మధునశ్చార్ణవశ్చైవ దధ్యన్నార్ణవ ఏవ చ ఆజ్యౌదనార్ణవశ్చైవ ఫలాద్యర్ణవ ఏవ చ
తేనె సముద్రం, పెరుగు సముద్రం, నెయ్యి అన్నం సముద్రం, పండ్లు మొదలైనవి సముద్రంలా నీకిచ్చాను.
అపూపగిరయశ్చైవ భక్ష్యభోజ్యార్ణవస్తథా ఏతే దత్తా మయా తే హి త్వం గృహ్ణీష్వ మహామునే
పలహారాల కొండలు, భోజన పదార్థాల సముద్రాలు ఇవన్నీ నేను నీకిచ్చాను. మహర్షీ, వీటిని స్వీకరించు.
పితా తవ మహాదేవో మాతా వై జగదమ్బికా అమరత్వం మయా దత్తం గాణపత్యం చ శాశ్వతమ్
నీ తండ్రి మహాదేవుడు, నీ తల్లి జగదంబిక. నేను నీకు అమరత్వాన్ని, గణాధిపతిగా శాశ్వత పదవిని ఇచ్చాను.
వరాన్వరయ సుప్రీత్యా మనో ఽభిలషితాన్పరాన్ ప్రసన్నో ఽహం ప్రదాస్యామి నాత్ర కార్యా విచారణా
నీ మనసుకు నచ్చిన వరాలు ఆనందంగా కోరుకో. నేను సంతోషంగా ఉన్నాను, ఇవన్నీ ఇస్తాను. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు.
ఏవముక్త్వా మహాదేవః కరాభ్యాముపగృహ్యతమ్ మూర్ధ్న్యాఘ్రాయ సుతస్తే ఽయమితి దేవ్యై న్యవేదయత్
ఇలా చెప్పి మహాదేవుడు ఉపమన్యుని చేతులతో ఆలింగనం చేసి, తలని వాసించి, "ఇతడు నీ కుమారుడు" అని దేవికి పరిచయం చేశాడు.
దేవీ చ గుహవత్ప్రీత్యా మూర్ధ్ని తస్య కరామ్బుజమ్ విన్యస్య ప్రదదౌ తస్మై కుమారపదమవ్యయమ్
దేవి గుహపుత్రుని ప్రేమతో, తన పద్మమయమైన చేయిని అతని తలపై ఉంచి, అతనికి శాశ్వత కుమార పదవిని ఇచ్చింది.
క్షీరాబ్ధిరపి సాకారః క్షీరం స్వాదు కరే దధత్ ఉపస్థాయ దదౌ పిణ్డీభూతం క్షీరమనశ్వరమ్
పాలసముద్రం రూపం దాల్చి, తీయని పాలను చేతిలో పట్టుకుని వచ్చి, అతనికి చెరిగిపోని పాల ముద్దను ఇచ్చింది.
యోగైశ్వర్యం సదా తుష్టిం బ్రహ్మవిద్యామనశ్వరామ్ సమృద్ధిం పరమాన్తస్మై దదౌ సంతుష్టమానసః
తృప్తిగా మనసుతో, అతనికి యోగశక్తి, ఎప్పటికీ తృప్తి, చెక్కుచెదరని బ్రహ్మజ్ఞానం, పరమ సంపద, అత్యున్నత పరిపూర్ణతను ఇచ్చాడు.
అథ శంభుః ప్రసన్నాత్మా దృష్ట్వా తస్య తపోమహః పునర్దదౌ వరం దివ్యం మునయే హ్యుపమన్యవే
ఆ తరువాత శంభుడు ఉపమన్యుని తపస్సు గొప్పదనాన్ని చూసి, సంతోషంతో మళ్లీ అతనికి దివ్య వరాన్ని ఇచ్చాడు.
వ్రతం పాశుపతం జ్ఞానం వ్రతయోగం చ తత్త్వతః దదౌ తస్మై ప్రవక్తృత్వపాటవం సుచిరం పరమ్
పాశుపత వ్రతాన్ని, జ్ఞానాన్ని, వ్రతయోగాన్ని నిజమైన రూపంలో, గొప్ప ఉపదేశ సామర్థ్యాన్ని, దీర్ఘకాలం ఉపదేశించగల శక్తిని అతనికి ఇచ్చాడు.
