్విద్యేశైశ్చక్రవర్తిభిః

వాటినుండి మహత్ మొదలైన తత్త్వాలు క్రమంగా ఉద్భవించాయి. వాటి ద్వారా శివుని ఆజ్ఞతో, అనంతమైన విద్యాధిపతుల ఆధ్వర్యంలో అనేక బ్రహ్మాండాలు ఏర్పడ్డాయి.

శరీరాంతరభేదేన శక్తేర్భేదాః ప్రకీర్తితాః నానారూపాస్తు విజ్ఞేయాః స్థూలసూక్ష్మవిభేదతః

శరీరాల మధ్య ఉన్న తేడాల ప్రకారం శక్తుల విభాగాలు చెప్పబడ్డాయి. అవి స్థూల, సూక్ష్మ రూపాలుగా అనేక విధాలుగా ఉండటం తెలుసుకోవాలి.

రుద్రస్య రౌద్రీ సా శక్తిర్విష్ణౌర్వై వైష్ణవీ మతా బ్రహ్మాణీ బ్రహ్మణః ప్రోక్తా చేన్ద్రస్యైంద్రీతి కథ్యతే

రుద్రునికి రౌద్రీ అనే శక్తి, విష్ణువుకు వైష్ణవీ, బ్రహ్మకు బ్రహ్మాణీ, ఇంద్రునికి ఐంద్రీ అని పిలవబడతాయి.