తద్విసృష్టమఘోరాస్త్రం నందీశ్వరనియోగతః జగృహే మధ్యతః క్షిప్తం నన్దీ శంకరవల్లభః
నందీశ్వరుని ఆజ్ఞతో, శంకరునికి ప్రియమైన నంది, మధ్యలో విసిరిన అఘోరాస్త్రాన్ని పట్టుకున్నాడు.
స్వం రూపమేవ భగవానాస్థాయ పరమేశ్వరః దర్శయామాస శిప్రాయ బాలేన్దుకృతశేఖరమ్
పరమేశ్వరుడు తన స్వరూపాన్ని ధరించి, శిప్రకు చంద్రకళను కిరీటంగా ధరించిన తన రూపాన్ని దర్శనమిచ్చాడు.
క్షీరార్ణవసహస్రం చ పీయూషార్ణవమేవ వా దధ్యాదేరర్ణవాంశ్చైవ ఘృతోదార్ణవమేవ చ
వెయ్యి పాల సముద్రాలను, అమృత సముద్రాలను, పెరుగు సముద్రాలను, నెయ్యి సముద్రాలను చూపించాడు.
ఫలార్ణవం చ బాలస్య భక్ష్య భోజ్యార్ణవం తథా అపూపానాం గిరిం చైవ దర్శయామాస స ప్రభుః
ఆ బాలుడికి ఫలాల సముద్రాన్ని, భక్ష్య భోజ్యాల సముద్రాలను, అప్పాలు పర్వతాన్ని కూడా ఆ ప్రభువు చూపించాడు.
ఏవం స దదృశే దేవో దేవ్యా సార్ధం వృషోపరి గణేశ్వరైస్త్రిశూలాద్యైర్దివ్యాస్త్రైరపి సంవృతః
అలా ఆ దేవుడు, దేవితో కలిసి వృషభంపై కూర్చొని, గణాధిపతులతో, త్రిశూలాది దివ్యాయుధాలతో ఆవృతుడై ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
దివి దుందుభయో నేదుః పుష్పవృష్టిః పపాత చ విష్ణుబ్రహ్మేన్ద్రప్రముఖైర్దేవైశ్ఛన్నా దిశో దశ
ఆకాశంలో దుండుభులు మోగాయి, పుష్పవృష్టి కురిసింది, విష్ణు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలతో పది దిశలు నిండిపోయాయి.
అథోపమన్యురానన్దసముద్రోర్మిభిరావృతః పపాత దణ్డవద్భూమౌ భక్తినమ్రేణ చేతసా
ఆ ఆనంద తరంగాల్లో మునిగిపోయిన ఉపమన్యు భక్తితో తలవంచి నేలమీద దండంగా పడిపోయాడు.
ఏతస్మిన్సమయే తత్ర సస్మితో భగవాన్భవః ఏహ్యేహీతి తమాహూయ మూర్ధ్న్యాఘ్రాయ దదౌ వరాన్
అప్పుడే అక్కడ భగవంతుడు భవుడు చిరునవ్వుతో, "రా రా" అని పిలిచి, అతని తలని ముద్దుగా వాసించి, వరాలు ఇచ్చాడు.
భక్ష్యభోజ్యాన్యథాకామం బాన్ధవైర్భుక్ష్వ సర్వదా సుఖీ భవ సదా దుఃఖాన్నిర్ముక్తా భక్తిమాన్మమ
నీకు నచ్చిన ఆహారం బంధువులతో కలిసి ఎప్పుడూ తిను. ఎల్లప్పుడూ సంతోషంగా ఉండు, ఎప్పుడూ బాధలు లేకుండా, నన్ను భక్తిగా సేవించు.
ఉపమన్యో మహాభాగ తవామ్బైషా హి పార్వతీ మయా పుత్రీకృతో హ్యద్య దత్తః క్షీరోదకార్ణవః
ఉపమన్యూ, నీకు గొప్ప అదృష్టం. ఈ పార్వతీ నీ తల్లి. నేడు నేను ఆమెను నా కుమార్తెగా చేసుకున్నాను. నీకోసం పాలసముద్రాన్ని ఇచ్చాను.
