శివపురాణమ్

అష్టేష్టకాభిః ప్రసాదం కృత్వా లింగం చ మృన్మయమ్ తత్రావాహ్య మహాదేవం సాంబం సగణమవ్యయమ్

ఎనిమిది ఇటుకలతో మంటపాన్ని నిర్మించి, మట్టి లింగాన్ని తయారు చేశాడు. అక్కడ మహాదేవుడిని, అంబికతో పాటు, గణాలతో కలసి, అవినాశిని ఆహ్వానించాడు.

భక్త్యా పఞ్చాక్షరేణైవ పుత్రైః పుష్పైర్వనోద్భవైః సమభ్యర్చ్య చిరం కాలం చచార పరమం తపః

పుత్రులు అడవి పువ్వులతో సమర్పించగా, పంచాక్షరి మంత్రాన్ని భక్తితో జపిస్తూ, చాలా కాలం మహా తపస్సు చేశాడు.

తతస్తపశ్చరత్తం తం బాలమేకాకినం కృశమ్ ఉపమన్యుం ద్విజవరం శివసంసక్తమానసమ్

అప్పుడు, తపస్సు చేస్తున్న ఆ చిన్న వయస్కుడు, ఒంటరిగా, క్షీణించిన ఉపమన్యువు, శివునిపై మనస్సు నిలిపిన ద్విజశ్రేష్ఠుడు—

పురా మరీచినా శప్తాః కేచిన్మునిపిశాచకాః సంపీడ్య రాక్షసైర్భావైస్తపసోవిఘ్నమాచరన్

పూర్వం మరీచి శపించిన కొందరు మునిపిశాచులు, రాక్షస స్వభావంతో అతన్ని బాధిస్తూ, అతని తపస్సుకు అడ్డంకులు కలిగించారు.

స చ తైః పీడ్యమానో ఽపి తపః కుర్వన్కథఞ్చన సదా నమః శివాయేతి క్రోశతి స్మార్తనాదవత్

అలా వారు బాధించినా, అతను ఏదో విధంగా తపస్సు కొనసాగిస్తూ, ఎప్పుడూ 'నమః శివాయ' అని స్మరణతో కూడిన స్వరంతో అరవుతూ ఉండేవాడు.

తన్నాదశ్రవణాదేవ తపసో విఘ్నకారిణః తే తం బాలం సముత్సృజ్య మునయస్సముపాచరన్

ఆ అరుపు వినగానే, తపస్సుకు అడ్డం వేసేవారు ఆ బాలుడిని వదిలిపెట్టి, మునులు అందరూ అతని వద్దకు వచ్చారు.

తపసా తస్య విప్రస్య చోపమన్యోర్మహాత్మనః చరాచరం చ మునయః ప్రదీపితమభూజ్జగత్

ఆ మహాత్ముడైన ఉపమన్యువు తపస్సు వల్ల, మునులతో పాటు, చరాచర జగత్తంతా ప్రకాశించిపోయింది.

అథ సర్వే ప్రదీప్తాంగా వైకుణ్ఠం ప్రయయుర్ద్రుతమ్ ప్రణమ్యాహుశ్చ తత్సర్వం హరయే దేవసత్తమాః

అంతటా వారి దేహాలు దీప్తిమంతంగా మారి, వారు వేగంగా వైకుంఠానికి వెళ్లి, హరికి నమస్కరించి, జరిగినదంతా వివరించారు.

శ్రుత్వా తేషాం తదా వాక్యం భగవాన్పురుషోత్తమః కిమిదన్త్వితి సంచిన్త్య జ్ఞాత్వా తత్కారణం చ సః

వారి మాటలు వినగానే, భగవంతుడు, పరమపురుషుడు, 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆలోచించి, కారణాన్ని తెలుసుకున్నాడు.

జగామ మన్దరం తూర్ణం మహేశ్వరదిదృక్షయా దృష్ట్వా దేవం ప్రణమ్యైవం ప్రోవాచ సుకృతాంజలిః

మహాదేవుడిని దర్శించాలనే కోరికతో అతడు వెంటనే మందర పర్వతానికి వెళ్లాడు. దేవునిని చూసి, నమస్కరించి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.