సో ఽపి లబ్ధ్వా వరాన్దివ్యాన్కుమారత్వం చ సర్వదా తస్మాచ్ఛివాచ్చ తస్యాశ్చ శివాయా ముదితో ఽభవత్
ఇలా శివుడు, పార్వతీ ఇద్దరూ ఇచ్చిన దివ్య వరాలు, కుమార పదవి పొందిన ఉపమన్యు హర్షంతో నిండిపోయాడు.
తతః ప్రసన్నచేతస్కః సుప్రణమ్య కృతాంజలిః యయాచే స వరం విప్రో దేవదేవాన్మహేశ్వరాత్
తర్వాత సంతోషంతో, చేతులు జోడించి, గాఢంగా నమస్కరించి, ఆ బ్రాహ్మణుడు మహేశ్వరుని దగ్గర వరం కోరాడు.
ప్రసీద దేవదేవేశ ప్రసీద పరమేశ్వర స్వభక్తిన్దేహి పరమాన్దివ్యామవ్యభిచారిణీమ్
దేవదేవా, పరమేశ్వరా, దయచూపు. నాకు పరమమైన, దివ్యమైన, ఎప్పటికీ మారని భక్తిని దయచేయి.
శ్రద్ధాన్దేహి మహాదేవ ద్వసమ్బన్ధిషు మే సదా స్వదాస్యం పరమం స్నేహం సాన్నిధ్యం చైవ సర్వదా
మహాదేవా, నీతో సంబంధం ఉన్నవారిపై ఎప్పుడూ నాకు శ్రద్ధను కలిగించు. నీ సేవలో పరమమైన ప్రేమ, ఎప్పటికీ నీ సన్నిధానం నాకు దయచేయి.
ఏవముక్త్వా ప్రసన్నాత్మాహర్షగద్గదయా గిరా సతుష్టావ మహాదేవముపమన్యుర్ద్విజోత్తమః
ఇలా చెప్పి, హర్షంతో మనసు నిండిపోయి, ఆనందంతో గొంతు కట్టుకుని, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు ఉపమన్యు మహాదేవుని స్తుతించాడు.
దేవదేవ మహాదేవ శరణాగతవత్సల ప్రసీద కరుణాసింధో సామ్బ శంకర సర్వదా
దేవదేవా! మహాదేవా! శరణు వచ్చినవారిని కాపాడేవాడా! కరుణాసముద్రా! అంబతో కూడిన శంకరా! ఎప్పుడూ దయ చూపించు.
ఏవముక్తో మహాదేవః సర్వేషాం చ వరప్రదః ప్రత్యువాచ ప్రసన్నాత్మోపమన్యుం మునిసత్తమమ్
అలా ఉపమన్యు ప్రార్థించిన తరువాత, అందరికీ వరాలు ఇచ్చే మహాదేవుడు, సంతోషంతో మునులలో శ్రేష్ఠుడైన ఉపమన్యునితో మాట్లాడాడు.
వత్సోపమన్యో తుష్టో ఽస్మి సర్వం దత్తం మయా హి తే దృఢభక్తో ఽసి విప్రర్షే మయా విజ్ఞాసితో హ్యసి
బిడ్డ ఉపమన్యూ! నేను సంతోషించాను. నీకు కావలసినది అన్నీ ఇచ్చాను. నీవు నాకు దృఢమైన భక్తుడివి, ఉత్తమ మునివరా! నేను నిన్ను పరీక్షించాను.
అజరశ్చామరశ్చైవ భవ త్వన్దుఃఖవర్జితః యశస్వీ తేజసా యుక్తో దివ్యజ్ఞానసమన్వితః
నీవు ఎప్పటికీ వృద్ధాప్యం రాని, మరణం తెలియని వాడవు కావాలి. బాధలు లేకుండా, కీర్తి కలిగి, తేజస్సుతో, దివ్యజ్ఞానం కలిగి ఉండాలి.