మధునశ్చార్ణవశ్చైవ దధ్యన్నార్ణవ ఏవ చ ఆజ్యౌదనార్ణవశ్చైవ ఫలాద్యర్ణవ ఏవ చ
తేనె సముద్రం, పెరుగు సముద్రం, నెయ్యి అన్నం సముద్రం, పండ్లు మొదలైనవి సముద్రంలా నీకిచ్చాను.
అపూపగిరయశ్చైవ భక్ష్యభోజ్యార్ణవస్తథా ఏతే దత్తా మయా తే హి త్వం గృహ్ణీష్వ మహామునే
పలహారాల కొండలు, భోజన పదార్థాల సముద్రాలు ఇవన్నీ నేను నీకిచ్చాను. మహర్షీ, వీటిని స్వీకరించు.
పితా తవ మహాదేవో మాతా వై జగదమ్బికా అమరత్వం మయా దత్తం గాణపత్యం చ శాశ్వతమ్
నీ తండ్రి మహాదేవుడు, నీ తల్లి జగదంబిక. నేను నీకు అమరత్వాన్ని, గణాధిపతిగా శాశ్వత పదవిని ఇచ్చాను.
వరాన్వరయ సుప్రీత్యా మనో ఽభిలషితాన్పరాన్ ప్రసన్నో ఽహం ప్రదాస్యామి నాత్ర కార్యా విచారణా
నీ మనసుకు నచ్చిన వరాలు ఆనందంగా కోరుకో. నేను సంతోషంగా ఉన్నాను, ఇవన్నీ ఇస్తాను. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు.
ఏవముక్త్వా మహాదేవః కరాభ్యాముపగృహ్యతమ్ మూర్ధ్న్యాఘ్రాయ సుతస్తే ఽయమితి దేవ్యై న్యవేదయత్
ఇలా చెప్పి మహాదేవుడు ఉపమన్యుని చేతులతో ఆలింగనం చేసి, తలని వాసించి, "ఇతడు నీ కుమారుడు" అని దేవికి పరిచయం చేశాడు.
దేవీ చ గుహవత్ప్రీత్యా మూర్ధ్ని తస్య కరామ్బుజమ్ విన్యస్య ప్రదదౌ తస్మై కుమారపదమవ్యయమ్
దేవి గుహపుత్రుని ప్రేమతో, తన పద్మమయమైన చేయిని అతని తలపై ఉంచి, అతనికి శాశ్వత కుమార పదవిని ఇచ్చింది.
క్షీరాబ్ధిరపి సాకారః క్షీరం స్వాదు కరే దధత్ ఉపస్థాయ దదౌ పిణ్డీభూతం క్షీరమనశ్వరమ్
పాలసముద్రం రూపం దాల్చి, తీయని పాలను చేతిలో పట్టుకుని వచ్చి, అతనికి చెరిగిపోని పాల ముద్దను ఇచ్చింది.
యోగైశ్వర్యం సదా తుష్టిం బ్రహ్మవిద్యామనశ్వరామ్ సమృద్ధిం పరమాన్తస్మై దదౌ సంతుష్టమానసః
తృప్తిగా మనసుతో, అతనికి యోగశక్తి, ఎప్పటికీ తృప్తి, చెక్కుచెదరని బ్రహ్మజ్ఞానం, పరమ సంపద, అత్యున్నత పరిపూర్ణతను ఇచ్చాడు.
అథ శంభుః ప్రసన్నాత్మా దృష్ట్వా తస్య తపోమహః పునర్దదౌ వరం దివ్యం మునయే హ్యుపమన్యవే
ఆ తరువాత శంభుడు ఉపమన్యుని తపస్సు గొప్పదనాన్ని చూసి, సంతోషంతో మళ్లీ అతనికి దివ్య వరాన్ని ఇచ్చాడు.
వ్రతం పాశుపతం జ్ఞానం వ్రతయోగం చ తత్త్వతః దదౌ తస్మై ప్రవక్తృత్వపాటవం సుచిరం పరమ్
పాశుపత వ్రతాన్ని, జ్ఞానాన్ని, వ్రతయోగాన్ని నిజమైన రూపంలో, గొప్ప ఉపదేశ సామర్థ్యాన్ని, దీర్ఘకాలం ఉపదేశించగల శక్తిని అతనికి ఇచ్చాడు.
