శివపురాణమ్

భగవన్బ్రాహ్మణః కశ్చిదుపమన్యురితి శ్రుతః క్షీరార్థమదహత్సర్వం తపసా తన్నివారయ

ప్రభూ! ఉపమన్యు అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉన్నాడు. అతడు పాలు కావాలని అన్నీ త్యాగం చేసి కఠిన తపస్సు చేస్తున్నాడు. మీ శక్తితో అతడిని ఆపండి.

ఇతి శ్రుత్వా వచో విష్ణోః ప్రాహ దేవో మహేశ్వరః శిశుం నివారయిష్యామి తత్త్వం గచ్ఛ స్వమాశ్రమమ్

విష్ణువు మాటలు విని, మహేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: "నేను ఆ బాలుడిని ఆపుతాను. నువ్వు నీ ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్ళు."

తచ్ఛ్రుత్వా శంభువచనం స విష్ణుర్దేవవల్లభః జగామాశ్వాస్య తాన్సర్వాన్స్వలోకమమరాదికాన్

శంభువు మాటలు విని, దేవతలకు ప్రియమైన విష్ణువు అందరినీ ఓదార్చి తన లోకానికి వెళ్ళిపోయాడు.

ఏతస్మిన్నంతరే దేవః పినాకీ పరమేశ్వరః శక్రస్య రూపమాస్థాయ గన్తుం చక్రే మతిం తతః

అంతలో పినాకిని, పరమేశ్వరుడు, ఇంద్రుని రూపం ధరించి అక్కడికి వెళ్లాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు.

అథ జగామ మునేస్తు తపోవనం గజవరేణ సితేన సదాశివః సహ సురాసురసిద్ధమహోరగైరమరరాజతనుం స్వయమాస్థితః

తర్వాత సదాశివుడు, దేవతలు, అసురులు, సిద్ధులు, మహానాగులతో కలిసి, తానే అమరుల రాజు రూపంలో, తెల్ల ఏనుగుపై మునివారి తపోవనానికి వెళ్లాడు.

స వారణశ్చారు తదా విభుం తం నివీజ్య వాలవ్యజనేన దివ్యమ్ దధార శచ్యా సహితం సురేంద్రం కరేణ వామేన శితాతపత్రమ్

ఆ అందమైన ఏనుగు, ఆ సమయానికి, పరమేశ్వరుడిని దివ్యమైన వాలవ్యజనంతో వడలిస్తూ, ఇంద్రుడు శచితో కలిసి ఎడమ చేతిలో తెల్ల గొడుగు పట్టుకొని నిలిచాడు.

రరాజ భగవాన్సోమః శక్రరూపీ సదాశివః తేనాతపత్రేణ యథా చన్ద్రబింబేన మన్దరః

ఆ తెల్ల గొడుగుతో ఇంద్రుని రూపంలో ఉన్న సదాశివుడు, చంద్రబింబంతో మందర పర్వతం ఎలా ప్రకాశిస్తుందో అలా వెలిగిపోతూ కనిపించాడు.

ఆస్థాయైవం హి శక్రస్య స్వరూపం పరమేశ్వరః జగామానుగ్రహం కర్తుముపమన్యోస్తదాశ్రమమ్

ఇలా ఇంద్రుని రూపాన్ని ధరించి, పరమేశ్వరుడు ఉపమన్యు ఆశ్రమానికి కృప చూపించడానికి వెళ్లాడు.

తం దృష్ట్వా పరమేశానం శక్రరూపధరం శివమ్ ప్రణమ్య శిరసా ప్రాహ మహామునివరః స్వయమ్

ఇంద్రుని రూపంలో ఉన్న పరమేశ్వరుడైన శివుడిని చూసి, ఆ మహాముని తానే తలవంచి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.

పావితశ్చాశ్రమస్సో ఽయం మమ దేవేశ్వర స్వయమ్ ప్రాప్తో యత్త్వం జగన్నాథ భగవన్దేవసత్తమ

దేవతాధిపతీ! మీరు స్వయంగా ఇక్కడికి రావడం వల్ల నా ఆశ్రమం పవిత్రమైంది. జగన్నాథా! దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడైన మీరు ఇక్కడికి రావడం నాకు గొప్ప అదృష్టం.

