తిరోభావో ఽనిలే తద్వదనుగ్రహ ఇహామ్బరే సృజ్యతే ధరయా సర్వమద్భిః సర్వం ప్రవర్ధతే
గాలిలో తిరోగమనము, ఆకాశంలో అనుగ్రహము. భూమితో అన్నీ సృష్టించబడతాయి, నీటితో అన్నీ పెరుగుతాయి.
అర్ద్యతే తేజసా సర్వం వాయునా చాపనీయతే వ్యోమ్నానుగృహ్యతే సర్వం జ్ఞేయమేవం హి సూరిభిః
అన్నీ అగ్నితో కాలిపోతాయి, గాలితో తరలిపోతాయి, ఆకాశంతో ఆధారపడతాయి. జ్ఞానులు దీన్ని ఇలా తెలుసుకోవాలి.
పఞ్చకృత్యమిదం బోఢుం మమాస్తి ముఖపఞ్చకమ్ చతుర్దిక్షు చతుర్వక్త్రం తన్మధ్యే పఞ్చమం ముఖమ్
ఈ ఐదు కార్యాలను గ్రహించేందుకు నాకు ఐదు ముఖాలు ఉన్నాయి. నాలుగు దిక్కుల్లో నాలుగు ముఖాలు, మధ్యలో ఐదవ ముఖం.
యువాభ్యాం తపసా లబ్ధమేతత్కృత్యద్వయం సుతౌ సృష్టిస్థిత్యభీధం భాగ్యం మత్తః ప్రీతాదతిప్రియమ్
బిడ్డలూ, మీ తపస్సుతో మీరు సృష్టి, స్థితి అనే రెండు కార్యాలను పొందారు. ఈ అదృష్టం నాకు ఎంతో ఇష్టమైనది, ప్రేమతో నేను మీకు ఇచ్చాను.
తథా రుద్రమహేశాభ్యామన్యత్కృత్యద్వయం పరమ్ అనుగ్రహాఖ్యం కేనాపి లబ్ధుం నైవ హి శక్యతే
అలాగే, రుద్రుడు, మహేశ్వరుడు కలిగిన పరమమైన అనుగ్రహం అనే రెండు కార్యాలను మరెవ్వరూ పొందలేరు.
తత్సర్వం పౌర్వికం కర్మ యువాభ్యాం కాలవిస్మృతమ్ న తద్రుద్ర మహేశాభ్యాం విస్మృతం కర్మ తాదృశమ్
కాలం గడిచిపోవడం వల్ల మీరు ఇద్దరూ చేసిన ఆ పురాతన కార్యాలు మరిచిపోయారు; కానీ అలాంటి కార్యాలు రుద్రుడు, మహేశ్వరుడు మాత్రం ఎప్పుడూ మర్చిపోలేదు.
రూపే వేశే చ కృత్యే చ వాహనే చాసనే తథా ఆయుధాదౌ చ మత్సామ్యమస్మాభిస్తత్కృతే కృతమ్
రూపంలో, వేషంలో, కార్యంలో, వాహనంలో, ఆసనంలో, ఆయుధాల్లో మొదలైన వాటిలో, ఆ అవసరానికి మేము అన్నిటినీ మా లాంటి వాటిగా చేసాము.
మద్ధ్యానవిరహాద్వత్సౌ మౌఢ్యం వామేవమాగతమ్ మజ్జ్ఞానే సతి నైవం స్యాన్మానం రూపే మహేశవత్
నా జ్ఞానం నుండి మీరు వేరుపడినందువల్ల, పిల్లలూ, మీలో ఈ అయోమయం కలిగింది; నా జ్ఞానం ఉంటే, మహేశ్వరుడి లాంటి రూపంపై ఇలాంటి గర్వం ఉండేది కాదు.
తస్మాన్మజ్జ్ఞానసిద్ధ్యర్థం మంత్రమోంకారనామకమ్ ఇతః పరం ప్రజపతం మామకం మానభంజనమ్
అందువల్ల, నా జ్ఞానం సంపాదించేందుకు, ఇకపై నా గర్వాన్ని తొలగించే ఓంకార మంత్రాన్ని జపించండి.
ఉపాదిశం నిజం మంత్రమోంకారమురుమంగలమ్ ఓంకారో మన్ముఖాజ్జజ్ఞే ప్రథమం మత్ప్రబోధకః
నేను మీకు నా స్వంత మంత్రమైన మహామంగళకరమైన ఓంకారాన్ని ఉపదేశించాను; ఓంకారం మొదట నా నోటిలోంచి పుట్టింది, అది నా జ్ఞానాన్ని మేల్కొలిపింది.
