శివపురాణమ్

అష్టాఙ్గమర్ఘ్యముత్కృష్టం ధూపాలేపౌ విశేషతః చన్దనం వామదేవాఖ్యే హరితాలం చ పౌరుషే

ఎనిమిది విధాలుగా అర్ఘ్యం అత్యుత్తమం, ముఖ్యంగా ధూపం, అభిషేకం; వామదేవ ముఖానికి గంధం, పురుష ముఖానికి హరిదాలం సమర్పించాలి.

ఈశానే భసితం కేచిదాలేపనమితీదృశామ్ న ధూపమితి మన్యన్తే ధూపాన్తరవిధానతః సితాగురుమఘోరాఖ్యే ముఖే కృష్ణాగురుం పునః

ఈశాన ముఖానికి కొందరు బసిముద్రను అభిషేకంగా చెబుతారు; అక్కడ ధూపం అవసరం లేదని భావిస్తారు, ఎందుకంటే అక్కడ మరో రకమైన ధూపం నిర్ణయించబడింది: అఘోర ముఖానికి తెల్ల అగురు, నోటికి నల్ల అగురు సమర్పించాలి.

పౌరుషే గుగ్గులం సవ్యే సౌమ్యే సౌగంధికం ముఖే ఈశానే ఽపి హ్యుశీరాది దేయాద్ధూపం విశేషతః

పురుష ముఖానికి గుగ్గిలం, ఎడమవైపు సౌమ్య ముఖానికి సుగంధ ద్రవ్యాలు, నోటికి, ఈశాన ముఖానికి కూడా ఉశీరాది వంటి ధూపాలను ముఖ్యంగా సమర్పించాలి.

శర్కరామధుకర్పూరకపిలాఘృతసంయుతమ్ చందనాగురుకాష్ఠాద్యం సామాన్యం సంప్రచక్షతే

చక్కెర, తేనె, కర్పూరం, నెయ్యి, గంధం, అగురు, ఇతర కలపల మిశ్రమాలు సాధారణ సమర్పణగా పరిగణించబడతాయి.

కర్పూరవర్తిరాజ్యాఢ్యా దేయా దీపావలిస్తతః అర్ఘ్యమాచమనం దేయం ప్రతివక్త్రమతః పరమ్

కర్పూరవత్తిని నెయ్యితో నానబెట్టి దీపావళిగా సమర్పించాలి; ఆ తరువాత అర్ఘ్యం, ఆచమనాన్ని ప్రతి ముఖానికి వరుసగా ఇవ్వాలి.

ప్రథమావరణే పూజ్యో క్రమాద్ధేరమ్బషణ్ముఖౌ బ్రహ్మాంగాని తతశ్చైవ ప్రథమావరణేర్చితే

మొదటి వలయంలో ముందుగా హేరంబుడు, షణ్ముఖుడు, ఆ తరువాత బ్రహ్మాంగా దేవతలను, మొదటి వలయాన్ని పూజించిన తరువాత పూజించాలి.

ద్వితీయావరణే పూజ్యా విఘ్నేశాశ్చక్రవర్తినః తృతీయావరణే పూజ్యా భవాద్యా అష్టమూర్తయః

రెండవ వలయంలో విఘ్నేశ్వరులు, చక్రవర్తులు పూజించబడాలి; మూడవ వలయంలో భవుడు మొదలైన అష్టమూర్తులు పూజించాలి.

మహాదేవాదయస్తత్ర తథైకాదశమూర్తయః చతుర్థావరణే పూజ్యాః సర్వ ఏవ గణేశ్వరాః

అక్కడ మహాదేవుడు మొదలైన పదకొండు రూపాలు ఉంటాయి; నాల్గవ వలయంలో గణపతులందరినీ పూజించాలి.

బహిరేవ తు పద్మస్య పఞ్చమావరణే క్రమాత్ దశదిక్పతయః పూజ్యాః సాస్త్రాః సానుచరాస్తథా

పద్మం వెలుపల, ఐదవ వలయంలో వరుసగా పది దిక్పాలకులను, ఆయుధాలతో, అనుచరులతో కలిపి పూజించాలి.