సో ఽపి లబ్ధ్వా వరాన్దివ్యాన్కుమారత్వం చ సర్వదా తస్మాచ్ఛివాచ్చ తస్యాశ్చ శివాయా ముదితో ఽభవత్
ఇలా శివుడు, పార్వతీ ఇద్దరూ ఇచ్చిన దివ్య వరాలు, కుమార పదవి పొందిన ఉపమన్యు హర్షంతో నిండిపోయాడు.
తతః ప్రసన్నచేతస్కః సుప్రణమ్య కృతాంజలిః యయాచే స వరం విప్రో దేవదేవాన్మహేశ్వరాత్
తర్వాత సంతోషంతో, చేతులు జోడించి, గాఢంగా నమస్కరించి, ఆ బ్రాహ్మణుడు మహేశ్వరుని దగ్గర వరం కోరాడు.
ప్రసీద దేవదేవేశ ప్రసీద పరమేశ్వర స్వభక్తిన్దేహి పరమాన్దివ్యామవ్యభిచారిణీమ్
దేవదేవా, పరమేశ్వరా, దయచూపు. నాకు పరమమైన, దివ్యమైన, ఎప్పటికీ మారని భక్తిని దయచేయి.
శ్రద్ధాన్దేహి మహాదేవ ద్వసమ్బన్ధిషు మే సదా స్వదాస్యం పరమం స్నేహం సాన్నిధ్యం చైవ సర్వదా
మహాదేవా, నీతో సంబంధం ఉన్నవారిపై ఎప్పుడూ నాకు శ్రద్ధను కలిగించు. నీ సేవలో పరమమైన ప్రేమ, ఎప్పటికీ నీ సన్నిధానం నాకు దయచేయి.
ఏవముక్త్వా ప్రసన్నాత్మాహర్షగద్గదయా గిరా సతుష్టావ మహాదేవముపమన్యుర్ద్విజోత్తమః
ఇలా చెప్పి, హర్షంతో మనసు నిండిపోయి, ఆనందంతో గొంతు కట్టుకుని, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు ఉపమన్యు మహాదేవుని స్తుతించాడు.
దేవదేవ మహాదేవ శరణాగతవత్సల ప్రసీద కరుణాసింధో సామ్బ శంకర సర్వదా
దేవదేవా! మహాదేవా! శరణు వచ్చినవారిని కాపాడేవాడా! కరుణాసముద్రా! అంబతో కూడిన శంకరా! ఎప్పుడూ దయ చూపించు.
ఏవముక్తో మహాదేవః సర్వేషాం చ వరప్రదః ప్రత్యువాచ ప్రసన్నాత్మోపమన్యుం మునిసత్తమమ్
అలా ఉపమన్యు ప్రార్థించిన తరువాత, అందరికీ వరాలు ఇచ్చే మహాదేవుడు, సంతోషంతో మునులలో శ్రేష్ఠుడైన ఉపమన్యునితో మాట్లాడాడు.
వత్సోపమన్యో తుష్టో ఽస్మి సర్వం దత్తం మయా హి తే దృఢభక్తో ఽసి విప్రర్షే మయా విజ్ఞాసితో హ్యసి
బిడ్డ ఉపమన్యూ! నేను సంతోషించాను. నీకు కావలసినది అన్నీ ఇచ్చాను. నీవు నాకు దృఢమైన భక్తుడివి, ఉత్తమ మునివరా! నేను నిన్ను పరీక్షించాను.
అజరశ్చామరశ్చైవ భవ త్వన్దుఃఖవర్జితః యశస్వీ తేజసా యుక్తో దివ్యజ్ఞానసమన్వితః
నీవు ఎప్పటికీ వృద్ధాప్యం రాని, మరణం తెలియని వాడవు కావాలి. బాధలు లేకుండా, కీర్తి కలిగి, తేజస్సుతో, దివ్యజ్ఞానం కలిగి ఉండాలి.
అక్షయా బాన్ధవాశ్చైవ కులం గోత్రం చ తే సదా భవిష్యతి ద్విజశ్రేష్ఠ మయి భక్తిశ్చ శాశ్వతీ
నీ బంధువులు, వంశం, గోత్రం ఎప్పటికీ నశించవు, ఉత్తమ ద్విజా! నాకు నీ భక్తి శాశ్వతంగా ఉంటుంది.