ఏవముక్త్వా స్థితం ప్రేక్ష్య కృతాంజలిపుటం ద్విజమ్ ప్రాహ గంభీరయా వాచా శక్రరూపధరో హరః

అలా చెప్పి, చేతులు జోడించి నిలబడి ఉన్న బ్రాహ్మణుణ్ణి చూసి, ఇంద్రుని రూపంలో ఉన్న హరుడు, గంభీరమైన స్వరంతో అతనితో మాట్లాడాడు.

తుష్టో ఽస్మి తే వరం బ్రూహి తపసానేన సువ్రత దదామి చేప్సితాన్సర్వాన్ధౌమ్యాగ్రజ మహామునే

నీ తపస్సుతో నేను సంతోషించాను. ధౌమ్యునికి అన్నయ్య అయిన మహామునీ! కోరుకున్న వరాలన్నీ అడుగు, నేను నీకు ఇస్తాను.

ఏవముక్తస్తదా తేన శక్రేణ మునిపుంగవః వారయామి శివే భక్తిమిత్యువాచ కృతాఞ్జలిః

ఇంద్రుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ మునిపుంగవుడు చేతులు జోడించి, "శివునికి భక్తి కావాలని కోరుకుంటున్నాను" అని అన్నాడు.

త్రైలోక్యాధిపతిం శక్రం సర్వదేవనమస్కృతమ్

మూడు లోకాలకు అధిపతిగా, అందరు దేవతలు పూజించే ఇంద్రుడు—

మద్భక్తో భవ విప్రర్షే మామేవార్చయ సర్వదా దదామి సర్వం భద్రం తే త్యజ రుద్రం చ నిర్గుణమ్

విప్రశ్రేష్ఠా! నా భక్తుడవై, ఎప్పుడూ నన్నే పూజించు. నీకు కావలసిన మంగళమంతా నేను ఇస్తాను. ఆ నిర్గుణుడైన రుద్రుణ్ణి వదిలేయి.

రుద్రేణ నిర్గుణేనాపి కిం తే కార్యం భవిష్యతి దేవపఙ్క్తిబహిర్భూతో యః పిశాచత్వమాగతః

నిర్గుణుడైన రుద్రుడితో నీకు ఏమి ప్రయోజనం? ఆయన దేవతల సమూహం నుండి వెలివేయబడి, పిశాచుడిలా మారిపోయాడు.

తచ్ఛ్రుత్వా ప్రాహ స మునిర్జపన్పఞ్చాక్షరం మనుమ్ మన్యమానో ధర్మవిఘ్నం ప్రాహ తం కర్తుమాగతమ్

అది విని, ఆ ముని పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని జపిస్తూ, ఇది ధర్మానికి అడ్డుగా ఉందని భావించి, అతనితో అలా చెప్పాడు.

త్వయైవం కథితం సర్వం భవనిందారతేన వై ప్రసంగాదేవ దేవస్య నిర్గుణత్వం మహాత్మనః

భవుని నిందించాలనే ఉద్దేశంతో నీవు అన్నీ ఇలా చెప్పావు. అలా అనుకోకుండా దేవుడైన మహాత్ముడి నిర్గుణత్వాన్ని వివరించావు.

త్వం న జానామి వై రుద్రం సర్వదేవేశ్వరేశ్వరమ్ బ్రహ్మవిష్ణుమహేశానాం జనక ప్రకృతేః పరమ్

రుద్రుడిని, అందరు దేవతలకు అధిపతిని, బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులకు తండ్రిని, ప్రకృతికి అతీతుడైన వాడిని నేను నిజంగా పూర్తిగా తెలియను.

సదసద్వ్యక్తమవ్యక్తం యమాహుర్బ్రహ్మవాదినః నిత్యమేకమనేకం చ వరం తస్మాద్వృణోమ్యహమ్

బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకున్న వారు 'ఉంది, లేదు', 'ప్రత్యక్షం, అప్రమేయం', 'శాశ్వతం, ఒక్కటే, అనేకం' అని చెప్పే ఆ పరమాత్మనే నేను ఎంచుకుంటాను.