బ్రహ్మణో మానసాః పుత్రాః సర్వే ఽపి జ్యోతిషాం గణాః సర్వా దేవ్యశ్చ దేవాశ్చ సర్వే సర్వే చ ఖేచరాః

బ్రహ్మకు మానసపుత్రులు, జ్యోతిర్గణాలు, అన్ని దేవతలు, దేవతలు, ఆకాశంలో సంచరించే సర్వజీవులు కూడా పూజించాలి.

పాతాలవాసినశ్చాన్యే సర్వే మునిగణా అపి యోగినో హి సఖాస్సర్వే పతంగా మాతరస్తథా

పాతాళంలో నివసించే వారు, అన్ని మునిగణాలు, యోగులు, స్నేహితులు, పక్షులు, తల్లులు కూడా పూజించబడాలి.

క్షేత్రపాలాశ్చ సగణాః సర్వం చైతచ్చరాచరమ్ పూజనీయం శివప్రీత్యా మత్త్వా శంభువిభూతిమత్

దిశల రక్షకులు, వారి సహాయకులతో పాటు, ఈ లోకంలోని జంతువులు, అజంతువులు అన్నీ శివుని ఆనందానికి, శంభువు వైభవంగా భావించి, గౌరవంగా పూజించాలి.

అథావరణపూజాంతే సంపూజ్య పరమేశ్వరమ్ సాజ్యం సవ్యం జనం హృద్యం హవిర్భక్త్యా నివేదయేత్

తర్వాత, ఆవరణాల పూజ పూర్తయిన తర్వాత పరమేశ్వరుని పూజించి, నెయ్యి, నీరు, హృదయానికి హర్షం కలిగించే భోజనాన్ని భక్తితో నివేదించాలి.

ముఖవాసాదికం దత్త్వా తామ్బూలం సోపదంశకమ్ అలంకృత్య చ భూయో ఽపి నానాపుష్పవిభూషణైః

ముఖవాసాదులు, తాంబూలం దాని జతలతో సమర్పించి, మళ్లీ వివిధ రకాల పుష్పాలు, అలంకారాలతో అలంకరించాలి.

నీరాజనాంతే విస్తీర్య పూజాశేషం సమాపయేత్ చషకం సోపకారం చ శయనం చ సమర్పయేత్

దీపారాధన అనంతరం, మిగిలిన పూజను పూర్తిచేసి, పాత్రతో పాటు అవసరమైన వస్తువులు, మంచాన్ని సమర్పించాలి.

చన్ద్రసంకాశహారం చ శయనీయం సమర్పయేత్ ఆద్యం నృపోచితం హృద్యం తత్సర్వమనురూపతః

చంద్రుడిలా మెరిసే వస్త్రాన్ని, విశ్రాంతికి అనువైన మంచాన్ని, రాజులకు తగినట్లుగా, హృదయాన్ని హర్షపరిచేలా, అన్ని విధాలా సరిపోయేలా సమర్పించాలి.

కృత్వా చ కారయిత్వా చ హిత్వా చ ప్రతిపూజనమ్ స్తోత్రం వ్యపోహనం జప్త్వా విద్యాం పఞ్చాక్షరీం జపేత్

పరిశుద్ధంగా ప్రతిపూజను చేసి, స్తోత్రాలు, దోష నివారణ ప్రార్థనలు చదివి, ఆ తర్వాత పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని జపించాలి.

ప్రదక్షిణాం ప్రణామం చ కృత్వాత్మానం సమర్పయేత్ తతః పురస్తాద్దేవస్య గురువిప్రౌ చ పూజయేత్

ప్రదక్షిణ, నమస్కారం చేసి, తనను తాను సమర్పించి, ఆ తరువాత దేవుని ముందు గురువును, బ్రాహ్మణులను పూజించాలి.

దత్త్వార్ఘ్యమష్టౌ పుష్పాణి దేవముద్వాస్య లింగతః అగ్నేశ్చాగ్నిం సుసంయమ్య హ్యుద్వాస్య చ తమప్యుత

అర్ఘ్యం, ఎనిమిది పువ్వులు సమర్పించి, లింగంలో ఉన్న దేవునికి వీడ్కోలు చెప్పి, అగ్నిని సరిగా నియంత్రించి, దానికీ వీడ్కోలు చెప్పాలి.

