శివపురాణమ్

మాతర్మాతర్మహాభాగే మమ దేహి తపస్విని గవ్యం క్షీరమతిస్వాదు నాల్పముష్ణం పిబామ్యహమ్

తల్లి! మహాభాగ్యవంతురాలా, తపస్సు చేసే అమ్మా, నాకు ఆవుపాలు ఇవ్వు. నేను తక్కువగా, వెచ్చని పాలను తాగను. నాకు చాలా తియ్యగా ఉండే పాలు కావాలి.

తచ్ఛ్రుత్వా పుత్రవచనం తన్మాతా చ తపస్వినీ వ్యాఘ్రపాదస్య మహిషీ దుఃఖమాపత్తదా చ సా

తన కుమారుని మాటలు విని, తపస్సు చేసే వ్యాఘ్రపాదుని భార్య అయిన ఆ తల్లి, తీవ్ర దుఃఖంలో మునిగిపోయింది.

ఉపలాల్యాథ సుప్రీత్యా పుత్రమాలింగ్య సాదరమ్ దుఃఖితా విలలాపాథ స్మృత్వా నైర్ధన్యమాత్మనః

తన కుమారుని ప్రేమతో ఆలింగనం చేసి, బాధతో తల్లి తన దారిద్య్రాన్ని గుర్తు చేసుకుని కన్నీరు పెట్టుకుంది.

స్మృత్వాస్మృత్వా పునః క్షీరముపమన్యుస్స బాలకః దేహి దేహీతి తామాహ రుద్రన్భూయో మహాద్యుతిః

పాలు గుర్తు చేసుకుంటూ, మరచిపోతూ, మళ్లీ మళ్లీ ఉపమన్యుడు తన తల్లిని 'ఇవ్వు, ఇవ్వు' అని అడిగాడు. అతడు రుద్రునిలా మహా తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ నిలిచాడు.

తద్ధఠం సా పరిజ్ఞాయ ద్విజపత్నీ తపస్వినీ శాన్తయే తద్ధఠస్యాథ శుభోపాయమరీరచత్

అతని పట్టుదలను గుర్తించిన ఆ మునిపత్ని, తన కుమారుని కోరికను శాంతిపర్చేందుకు మంచి మార్గాన్ని ఆలోచించింది.

ఉఞ్ఛవృత్త్యార్జితాన్బీజాన్స్వయం దృష్ట్వా చ సా తదా బీజపిష్టమథాలోడ్య తోయేన కలభాషిణీ

ఆమె అప్పటికి ఉంచవృత్తితో తెచ్చిన కొన్ని గింజలను చూసి, వాటిని నూరి, నీటిలో కలిపి, మృదువుగా మాటలాడింది.

ఏహ్యేహి మమ పుత్రేతి సామపూర్వం తతస్సుతమ్ ఆలింగ్యాదాయ దుఃఖార్తా ప్రదదౌ కృత్రిమం పయః

'రా రా నా బిడ్డా' అని మృదువుగా పిలిచి, కుమారుని ఆలింగనం చేసి, బాధతో ఆ తల్లి కల్పిత పాలను ఇచ్చింది.

పీత్వా చ కృత్రిమం క్షీరం మాత్రాం దత్తం స బాలకః నైతత్క్షీరమితి ప్రాహ మాతరం చాతివిహ్వలః

తల్లి ఇచ్చిన కల్పిత పాలను తాగిన ఆ చిన్నవాడు, చాలా బాధతో, 'ఇది పాలు కావు' అని తల్లిని అడిగాడు.

దుఃఖితా సా తదా ప్రాహ సంప్రేక్ష్యాఘ్రాయ మూర్ధని సమార్జ్య నేత్ర పుత్రస్య కరాభ్యాం కమలాయతే

ఆమె బాధతో కుమారుని తలని వాసి, తన చేతులతో అతని కమలమయమైన కళ్లను తుడిచి, మాట్లాడింది.

తటినీ రత్నపూర్ణాస్తాస్స్వర్గపాతాలగోచరాః భాగ్యహీనా న పశ్యన్తి భక్తిహీనాశ్చ యే శివే

స్వర్గంలోను, పాతాళంలోను రత్నాలతో నిండిన నదులు ఉన్నాయి. కానీ, అదృష్టం లేనివారు, శివునికి భక్తి లేనివారు వాటిని చూడలేరు.

