శివపురాణమ్

వర్తమానాన్యతీతాని భవిష్యన్త్యపి కృత్స్నశః దిశశ్చ విదిశశ్చైవ కాలభేదాః కలాదయః

ఇప్పుడు ఉన్నవి, గతంలో జరిగినవి, భవిష్యత్తులో జరిగేవి అన్నీ, దిక్కులు, మధ్యదిక్కులు, కాల విభాగాలు, వాటి భాగాలు—

యచ్చ కించిజ్జగత్యస్మిన్ దృశ్యతే శ్రూయతే ఽపి వా తత్సర్వం శంకరస్యాజ్ఞా బలేన సమధిష్ఠితమ్

ఈ లోకంలో కనబడేది, వినబడేది ఏదైనా, అది అంతా శంకరుని ఆజ్ఞా శక్తితో స్థిరంగా ఉంది.

ఆజ్ఞాబలాత్తస్య ధరా స్థితేహ ధరాధరా వారిధరాః సముద్రాః జ్యోతిర్గణాః శక్రముఖాశ్చ దేవాః స్థిరం చిరం వా చిదచిద్యదస్తి

ఆయన ఆజ్ఞా శక్తివల్ల భూమి స్థిరంగా నిలుస్తుంది; పర్వతాలు, మేఘాలు, సముద్రాలు, నక్షత్రగణాలు, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు, చలించేవి, చలించనివి, చైతన్యమున్నవి, లేనివి అన్నీ అలాగే నిలుస్తున్నాయి.

అత్యాశ్చర్యమిదం కృష్ణ శంభోరమితకర్మణః ఆజ్ఞాకృతం శృణుష్వైతచ్ఛ్రుతం శ్రుతిముఖే మయా

కృష్ణా! శంభువు అపారమైన కార్యాలు ఎంత ఆశ్చర్యకరం! వేదం నోట వినిన ఈ విషయం నేను చెబుతున్నాను, విను.

పురా కిల సురాః సేంద్రా వివదంతః పరస్పరమ్ అసురాన్సమరే జిత్వా జేతాహమహమిత్యుత

పూర్వం ఇంద్రుడు సహా దేవతలు పరస్పరం వాదిస్తూ, యుద్ధంలో అసురులను జయించి, 'నేనే విజేత, నేనే విజేత' అని గొప్పగా చెప్పుకున్నారు.

తదా మహేశ్వరస్తేషాం మధ్యతో వరవేషధృక్ స్వలక్షణైర్విహీనాంగః స్వయం యక్ష ఇవాభవత్

అప్పుడు మహేశ్వరుడు వారి మధ్య అద్భుతమైన రూపంలో, ప్రత్యేక లక్షణాలు లేకుండా, తానే ఒక యక్షుడిగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

స తానాహ సురానేకం తృణమాదాయ భూతలే య ఏతద్వికృతం కర్తుం క్షమతే స తు దైత్యజిత్

ఆయన భూమిపై నుండి ఒక గడ్డి తీసుకుని ఆ దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: 'మీలో ఎవరు దీన్ని మార్చగలరో వారే నిజమైన దైత్యజయులు.'

యక్షస్య వచనం శ్రుత్వా వజ్రపాణిః శచీపతిః కించిత్క్రుద్ధో విహస్యైనం తృణమాదాతుముద్యతః

యక్షుని మాటలు విని, వజ్రపాణి అయిన శచీపతి కొంత కోపంతో నవ్వుతూ ఆ గడ్డిని ఎత్తడానికి ప్రయత్నించాడు.

న తత్తృణముపదాతుం మనసాపి చ శక్యతే యథా తథాపి తచ్ఛేత్తుం వజ్రం వజ్రధరో ఽసృజత్

ఆ గడ్డిని చేతితో కాదు, మనసుతో కూడా ఎత్తలేకపోయాడు; అయినా దాన్ని కోయడానికి వజ్రధారి తన వజ్రాయుధాన్ని విసిరాడు.

తద్వజ్రం నిజవజ్రేణ సంసృష్టమివ సర్వతః తృణేనాభిహతం తేన తిర్యగగ్రం పపాత హ

ఆ వజ్రాయుధం యక్షుని వజ్రంతో తాకి, ఆ గడ్డిచేత బలంగా తాకబడింది; అది అడ్డంగా నేలపై పడిపోయింది.