వాచకో ఽయమహం వాచ్యో మంత్రో ఽయం హి మదాత్మకః తదనుస్మరణం నిత్యం మమానుస్మరణం భవేత్
ఈ మంత్రం పలికేది నేను, పలికించేది కూడా నేను; ఈ మంత్రం నాకే స్వరూపం; దీన్ని ఎప్పుడూ జపించడం అంటే నన్ను ఎప్పుడూ జపించడమే.
అకారౌత్తరాత్పూర్వముకారః పశ్చిమాననాత్ మకారో దక్షిణముఖాద్బిందుః ప్రాఙ్ముఖతస్తథా
ఉకారము ఉత్తర ముఖం ముందు, అకారము పశ్చిమ ముఖం నుండి, మకారము దక్షిణ ముఖం నుండి, బిందువు తూర్పు ముఖం నుండి ఉద్భవించాయి.
నాదో మధ్యముఖాదేవం పఞ్చధా ఽసౌ విజృంభితః ఏకీభూతః పునస్తద్వదోమిత్యేకాక్షరో భవేత్
నాదం మధ్య ముఖం నుండి ఉద్భవిస్తుంది; అలా అది ఐదు విధాలుగా విస్తరించుతుంది; మళ్లీ అవన్నీ కలిసినప్పుడు, అదే విధంగా ఓం అనే ఒక్క అక్షరం అవుతుంది.
నామరూపాత్మకం సర్వం వేదభూతకులద్వయమ్ వ్యాప్తమేతేన మంత్రేణ శివశక్త్యోశ్చ బోధకః
పేరు, రూపం కలిగిన ఈ జగత్తంతా, రెండు వేద కుటుంబాలు, ఈ మంత్రంతో వ్యాపించాయి; ఇది శివుడు, శక్తిని బోధిస్తుంది.
అస్మాత్పఞ్చాక్షరం జజ్ఞే బోధకం సకలస్యతత్ ఆకారాదిక్రమేణైవ నకారాదియథాక్రమమ్
ఇది నుండే ఐదు అక్షరాల మంత్రం పుట్టింది, అది అన్నిటినీ బోధిస్తుంది; అకారంతో మొదలై, నకారంతో కూడా అదే క్రమంలో ఏర్పడింది.
అస్మాత్పఞ్చాక్షరాజ్జాతా మాతృకాః పఞ్చభేదతః తస్మాచ్ఛిరశ్చతుర్వక్త్రాత్త్రిపాద్గాయ త్రిరేవ హి
ఈ ఐదు అక్షరాల మంత్రం నుండి ఐదు విధాలుగా మాతృకలు పుట్టాయి; అందుకే, తలతో పాటు నాలుగు ముఖాల నుండి, మూడు పాదాల గాయత్రి మూడు విధాలుగా ఏర్పడింది.
వేదః సర్వస్తతో జజ్ఞే తతో వై మంత్రకోటయః తత్తన్మంత్రేణ తత్సిద్ధిః సర్వసిద్ధిరితో భవేత్
దానివల్ల అన్ని వేదాలు పుట్టాయి, వాటి ద్వారా అనేక మంత్రాలు పుట్టాయి; ఆ మంత్రాలతో వాటి ఫలితాలు, ఇవన్నీ కలిపి అన్ని సిద్ధులు కలుగుతాయి.
అనేన మంత్రకందేన భోగో మోక్షశ్చ సిద్ధ్యతి సకలా మంత్రరాజానః సాక్షాద్భోగప్రదాః శుభాః
ఈ మూల మంత్రంతో భోగం, మోక్షం రెండూ సిద్ధిస్తాయి; అన్ని మంత్రరాజులు నేరుగా శుభమైన భోగాలను ప్రసాదిస్తాయి.
పునస్తయోస్తత్ర తిరః పటం గురుః ప్రకల్ప్య మంత్రం చ సమాదిశత్పరమ్ నిధాయ తచ్ఛీర్ష్ణి కరాంబుజం శనైరుదఙ్ముఖం సంస్థితయోః సహాంబికః
ఆ ఇద్దరికీ అక్కడ గురువు తెరను వేసి, పరమ మంత్రాన్ని ఉపదేశించాడు; వారు ఉత్తర దిశను చూస్తూ కూర్చున్నప్పుడు, అంబికతో కలిసి వారి తలపై తన కమలహస్తాన్ని మృదువుగా ఉంచాడు.
త్రిరుచ్చార్యాగ్రహీన్మంత్రం యంత్రతంత్రోక్తిపూర్వకమ్ శిష్యౌ చ తౌ దక్షిణాయామాత్మానం చ సమర్పయత్
యంత్ర, తంత్రాల్లో చెప్పిన విధంగా మంత్రాన్ని మూడుసార్లు జపించి, ఆ ఇద్దరు శిష్యులను తన కుడివైపున ఉంచి, తనను కూడా సమర్పించాడు.