రాజ్యం స్వర్గం చ మోక్షం చ భోజనం క్షీరసంభవమ్ న లభన్తే ప్రియాణ్యేషాం న తుష్యతి యదా శివః

రాజ్యం, స్వర్గం, మోక్షం, పాలతో తయారైన భోజనం — ఇవన్నీ శివుడు సంతుష్టి చెందని వారికి లభించవు.

భవప్రసాదజం సర్వం నాన్యద్దేవప్రసాదజమ్ అన్యదేవేషు నిరతా దుఃఖార్తా విభ్రమన్తి చ

భవుని కృప వల్లే అన్నీ లభిస్తాయి; ఇతర దేవతల కృపతో ఏదీ రాదు. ఇతర దేవతలకు ఆసక్తి చూపే వారు దుఃఖంతో మాయలో తిరుగుతారు.

క్షీరం తత్ర కుతో ఽస్మాకం వనే నివసతాం సదా క్వ దుగ్ధసాధనం వత్స క్వ వయం వనవాసినః

మనమంతా ఎప్పుడూ అడవిలోనే ఉంటాం కదా, ఇక్కడ పాలు ఎలా దొరుకుతాయి? పాలు దొరికే మార్గం ఎక్కడ ఉంది బిడ్డా? మనం అడవిలో నివసించే వాళ్లం కదా!

కృత్స్నాభావేన దారిద్ర్యాన్మయా తే భాగ్యహీనయా మిథ్యాదుగ్ధమిదం దత్తమ్పిష్టమాలోడ్య వారిణా

పూర్తిగా దారిద్ర్యంతో, అదృష్టం లేకుండా ఉన్నందువల్ల, నీకు నేను ఈ పాలను నీటితో కలిపి, తప్పుడు విధంగా కలిపి ఇచ్చాను.

త్వం మాతులగృహే స్వల్పం పీత్వా స్వాదు పయః శృతమ్ జ్ఞాత్వా స్వాదు త్వయా పీతం తజ్జాతీయమనుస్మరన్

నీ మామగారి ఇంట్లో, నువ్వు కొంత స్వచ్ఛమైన, మధురమైన, వేడి పాలను తాగినావు. ఆ రుచిని గుర్తు పెట్టుకుని, ఇప్పుడు అదే రకం పాలను కోరుకుంటున్నావు.

దత్తం న పయ ఇత్యుక్త్వా రుదన్ దుఃఖీకరోషి మామ్ ప్రసాదేన వినా శంభో పయస్తవ న విద్యతే

‘ఇది నాకు ఇచ్చిన పాలు కావు’ అని చెప్పి, ఏడుస్తూ నన్ను బాధ పెడుతున్నావు. శంభువు అనుగ్రహం లేకుండా నీకు పాలు లేవు.

పాదపంకజయోస్తస్య సామ్బస్య సగణస్య చ భక్త్యా సమర్పితం యత్తత్కారణం సర్వసమ్పదామ్

సాంబుడు మరియు ఆయన సేవకుల పదపద్మాలకు భక్తితో సమర్పించిన దానిదే అన్ని సంపదలకు కారణం.

అధునా వసుదోస్మాభిర్మహాదేవో న పూజితః సకామానాం యథాకామం యథోక్తఫలదాయకః

ఇప్పుడు మనం ధనంతో మహాదేవుని పూజించలేదు. కోరికలతో పూజించినవారికి ఆయన వారి కోరికల ప్రకారం ఫలితాన్ని ఇస్తాడు.

ధనాన్యుద్దిశ్య నాస్మాభిరితః ప్రాగర్చితః శివః అతో దరిద్రాస్సంజాతా వయం తస్మాన్న తే పయః

మనమిక్కడ ధనాన్ని ఆశించి శివుని పూర్వంలో పూజించలేదు. అందువల్ల మనం దారిద్ర్యానికి లోనయ్యాము, అందుకే నీకు పాలు లేవు.