తతశ్చాన్యే సుసంరబ్ధా లోకపాలా మహాబలాః ససృజుస్తృణముద్దిశ్య స్వాయుధాని సహస్రశః

తర్వాత ఇతర లోకపాళకులు, మహాబలశాలులు, కోపంతో వేలాది ఆయుధాలను ఆ గడ్డిపైనే విసిరారు.

ప్రజజ్జ్వాల మహావహ్నిః ప్రచండః పవనో వవౌ ప్రవృద్ధో ఽపాంపతిర్యద్వత్ప్రలయే సముపస్థితే

అప్పుడు మహా అగ్ని మండింది, భయంకరమైన గాలి వీచింది, జలపతి ఉప్పొంగాడు, ప్రళయం సమీపించినప్పుడు జరిగేదిలా.

ఏవం దేవైస్సమారబ్ధం తృణముద్దిశ్య యత్నతః వ్యర్థమాసీదహో కృష్ణ యక్షస్యాత్మబలేన వై

ఇలా కృష్ణా! అందరు దేవతలు ఆ గడ్డిని జయించేందుకు ఎంత ప్రయత్నించినా, యక్షుని స్వశక్తివల్ల వారి ప్రయత్నం వృథా అయింది.

తదాహ యక్షం దేవేంద్రః కో భవానిత్యమర్షితః తతస్స పశ్యతామేవ తేషామంతరధాదథ

అప్పుడు దేవేంద్రుడు ఆ యక్షుని మీద కోపంతో, "నువ్వెవరు?" అని అడిగాడు. కానీ అందరూ చూస్తుండగానే, ఆ యక్షుడు అక్కడి నుండి కనిపించకుండా పోయాడు.

తదంతరే హైమవతీ దేవీ దివ్యవిభూషణా ఆవిరాసీన్నభోరంగే శోభమానా శుచిస్మితా

అప్పుడు ఆ సమయంలో, హిమవంతుని కుమార్తె అయిన దేవి, దివ్య అలంకారాలతో, ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తూ, అందమైన చిరునవ్వుతో ప్రత్యక్షమైంది.

తాం దృష్ట్వా విస్మయావిష్టా దేవాః శక్రపురోగమాః ప్రణమ్య యక్షం పప్రచ్ఛుః కో ఽసౌ యక్షో విలక్షణః

ఆమెను చూసి, శక్రుడు ముందుండి దేవతలు అందరూ ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు. ఆమెకు నమస్కరించి, "ఈ విచిత్రమైన యక్షుడు ఎవరు?" అని అడిగారు.

సా ఽబ్రవీత్సస్మితం దేవీ స యుష్మాకమగోచరః తేనేదం భ్రమ్యతే చక్రం సంసారాఖ్యం చరాచరమ్

దేవి చిరునవ్వుతో ఇలా చెప్పింది: "అతడు మీకు కనిపించడు. అతని వల్లే ఈ సంసారం అనే చక్రం, చలించేవి అచలించేవి అన్నీ తిరుగుతున్నాయి."

తేనాదౌ క్రియతే విశ్వం తేన సంహ్రియతే పునః న తన్నియన్తా కశ్చిత్స్యాత్తేన సర్వం నియమ్యతే

అతని వల్లే మొదట విశ్వం సృష్టించబడుతుంది, అతని వల్లే మళ్లీ లయమవుతుంది. వేరే ఎవరూ నియంత్రించరు—అన్నీ అతడే నడిపిస్తాడు.

ఇత్యుక్త్వా సా మహాదేవీ తత్రైవాంతరధత్త వై దేవాశ్చ విస్మితాః సర్వే తాం ప్రణమ్య దివం యయుః

ఇలా చెప్పి ఆ మహాదేవి అక్కడే కనిపించకుండా పోయింది. దేవతలు అందరూ ఆశ్చర్యంతో ఆమెకు నమస్కరించి, తిరిగి స్వర్గానికి వెళ్లారు.