భగవన్బ్రాహ్మణః కశ్చిదుపమన్యురితి శ్రుతః క్షీరార్థమదహత్సర్వం తపసా తన్నివారయ

ప్రభూ! ఉపమన్యు అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉన్నాడు. అతడు పాలు కావాలని అన్నీ త్యాగం చేసి కఠిన తపస్సు చేస్తున్నాడు. మీ శక్తితో అతడిని ఆపండి.

ఇతి శ్రుత్వా వచో విష్ణోః ప్రాహ దేవో మహేశ్వరః శిశుం నివారయిష్యామి తత్త్వం గచ్ఛ స్వమాశ్రమమ్

విష్ణువు మాటలు విని, మహేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: "నేను ఆ బాలుడిని ఆపుతాను. నువ్వు నీ ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్ళు."

తచ్ఛ్రుత్వా శంభువచనం స విష్ణుర్దేవవల్లభః జగామాశ్వాస్య తాన్సర్వాన్స్వలోకమమరాదికాన్

శంభువు మాటలు విని, దేవతలకు ప్రియమైన విష్ణువు అందరినీ ఓదార్చి తన లోకానికి వెళ్ళిపోయాడు.

ఏతస్మిన్నంతరే దేవః పినాకీ పరమేశ్వరః శక్రస్య రూపమాస్థాయ గన్తుం చక్రే మతిం తతః

అంతలో పినాకిని, పరమేశ్వరుడు, ఇంద్రుని రూపం ధరించి అక్కడికి వెళ్లాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు.

అథ జగామ మునేస్తు తపోవనం గజవరేణ సితేన సదాశివః సహ సురాసురసిద్ధమహోరగైరమరరాజతనుం స్వయమాస్థితః

తర్వాత సదాశివుడు, దేవతలు, అసురులు, సిద్ధులు, మహానాగులతో కలిసి, తానే అమరుల రాజు రూపంలో, తెల్ల ఏనుగుపై మునివారి తపోవనానికి వెళ్లాడు.

స వారణశ్చారు తదా విభుం తం నివీజ్య వాలవ్యజనేన దివ్యమ్ దధార శచ్యా సహితం సురేంద్రం కరేణ వామేన శితాతపత్రమ్

ఆ అందమైన ఏనుగు, ఆ సమయానికి, పరమేశ్వరుడిని దివ్యమైన వాలవ్యజనంతో వడలిస్తూ, ఇంద్రుడు శచితో కలిసి ఎడమ చేతిలో తెల్ల గొడుగు పట్టుకొని నిలిచాడు.

రరాజ భగవాన్సోమః శక్రరూపీ సదాశివః తేనాతపత్రేణ యథా చన్ద్రబింబేన మన్దరః

ఆ తెల్ల గొడుగుతో ఇంద్రుని రూపంలో ఉన్న సదాశివుడు, చంద్రబింబంతో మందర పర్వతం ఎలా ప్రకాశిస్తుందో అలా వెలిగిపోతూ కనిపించాడు.

ఆస్థాయైవం హి శక్రస్య స్వరూపం పరమేశ్వరః జగామానుగ్రహం కర్తుముపమన్యోస్తదాశ్రమమ్

ఇలా ఇంద్రుని రూపాన్ని ధరించి, పరమేశ్వరుడు ఉపమన్యు ఆశ్రమానికి కృప చూపించడానికి వెళ్లాడు.

తం దృష్ట్వా పరమేశానం శక్రరూపధరం శివమ్ ప్రణమ్య శిరసా ప్రాహ మహామునివరః స్వయమ్

ఇంద్రుని రూపంలో ఉన్న పరమేశ్వరుడైన శివుడిని చూసి, ఆ మహాముని తానే తలవంచి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.