పూర్వజన్మని యద్దత్తం శివముద్దిశ్య వై సుతః తదేవ లభ్యతే నాన్యద్విష్ణుముద్దిశ్య వా ప్రభుమ్

పూర్వజన్మలో శివుని కోసం ఏదైనా ఇచ్చినదే, నా బిడ్డా, అది మాత్రమే లభిస్తుంది. విష్ణువు లేదా మరొక దేవునికి ఇచ్చినదైనా లభించదు.

ఇతి మాతృవచః శ్రుత్వా తథ్యం శోకాదిసూచకమ్ బాలో ఽప్యనుతపన్నంతః ప్రగల్భమిదమబ్రవీత్

తల్లి చెప్పిన ఈ నిజమైన, దుఃఖాన్ని సూచించే మాటలు విని, ఆ బాలుడు లోపల బాధపడకుండా ధైర్యంగా ఇలా అన్నాడు.

శోకేనాలమితో మతః సాంబో యద్యస్తి శంకరః త్యజ శోకం మహాభాగే సర్వం భద్రం భవిష్యతి

శోకంతో సాంబుడు నిజంగా మరణించి ఉంటే, శంకరుడు ఉన్నాడని నమ్మితే, మహాభాగ్యవతీ! నువ్వు శోకాన్ని వదిలిపెట్టు. అన్నీ మంచిగా జరుగుతాయి.

శృణు మాతర్వచో మేద్య మహాదేవో ఽస్తి చేత్క్వచిత్ చిరాద్వా హ్యచిరాద్వాపి క్షీరోదం సాధయామ్యహమ్

తల్లి! నా మాట విను. మహాదేవుడు ఎక్కడైనా ఉన్నాడని నిజమైతే, ఆలస్యంగా అయినా, త్వరగా అయినా, నేను పాలు సముద్రాన్ని పొందుతాను.

ఇతి శ్రుత్వా వచస్తస్య బాలకస్య మహామతేః ప్రయ్తువాచ తదా మాతా సుప్రసన్నా మనస్వినీ

ఆ తెలివైన బాలుడు చెప్పిన మాటలు విని, తల్లి హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయి, అతనితో ఇలా చెప్పింది.

శుభం విచారితం తాత త్వయా మత్ప్రీతివర్ధనమ్ విలంబం మా కథాస్త్వం హి భజ సాంబం సదాశివమ్

బిడ్డా! నువ్వు మంచి ఆలోచన చేసావు, నా ఆనందాన్ని పెంచావు. ఆలస్యం చేయకు, ఎప్పుడూ సాంబ సదాశివుని భజించు.

సర్వస్మాదధికో ఽస్త్యేవ శివః పరమకారణమ్ తత్కృతం హి జగత్సర్వం బ్రహ్మాద్యాస్తస్య కింకరాః

శివుడు అందరికన్నా గొప్పవాడు, పరమ కారణం. ఆయన వల్లే ఈ జగత్తంతా ఏర్పడింది. బ్రహ్మ మొదలైనవారు ఆయన సేవకులే.

తత్ప్రసాదకృతైశ్వర్యా దాసాస్తస్య వయం ప్రభోః తం వినాన్యం న జానీమశ్శంకరం లోకశంకరమ్

ప్రభువు అనుగ్రహంతో సంపదలు లభించిన మేము ఆయన సేవకులం. ఆయనను తప్ప మరొకరిని మేము ఎరుగము. శంకరుడు లోకానికి మంగళకరుడు.

అన్యాన్దేవాన్పరిత్యజ్య కర్మణా మనసా గిరా తమేవ సాంబం సగణం భజ భావపురస్సరమ్

ఇతర దేవతలను విడిచిపెట్టి, కార్యంతో, మనసుతో, మాటతో, సాంబుడిని మరియు ఆయన సేవకులను హృదయపూర్వకంగా భజించు.

తస్య దేవాధిదేవస్య శివస్య వరదాయినః సాక్షాన్నమశ్శివాయేతి మంత్రో ఽయం వాచకః స్మృతః

దేవతలకు దేవుడైన శివుడు వరాలిచ్చేవాడు. ఆయనకు ‘నమః శివాయ’ అనే మంత్రమే నేరుగా ఆయనను సూచిస్తుంది.