ప్రత్యహం చ జనస్త్వేవం కుర్యాత్సేవాం పురోదితామ్ తతస్తత్సామ్బుజం లింగం సర్వోపకరణాన్వితమ్

ప్రతి రోజు, ముందుగా చెప్పిన విధంగా సేవ చేయాలి. ఆ తరువాత, ఆ లింగాన్ని కమలంతో, అన్ని ఉపకరణాలతో కలిపి,

సమర్పయేత్స్వగురవే స్థాపయేద్వా శివాలయే సంపూజ్య చ గురూన్విప్రాన్వ్రతినశ్చ విశేషతః

తన గురువుకి సమర్పించాలి లేదా శివాలయంలో ప్రతిష్ఠించాలి. గురువులను, బ్రాహ్మణులను, వ్రతధారులను ప్రత్యేకంగా పూజించాలి.

భక్తాన్ద్విజాంశ్చ శక్తశ్చేద్దీనానాథాంశ్చ తోషయేత్ స్వయం చానశనే శక్తః ఫలమూలాశనే ఽథ వా

శక్తి ఉంటే, భక్తులను, బ్రాహ్మణులను, పేదలను, అనాధలను సంతృప్తిపర్చాలి. తాను కూడా శక్తి మేరకు తక్కువగా భోజనం చేయాలి లేదా కాయలు, కందులతో జీవించాలి.

పయోవ్రతో వా భిక్షాశీ భవేదేకాశనస్తథా నక్తం యుక్తాశనో నిత్యం భూశయ్యానిరతః శుచిః

లేదా పాలతో ఉపవాసం చేయవచ్చు, భిక్షాటన చేయవచ్చు, ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేయవచ్చు, రాత్రిపూట తినవచ్చు, మితాహారం చేయవచ్చు, ఎప్పుడూ నేలపై నిద్రించవచ్చు, శుద్ధిగా ఉండాలి.

భస్మశాయీ తృణేశాయీ చీరాజినధృతో ఽథవా బ్రహ్మచర్యవ్రతో నిత్యం వ్రతమేతత్సమాచరేత్

బస్మంపై, గడ్డి మీద నిద్రించవచ్చు, వ్రక్షచర్మం లేదా మృగచర్మం ధరించవచ్చు, లేక బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని ఎప్పటికీ పాటించవచ్చు. ఈ వ్రతాన్ని ఎల్లప్పుడూ ఆచరించాలి.

అర్కవారే తథార్ద్రాయాం పఞ్చదశ్యాం చ పక్షయోః అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం శక్తస్తూపవసేదపి

ఆదివారాల్లో, అమావాస్య, పౌర్ణమి, అష్టమి, చతుర్దశి తిథుల్లో శక్తి ఉంటే ఉపవాసం చేయాలి.

పాఖణ్డిపతితోదక్యాస్సూతకాన్త్యజపూర్వకాన్ వర్జయేత్సర్వయత్నేన మనసా కర్మణా గిరా

పాకండులు, బహిష్కృతులు, అపవిత్రులు, శుద్ధిని వదిలేసినవారు వీరిని మనసుతో, చేతులతో, మాటలతో పూర్తిగా దూరంగా ఉంచాలి.

క్షమదానదయాసత్యాహింసాశీలః సదా భవేత్ సంతుష్టశ్చ ప్రశాన్తశ్చ జపధ్యానరతస్తథా

ఎప్పుడూ సహనం, దానం, దయ, సత్యం, హింస చేయకపోవడం, మంచి ప్రవర్తన కలిగి ఉండాలి. సంతృప్తిగా, శాంతిగా, జపం, ధ్యానం చేయడంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి.

కుర్యాత్త్రిషవణస్నానం భస్మస్నానమథాపి వా పూజాం వైశేషికీం చైవ మనసా వచసా గిరా

ప్రతి రోజు మూడు సార్లు స్నానం చేయాలి లేదా బస్మతో స్నానం చేయాలి. మనసుతో, మాటతో, చేతులతో ప్రత్యేక పూజ చేయాలి.

బహునాత్ర కిముక్తేన నాచరేదశివం వ్రతీ ప్రమాదాత్తు తథాచారే నిరూప్య గురులాఘవే

ఇంకా ఏమి చెప్పాలి? వ్రతధారి అసభ్యంగా ప్రవర్తించకూడదు. ఏదైనా తప్పు జరిగితే, అది పెద్దదా చిన్నదా అని విచారించాలి.