పావితశ్చాశ్రమస్సో ఽయం మమ దేవేశ్వర స్వయమ్ ప్రాప్తో యత్త్వం జగన్నాథ భగవన్దేవసత్తమ

దేవతాధిపతీ! మీరు స్వయంగా ఇక్కడికి రావడం వల్ల నా ఆశ్రమం పవిత్రమైంది. జగన్నాథా! దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడైన మీరు ఇక్కడికి రావడం నాకు గొప్ప అదృష్టం.

ఏవముక్త్వా స్థితం ప్రేక్ష్య కృతాంజలిపుటం ద్విజమ్ ప్రాహ గంభీరయా వాచా శక్రరూపధరో హరః

అలా చెప్పి, చేతులు జోడించి నిలబడి ఉన్న బ్రాహ్మణుణ్ణి చూసి, ఇంద్రుని రూపంలో ఉన్న హరుడు, గంభీరమైన స్వరంతో అతనితో మాట్లాడాడు.

తుష్టో ఽస్మి తే వరం బ్రూహి తపసానేన సువ్రత దదామి చేప్సితాన్సర్వాన్ధౌమ్యాగ్రజ మహామునే

నీ తపస్సుతో నేను సంతోషించాను. ధౌమ్యునికి అన్నయ్య అయిన మహామునీ! కోరుకున్న వరాలన్నీ అడుగు, నేను నీకు ఇస్తాను.

ఏవముక్తస్తదా తేన శక్రేణ మునిపుంగవః వారయామి శివే భక్తిమిత్యువాచ కృతాఞ్జలిః

ఇంద్రుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ మునిపుంగవుడు చేతులు జోడించి, "శివునికి భక్తి కావాలని కోరుకుంటున్నాను" అని అన్నాడు.

త్రైలోక్యాధిపతిం శక్రం సర్వదేవనమస్కృతమ్

మూడు లోకాలకు అధిపతిగా, అందరు దేవతలు పూజించే ఇంద్రుడు—

మద్భక్తో భవ విప్రర్షే మామేవార్చయ సర్వదా దదామి సర్వం భద్రం తే త్యజ రుద్రం చ నిర్గుణమ్

విప్రశ్రేష్ఠా! నా భక్తుడవై, ఎప్పుడూ నన్నే పూజించు. నీకు కావలసిన మంగళమంతా నేను ఇస్తాను. ఆ నిర్గుణుడైన రుద్రుణ్ణి వదిలేయి.

రుద్రేణ నిర్గుణేనాపి కిం తే కార్యం భవిష్యతి దేవపఙ్క్తిబహిర్భూతో యః పిశాచత్వమాగతః

నిర్గుణుడైన రుద్రుడితో నీకు ఏమి ప్రయోజనం? ఆయన దేవతల సమూహం నుండి వెలివేయబడి, పిశాచుడిలా మారిపోయాడు.

తచ్ఛ్రుత్వా ప్రాహ స మునిర్జపన్పఞ్చాక్షరం మనుమ్ మన్యమానో ధర్మవిఘ్నం ప్రాహ తం కర్తుమాగతమ్

అది విని, ఆ ముని పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని జపిస్తూ, ఇది ధర్మానికి అడ్డుగా ఉందని భావించి, అతనితో అలా చెప్పాడు.

త్వయైవం కథితం సర్వం భవనిందారతేన వై ప్రసంగాదేవ దేవస్య నిర్గుణత్వం మహాత్మనః

భవుని నిందించాలనే ఉద్దేశంతో నీవు అన్నీ ఇలా చెప్పావు. అలా అనుకోకుండా దేవుడైన మహాత్ముడి నిర్గుణత్వాన్ని వివరించావు.

త్వం న జానామి వై రుద్రం సర్వదేవేశ్వరేశ్వరమ్ బ్రహ్మవిష్ణుమహేశానాం జనక ప్రకృతేః పరమ్

రుద్రుడిని, అందరు దేవతలకు అధిపతిని, బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులకు తండ్రిని, ప్రకృతికి అతీతుడైన వాడిని నేను నిజంగా పూర్తిగా తెలియను.