ప్రబద్ధహస్తౌ కిల తౌ తదంతికే తమేవ దేవం జగతుర్జగద్గురుమ్
వారి చేతులు బంధించబడి, వారు దగ్గరగా నిలబడి, ఆ దేవుడైన జగద్గురువును స్తుతించారు.
నమో నిష్కలరూపాయ నమో నిష్కలతేజసే నమః సకలనాథాయ నమస్తే సకలాత్మనే
నిష్కల రూపుడైన వాడికి నమస్సులు; నిష్కల తేజస్సుకు నమస్సులు; సకల రూపాల అధిపతికి నమస్సులు; సకల ఆత్మస్వరూపుడైన వాడికి నమస్సులు.
ప్రణవవాచ్యాయ నమః ప్రణవలింగినే నమః సృష్ట్యాదికర్త్రే చ నమః పఞ్చముఖాయతే
ఓం అనే అక్షరంతో సూచించబడినవారికి నమస్కారం. ఓంకార రూపమైన లింగాన్ని ధరించినవారికి నమస్కారం. సృష్టి మొదలైనవన్నీ సృష్టించే వారికీ నమస్కారం. ఐదు ముఖాలతో ఉన్నవారికి నమస్కారం.
పఞ్చబ్రహ్మస్వరూపాయ పఞ్చ కృత్యాయతే నమః ఆత్మనే బ్రహ్మణే తుభ్యమనంతగుణశక్తయే
ఐదు బ్రహ్మ స్వరూపుడైనవారికి, ఐదు విధాల పనులు చేసే వారికీ నమస్కారం. అనంతమైన గుణశక్తులు కలిగిన స్వరూపుడైన పరబ్రహ్మ అయిన మీకు నమస్కారం.
సకలాకలరూపాయ శంభవే గురవే నమః ఇతి స్తుత్వా గురుం పద్యైర్బ్రహ్మా విష్ణుశ్ చ నేమతుః
అఖండమైన, అన్ని రూపాలుగా ఉన్న శంభువుని, గురువుని నమస్కరిస్తున్నాను. ఇలా పద్యాలతో గురువును స్తుతించి, బ్రహ్మ మరియు విష్ణువు ఆయనకు వందనం చేశారు.
వత్సకౌ సర్వతత్త్వం చ కథితం దర్శితం చ వామ్ జపతం ప్రణవం మంత్రం దేవీదిష్టం మదాత్మకమ్
ప్రియమైన వారిలారా! అన్ని తత్త్వాలు మీకు వివరించబడ్డాయి, చూపించబడ్డాయి. దేవి ఇచ్చిన, నా స్వరూపమైన ఓం మంత్రాన్ని మీరు జపించండి.
జ్ఞానం చ సుస్థిరం భాగ్యం సర్వం భవతి శాశ్వతమ్ ఆర్ద్రాయాం చ చతుర్దశ్యాం తజ్జాప్యం త్వక్షయం భవేత్
దీనివల్ల జ్ఞానం స్థిరంగా ఉంటుంది, భాగ్యం శాశ్వతంగా ఉంటుంది, అన్నీ నిత్యంగా ఉంటాయి. ఆర్ద్ర నక్షత్రం ఉన్న చతుర్దశి రోజున దీన్ని జపిస్తే, పుణ్యం ఎప్పటికీ తగ్గదు.
సూర్యగత్యా మహార్ద్రాయామేకం కోటిగుణం భవేత్ మృగశీర్షాంతిమో భాగః పునర్వస్వాదిమస్తథా
సూర్యుని గమనంలో ఆర్ద్ర నక్షత్రం కలిసినప్పుడు, పుణ్యం కోటి రెట్లు ఎక్కువగా లభిస్తుంది. మృగశిర చివరి భాగం, పునర్వసు మొదటి భాగం కూడా అంతే శుభదాయకం.
ఆర్ద్రాసమః సదా జ్ఞేయః పూజాహోమాదితర్పణే దర్శనం తు ప్రభాతే చ ప్రాతఃసంగవకాలయోః
ఆర్ద్ర నక్షత్రాన్ని ఎప్పుడూ పూజ, హోమం, తర్పణం వంటి కార్యాలకు సమానంగా భావించాలి. ఉదయం, ప్రాతఃకాలంలో లింగ దర్శనం చేయడం ఎంతో పుణ్యదాయకం.
చతుర్దశీ తథా గ్రాహ్యా నిశీథవ్యాపినీ భవేత్ ప్రదోషవ్యాపినీ చైవ పరయుక్తా ప్రశస్యతే
నిశీధి వరకు వ్యాపించే చతుర్దశిని పాటించాలి. ప్రదోషకాలంలో వ్యాపిస్తే అది మరింత ప్రశంసనీయం.