శివపురాణమ్

ప్రతిష్ఠాప్య విధానేన తల్లింగం కృతశోధనమ్ పరికల్ప్యాసనం మూర్తిం పఞ్చవక్త్రప్రకారతః

ఆ లింగాన్ని నియమానుసారం ప్రతిష్ఠించి, శుద్ధి చేసి, ఆసనం సిద్ధం చేసి, ఐదు ముఖాలతో కూడిన రూపాన్ని ధ్యానించాలి.

పఞ్చగవ్యాదిభిః పూర్ణైర్యథావిభవసంభృతైః స్నాపయేత్కలశైః పూర్ణైరష్టాపదసముద్భవైః

పంచగవ్యాది పదార్థాలతో నిండిన పాత్రల్లో, తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి, ఎనిమిది ప్రదేశాల నీళ్లతో అభిషేకం చేయాలి.

గంధద్రవ్యైస్సకర్పూరైశ్చన్దనాద్యైస్సకుంకుమైః సవేదికం సమాలిప్య లింగం భూషణభూషితమ్

సుగంధ ద్రవ్యాలు, కర్పూరం, చందనం, కుంకుమ మొదలైన వాటితో లింగాన్ని, పీఠికను పూసి, ఆభరణాలతో అలంకరించాలి.

బిల్వపత్రైశ్చ పద్మైశ్చ రక్తైః శ్వేతైస్తథోత్పలైః నీలోత్పలైస్తథాన్యైశ్చ పుష్పైస్తైస్తైస్సుగంధిభిః

బిల్వదళాలతో, ఎరుపు మరియు తెలుపు కమలాలతో, నీలకమలాలతో, ఇంకా ఇతర సువాసన గల పుష్పాలతో పూజ చేయాలి.

పుణ్యైః ప్రశస్తైః పత్రైశ్చ చిత్రైర్దూర్వాక్షతాదిభిః సమభ్యర్చ్య యథాలాభం మహాపూజావిధానతః

శుభప్రదమైన, ఉత్తమమైన ఆకులతో, దర్భ, అక్షత వంటి వివిధ వస్తువులతో, తన శక్తికి అనుగుణంగా మహాపూజా విధానాన్ని అనుసరించి పూజించాలి.

ధూపం దీపం తథా చాపి నైవేద్యం చ సమాదిశేత్ నివేదయిత్వా విభవే కల్యాణం చ సమాచరేత్

ధూపం, దీపం, అలాగే నైవేద్యం సమర్పించి, తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి ఇవన్నీ సమర్పించిన తరువాత, మంగళకరమైన కార్యాలను నిర్వహించాలి.

ఇష్టాని చ విశిష్టాని న్యాయేనోపార్జితాని చ సర్వద్రవ్యాణి దేయాని వ్రతే తస్మిన్విశేషతః

ఇష్టమైనవి, విశిష్టమైనవి, న్యాయంగా సంపాదించిన అన్ని పదార్థాలను ఈ వ్రతంలో ముఖ్యంగా సమర్పించాలి.

శ్రీపత్రోత్పలపద్మానాం సంఖ్యా సాహస్రికీ మతా ప్రత్యేకమపరా సంఖ్యా శతమష్టోత్తరం ద్విజాః

శ్రీపత్రం, నీలకమలం, కమలాల సంఖ్య ఒక్కొక్కటి వెయ్యిగా నిర్ణయించబడింది; మరో సంఖ్య నూరెనిమిది అని ద్విజులకు చెప్పబడింది.

తత్రాపి చ విశేషేణ న త్యజేద్బిల్వపత్రకమ్ హైమమేకం పరం ప్రాహుః పద్మం పద్మసహస్రకాత్

అయినా కూడా, బిల్వదళాన్ని ఎప్పుడూ వదలకూడదు; ఒక్కటి బంగారు కమలం వెయ్యి కమలాలకు మించినదిగా చెప్పబడింది.

నీలోత్పలాదిష్వప్యేతత్సమానం బిల్బపత్రకైః పుష్పాన్తరే న నియమో యథాలాభం నివేదయేత్

నీలకమలాలకు కూడా బిల్వదళాల మాదిరిగానే నియమం ఉంది; ఇతర పుష్పాలకు మాత్రం నియమం లేదు—ఎదురైనవి సమర్పించాలి.