హేతువాదవినిర్ముక్తం సాంఖ్యయోగార్థదమ్పరమ్ ఉపాసతే యం తత్త్వజ్ఞా వరం తస్మాద్వృణోమ్యహమ్

కారణతత్వాల వాదనలకు అతీతమైన, సాంఖ్య యోగ ఫలితాలను ప్రసాదించే, తత్త్వాన్ని తెలిసిన వారు పూజించే ఆ పరమాత్మనే నేను శ్రేష్ఠంగా ఎంచుకుంటాను.

నాస్తి శంభోః పరం తత్త్వం సర్వకారణకారణాత్ బ్రహ్మవిష్ణ్వాదిదేవానాం స్రష్టుర్గుణపరాద్విభోః

శంభువుకు మించిన పరమార్థం లేదు. అన్ని కారణాలకు కారణమైన వాడు, బ్రహ్మ, విష్ణు మొదలైన దేవతలకు సృష్టికర్త, గుణాలకు అతీతుడైన వాడు.

బహునాత్ర కిముక్తేన మయాద్యానుమితం మహత్ భవాంతరే కృతం పాపం శ్రుతా నిన్దా భవస్య చేత్

ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? ఇప్పుడు నాకు గొప్ప సత్యం తెలిసింది. గత జన్మలో భవుని నిందను వినడం వల్ల పాపం జరిగి ఉంటే—

శ్రుత్వా నిందాం భవస్యాథ తత్క్షణాదేవ సన్త్యజేత్ స్వదేహం తన్నిహత్యాశు శివలోకం స గచ్ఛతి

భవుని నిందను విన్న వెంటనే తన శరీరాన్ని వదిలేయాలి. అలా చేస్తే వెంటనే శివలోకాన్ని పొందుతాడు.

ఆస్తాం తావన్మమేచ్ఛేయం క్షీరం ప్రతి సురాధమ నిహత్య త్వాం శివాస్త్రేణ త్యజామ్యేతం కలేవరమ్

నాకు పాలపై ఉన్న కోరికను పక్కన పెడతాను, ఓ దేవతల్లో నీచుడా! శివాస్త్రంతో నిన్ను సంహరించి, ఈ శరీరాన్ని వదిలేస్తాను.

ఏవముక్త్వోపమన్యుస్తం మర్తుం వ్యవసితస్స్వయమ్ క్షీరే వాఞ్ఛామపి త్యక్త్వా నిహన్తుం శక్రముద్యతః

ఇలా చెప్పిన ఉపమన్యు, పాల కోరికను కూడా వదిలి, తాను మరణించేందుకు, ఇంద్రుడిని సంహరించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

భస్మాదాయ తదా ఘోరమఘోరాస్త్రాభిమంత్రితమ్ విసృజ్య శక్రముద్దిశ్య ననాద స మునిస్తదా

ఆ సమయంలో భయంకరమైన అఘోరాస్త్ర మంత్రపూతమైన బస్మాన్ని తీసుకుని, ఇంద్రుడిపై విసిరి, ఆ ముని గర్జించాడు.

స్మృత్వా శంభుపదద్వంద్వం స్వదేహం దుగ్ధుముద్యతః ఆగ్నేయీం ధారణాం బిభ్రదుపమన్యురవస్థితః

శంభువు పాదద్వయాన్ని స్మరించుకుంటూ, ఉపమన్యు తన శరీరాన్ని కరిగించేందుకు సిద్ధమై, అగ్నిస్వరూపమైన ధారణలో నిలిచాడు.

ఏవం వ్యవసితే విప్రే భగవాన్భగనేత్రహా వారయామాస సౌమ్యేన ధారణాం తస్య యోగినః

ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇలా నిశ్చయించుకున్నప్పుడు, భగవంతుడు, భగనేత్రుని సంహారకుడు, మృదువుగా అతని యోగధారణను నిలిపాడు.