శృణు కృష్ణ మహేశస్య శివస్య పరమాత్మనః మూర్త్యాత్మభిస్తతం కృత్స్నం జగదేతచ్చరాచరమ్

కృష్ణా! పరమాత్మ అయిన మహేశ్వరుడు, శివుడు తన రూపాలతో ఈ చరాచర జగత్తంతా ఎలా వ్యాపించి ఉన్నాడో విను.

స శివస్సర్వమేవేదం స్వకీయాభిశ్చ మూర్తిభిః అధితిష్ఠత్యమేయాత్మా హ్యేతత్సర్వమనుస్మృతమ్

ఆ శివుడు, ఎవరూ కొలవలేని ఆత్మ, తన స్వంత రూపాలతో ఈ సర్వాన్ని నిండుగా ఉంచాడు. ఇది అంతా ఆయనదిగానే గుర్తించబడుతుంది.

బ్రహ్మా విష్ణుస్తథా రుద్రో మహేశానస్సదాశివః మూర్తయస్తస్య విజ్ఞేయా యాభిర్విశ్వమిదం తతమ్

బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు, మహేశ్వరుడు, సదాశివుడు—ఇవి ఆయన రూపాలు. వీటి ద్వారా ఈ విశ్వం అంతా వ్యాపించింది.

అథాన్యాశ్చాపి తనవః పఞ్చ బ్రహ్మసమాహ్వయాః తనూభిస్తాభిరావ్యాప్తమిహ కించిన్న విద్యతే

ఇంకా, బ్రహ్మ అనే పేరుతో పిలవబడే ఐదు ఇతర రూపాలు కూడా ఉన్నాయి. ఆ రూపాలతో ఈ లోకంలో ఏదీ మిగలదు లేదు—అన్నీ వాటితో నిండిపోయాయి.

ఈశానః పురుషో ఽఘోరో వామః సద్యస్తథైవ చ బ్రహ్మాణ్యేతాని దేవస్య మూర్తయః పఞ్చ విశ్రుతాః

ఈశాన, పురుష, అఘోర, వామ, సద్య—ఈ ఐదు దేవుని రూపాలు బ్రహ్మలు అని ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ఈశానాఖ్యా తు యా తస్య మూర్తిరాద్యా గరీయసీ భోక్తారం ప్రకృతేః సాక్షాత్క్షేత్రజ్ఞమధితిష్ఠతి

ఈశాన అనే పేరుతో పిలవబడే ఆయన మొదటి, గొప్ప రూపం, ప్రకృతిని అనుభవించేవాడిని, క్షేత్రజ్ఞుడిని నేరుగా అధిష్టిస్తుంది.

స్థాణోస్తత్పురుషాఖ్యా యా మూర్తిర్మూర్తిమతః ప్రభోః గుణాశ్రయాత్మకం భోగ్యమవ్యక్తమధితిష్ఠతి

తట్పురుష అనే స్థిరమైన రూపం, గుణాలకు ఆధారమైన, అనుభవించదగిన, అవ్యక్తమైనదానిని అధిష్టిస్తుంది.

ధర్మాద్యష్టాంగసంయుక్తం బుద్ధితత్త్వం పినాకినః అధితిష్ఠత్యఘోరాఖ్యా మూర్తిరత్యంతపూజితా

పినాకిని యొక్క అఘోర అనే అత్యంత పూజితమైన రూపం, ధర్మాది ఎనిమిది అంగాలతో కూడిన బుద్ధితత్త్వాన్ని అధిష్టిస్తుంది.

వామదేవాహ్వయాం మూర్తిం మహాదేవస్య వేధసః అహంకృతేరధిష్ఠాత్రీమాహురాగమవేదినః

ఆగమాలను తెలిసిన వారు, మహాదేవుని వామదేవ అనే రూపం, అహంకారాన్ని అధిష్టించేదని చెబుతారు.

సద్యో జాతాహ్వయాం మూర్తిం శమ్భోరమితవర్చసః మానసః సమధిష్ఠాత్రీం మతిమంతః ప్రచక్షతే

అమితమైన తేజస్సుతో ఉన్న శంభువు యొక్క సద్యజాత అనే రూపం, మనసును అధిష్టించేదని అంటారు.