అష్టాఙ్గమర్ఘ్యముత్కృష్టం ధూపాలేపౌ విశేషతః చన్దనం వామదేవాఖ్యే హరితాలం చ పౌరుషే

ఎనిమిది విధాలుగా అర్ఘ్యం అత్యుత్తమం, ముఖ్యంగా ధూపం, అభిషేకం; వామదేవ ముఖానికి గంధం, పురుష ముఖానికి హరిదాలం సమర్పించాలి.

ఈశానే భసితం కేచిదాలేపనమితీదృశామ్ న ధూపమితి మన్యన్తే ధూపాన్తరవిధానతః సితాగురుమఘోరాఖ్యే ముఖే కృష్ణాగురుం పునః

ఈశాన ముఖానికి కొందరు బసిముద్రను అభిషేకంగా చెబుతారు; అక్కడ ధూపం అవసరం లేదని భావిస్తారు, ఎందుకంటే అక్కడ మరో రకమైన ధూపం నిర్ణయించబడింది: అఘోర ముఖానికి తెల్ల అగురు, నోటికి నల్ల అగురు సమర్పించాలి.

పౌరుషే గుగ్గులం సవ్యే సౌమ్యే సౌగంధికం ముఖే ఈశానే ఽపి హ్యుశీరాది దేయాద్ధూపం విశేషతః

పురుష ముఖానికి గుగ్గిలం, ఎడమవైపు సౌమ్య ముఖానికి సుగంధ ద్రవ్యాలు, నోటికి, ఈశాన ముఖానికి కూడా ఉశీరాది వంటి ధూపాలను ముఖ్యంగా సమర్పించాలి.

శర్కరామధుకర్పూరకపిలాఘృతసంయుతమ్ చందనాగురుకాష్ఠాద్యం సామాన్యం సంప్రచక్షతే

చక్కెర, తేనె, కర్పూరం, నెయ్యి, గంధం, అగురు, ఇతర కలపల మిశ్రమాలు సాధారణ సమర్పణగా పరిగణించబడతాయి.

కర్పూరవర్తిరాజ్యాఢ్యా దేయా దీపావలిస్తతః అర్ఘ్యమాచమనం దేయం ప్రతివక్త్రమతః పరమ్

కర్పూరవత్తిని నెయ్యితో నానబెట్టి దీపావళిగా సమర్పించాలి; ఆ తరువాత అర్ఘ్యం, ఆచమనాన్ని ప్రతి ముఖానికి వరుసగా ఇవ్వాలి.

ప్రథమావరణే పూజ్యో క్రమాద్ధేరమ్బషణ్ముఖౌ బ్రహ్మాంగాని తతశ్చైవ ప్రథమావరణేర్చితే

మొదటి వలయంలో ముందుగా హేరంబుడు, షణ్ముఖుడు, ఆ తరువాత బ్రహ్మాంగా దేవతలను, మొదటి వలయాన్ని పూజించిన తరువాత పూజించాలి.

ద్వితీయావరణే పూజ్యా విఘ్నేశాశ్చక్రవర్తినః తృతీయావరణే పూజ్యా భవాద్యా అష్టమూర్తయః

రెండవ వలయంలో విఘ్నేశ్వరులు, చక్రవర్తులు పూజించబడాలి; మూడవ వలయంలో భవుడు మొదలైన అష్టమూర్తులు పూజించాలి.

మహాదేవాదయస్తత్ర తథైకాదశమూర్తయః చతుర్థావరణే పూజ్యాః సర్వ ఏవ గణేశ్వరాః

అక్కడ మహాదేవుడు మొదలైన పదకొండు రూపాలు ఉంటాయి; నాల్గవ వలయంలో గణపతులందరినీ పూజించాలి.

బహిరేవ తు పద్మస్య పఞ్చమావరణే క్రమాత్ దశదిక్పతయః పూజ్యాః సాస్త్రాః సానుచరాస్తథా

పద్మం వెలుపల, ఐదవ వలయంలో వరుసగా పది దిక్పాలకులను, ఆయుధాలతో, అనుచరులతో కలిపి పూజించాలి.