అక్షయా బాన్ధవాశ్చైవ కులం గోత్రం చ తే సదా భవిష్యతి ద్విజశ్రేష్ఠ మయి భక్తిశ్చ శాశ్వతీ
నీ బంధువులు, వంశం, గోత్రం ఎప్పటికీ నశించవు, ఉత్తమ ద్విజా! నాకు నీ భక్తి శాశ్వతంగా ఉంటుంది.
సాన్నిధ్యం చాశ్రమే నిత్యం కరిష్యామి ద్విజోత్తమ ఉపకంఠం మమ త్వం వై సానన్దం విహరిష్యసి
నీ ఆశ్రమంలో నేను ఎప్పుడూ నా సన్నిధిని ఇస్తాను, ఉత్తమ బ్రాహ్మణా! నువ్వు నా దగ్గర ఆనందంగా నివసిస్తావు.
ఏవముక్త్వా స భగవాన్సూర్యకోటిసమప్రభః ఈశానస్స వరాన్దత్త్వా తత్రైవాన్తర్దధే హరః
ఇలా చెప్పి, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశించే భగవంతుడు, వరాలు ఇచ్చి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
ఉపమన్యుః ప్రసన్నాత్మా ప్రాప్య తస్మాద్వరాద్వరాన్ జగామ జననీస్థానం సుఖం ప్రాపాధికం చ సః
ఉపమన్యు హృదయం సంతోషంతో నిండిపోయి, ఆ మహావరాలు పొంది, తన తల్లి దగ్గరకు వెళ్లి, ఇంకా ఎక్కువ ఆనందాన్ని పొందాడు.
నమస్సమస్తసంసారచక్రభ్రమణహేతవే గౌరీకుచతటద్వన్ద్వకుంకుమాంకితవక్షసే
సమస్త లోకచక్రం తిరుగడానికి కారణమైనవాడికి, గౌరీ కుచయుగాల కుంకుమతో వక్షస్సు అలంకరించబడినవాడికి నమస్కారం.
ఉక్త్వా భగవతో లబ్ధప్రసాదాదుపమన్యునా నియమాదుత్థితో వాయుర్మధ్యే ప్రాప్తే దివాకరే
ఇలా చెప్పి, భగవంతుని అనుగ్రహంతో, ఉపమన్యు నియమాన్ని పూర్తిచేసి, సూర్యుడు మధ్యలో ఉన్నప్పుడు లేచాడు.
ఋషయశ్చాపి తే సర్వే నైమిషారణ్యవాసినః అథాయమర్థః ప్రష్టవ్య ఇతి కృత్వా వినిశ్చయమ్
నైమిశారణ్యంలో నివసించే ఆ ఋషులు అందరూ, ఈ విషయాన్ని అడగాలని నిర్ణయించుకుని, మనసులో సంకల్పించుకున్నారు.
కృత్వా యథా స్వకం కృత్యం ప్రత్యహం తే యథా పురా భగవంతముపాయాంతం సమీక్ష్య సముపావిశన్
వారు ప్రతిరోజూ తమ పనులు మునుపటిలా పూర్తిచేసి, భగవంతుడు వస్తున్నాడని చూసి, గౌరవంగా కూర్చున్నారు.
అథాసౌ నియమస్యాంతే భగవానమ్బరోద్భవః మధ్యే మునిసభాయాస్తు భేజే కౢప్తం వరాసనమ్
తర్వాత, నియమం పూర్తయిన తరువాత, ఆ భగవంతుడు, వాయువు జనుడైనవాడు, మునుల సభ మధ్యలో సిద్ధంగా ఉన్న ఉత్తమ ఆసనంలో కూర్చున్నాడు.
సుఖాసనోపవిష్టశ్చ వాయుర్లోకనమస్కృతః శ్రీమద్విభూతిమీశస్య హృది కృత్వేదమబ్రవీత్
ప్రపంచమంతా పూజించే వాయువు, సుఖంగా కూర్చుని, భగవంతుని మహిమను హృదయంలో నిలిపి, ఇలా అన్నాడు.
తం ప్రపద్యే మహాదేవం సర్వజ్ఞమపరాజితమ్ విభూతిస్సకలం యస్య చరాచరమిదం జగత్
సర్వజ్ఞుడైన, ఎవరికీ ఓడని మహాదేవుని ఆశ్రయిస్తాను. ఆయన శక్తితోనే ఈ చరాచర జగత్తు ఉంది.