బ్రహ్మణో మానసాః పుత్రాః సర్వే ఽపి జ్యోతిషాం గణాః సర్వా దేవ్యశ్చ దేవాశ్చ సర్వే సర్వే చ ఖేచరాః

బ్రహ్మకు మానసపుత్రులు, జ్యోతిర్గణాలు, అన్ని దేవతలు, దేవతలు, ఆకాశంలో సంచరించే సర్వజీవులు కూడా పూజించాలి.

పాతాలవాసినశ్చాన్యే సర్వే మునిగణా అపి యోగినో హి సఖాస్సర్వే పతంగా మాతరస్తథా

పాతాళంలో నివసించే వారు, అన్ని మునిగణాలు, యోగులు, స్నేహితులు, పక్షులు, తల్లులు కూడా పూజించబడాలి.

క్షేత్రపాలాశ్చ సగణాః సర్వం చైతచ్చరాచరమ్ పూజనీయం శివప్రీత్యా మత్త్వా శంభువిభూతిమత్

దిశల రక్షకులు, వారి సహాయకులతో పాటు, ఈ లోకంలోని జంతువులు, అజంతువులు అన్నీ శివుని ఆనందానికి, శంభువు వైభవంగా భావించి, గౌరవంగా పూజించాలి.

అథావరణపూజాంతే సంపూజ్య పరమేశ్వరమ్ సాజ్యం సవ్యం జనం హృద్యం హవిర్భక్త్యా నివేదయేత్

తర్వాత, ఆవరణాల పూజ పూర్తయిన తర్వాత పరమేశ్వరుని పూజించి, నెయ్యి, నీరు, హృదయానికి హర్షం కలిగించే భోజనాన్ని భక్తితో నివేదించాలి.

ముఖవాసాదికం దత్త్వా తామ్బూలం సోపదంశకమ్ అలంకృత్య చ భూయో ఽపి నానాపుష్పవిభూషణైః

ముఖవాసాదులు, తాంబూలం దాని జతలతో సమర్పించి, మళ్లీ వివిధ రకాల పుష్పాలు, అలంకారాలతో అలంకరించాలి.

నీరాజనాంతే విస్తీర్య పూజాశేషం సమాపయేత్ చషకం సోపకారం చ శయనం చ సమర్పయేత్

దీపారాధన అనంతరం, మిగిలిన పూజను పూర్తిచేసి, పాత్రతో పాటు అవసరమైన వస్తువులు, మంచాన్ని సమర్పించాలి.

చన్ద్రసంకాశహారం చ శయనీయం సమర్పయేత్ ఆద్యం నృపోచితం హృద్యం తత్సర్వమనురూపతః

చంద్రుడిలా మెరిసే వస్త్రాన్ని, విశ్రాంతికి అనువైన మంచాన్ని, రాజులకు తగినట్లుగా, హృదయాన్ని హర్షపరిచేలా, అన్ని విధాలా సరిపోయేలా సమర్పించాలి.

కృత్వా చ కారయిత్వా చ హిత్వా చ ప్రతిపూజనమ్ స్తోత్రం వ్యపోహనం జప్త్వా విద్యాం పఞ్చాక్షరీం జపేత్

పరిశుద్ధంగా ప్రతిపూజను చేసి, స్తోత్రాలు, దోష నివారణ ప్రార్థనలు చదివి, ఆ తర్వాత పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని జపించాలి.

ప్రదక్షిణాం ప్రణామం చ కృత్వాత్మానం సమర్పయేత్ తతః పురస్తాద్దేవస్య గురువిప్రౌ చ పూజయేత్

ప్రదక్షిణ, నమస్కారం చేసి, తనను తాను సమర్పించి, ఆ తరువాత దేవుని ముందు గురువును, బ్రాహ్మణులను పూజించాలి.

దత్త్వార్ఘ్యమష్టౌ పుష్పాణి దేవముద్వాస్య లింగతః అగ్నేశ్చాగ్నిం సుసంయమ్య హ్యుద్వాస్య చ తమప్యుత

అర్ఘ్యం, ఎనిమిది పువ్వులు సమర్పించి, లింగంలో ఉన్న దేవునికి వీడ్కోలు చెప్పి, అగ్నిని సరిగా నియంత్రించి, దానికీ వీడ్కోలు చెప్పాలి.