శివపురాణమ్

అపి కాషాయవసనశ్చర్మచీరామ్బరో ఽథ వా ఏకామ్బరో వల్కలీ వా భవేద్దణ్డీ చ మేఖలీ

లేకపోతే, కాషాయ వస్త్రం ధరించవచ్చు, లేక మృగచర్మం, ఒక్క వస్త్రం, లేక వృక్షచర్మం ధరించవచ్చు. చేతిలో దండం, నడుము చుట్టూ మెఖల కూడా వేసుకోవచ్చు.

ప్రక్షాల్య చరణౌ పశ్చాద్ద్విరాచమ్యాత్మనస్తనుమ్ సంకులీకృత్య తద్భస్మ విరజానలసంభవమ్

తర్వాత, కాళ్లు కడిగి, మళ్లీ కూర్చొని, తన శరీరాన్ని సర్దుకుని, పవిత్రమైన అగ్నిలో ఏర్పడిన బస్మాన్ని శ్రద్ధగా దాల్చాలి.

అగ్నిరిత్యాదిభిర్మంత్రైః షడ్భిరాథర్వణైః క్రమాత్ విభృజ్యాంగాని మూర్ధాదిచరణాంతాని తైస్స్పృశేత్

'అగ్ని' మొదలైన ఆరు అథర్వణ మంత్రాలతో, తల నుండి పాదాల వరకు శరీర భాగాలను క్రమంగా తాకుతూ బస్మాన్ని దాల్చాలి.

తతస్తేన క్రమేణైవ సముద్ధృత్య చ భస్మనా సర్వాంగోద్ధూలనం కుర్యాత్ప్రణవేన శివేన వా

తర్వాత, అదే క్రమంలో బస్మాన్ని తీసుకుని, 'ఓం' లేదా 'శివ' నామంతో, మొత్తం శరీరానికి చల్లాలి.

తతస్త్రిపుణ్డ్రం రచయేత్త్రియాయుషసమాహ్వయమ్ శివభావం సమాగమ్య శివయోగమథాచరేత్

తర్వాత, 'త్రియాయుష' అనే మూడు రేఖలు వేశాక, శివభావాన్ని పొందుతూ, శివయోగాన్ని ఆచరించాలి.

కుర్యాత్స్త్రిసన్ధ్యమప్యేవమేతత్పాశుపతం వ్రతమ్ భుక్తిముక్తిప్రదం చైతత్పశుత్వం వినివర్తయేత్

ఇలా చేసి, మూడు సంధ్యాకాలాల్లో కూడా పూజలు చేయాలి. ఇదే పాశుపత వ్రతం. ఇది భోగమూ, మోక్షమూ ఇస్తుంది; బంధనాన్ని తొలగిస్తుంది.

తత్పశుత్వం పరిత్యజ్య కృత్వా పాశుపతం వ్రతమ్ పూజనీయో మహాదేవో లింగమూర్తిస్సనాతనః

ఆ బంధనాన్ని వదిలిపెట్టి, పాశుపత వ్రతాన్ని ఆచరించినవాడు, శాశ్వతమైన మహాదేవుడిని లింగరూపంలో పూజించాలి.

పద్మమష్టదలం హైమం నవరత్నైరలంకృతమ్ కర్ణికాకేశరోపేతమాసనం పరికల్పయేత్

ఎనిమిది దళాలున్న బంగారు పద్మాన్ని, తొమ్మిది రత్నాలతో అలంకరించి, మధ్యలో కర్నికా, కేశరాలతో కూడిన ఆసనాన్ని సిద్ధం చేయాలి.

విభవే తదభావే తు రక్తం సితమథాపి వా పద్మం తస్యాప్యభావే తు కేవలం భావనామయమ్

సాధ్యమైతే అలా చేయాలి; లేకపోతే ఎర్ర లేదా తెలుపు పద్మాన్ని ఉపయోగించాలి. అవి లభించకపోతే, మనస్సులోనే ఆసనం ఊహించాలి.

తత్పద్మకర్ణికామధ్యే కృత్వా లింగం కనీయసమ్ స్ఫీటికం పీఠికోపేతం పూజయేద్విధివత్క్రమాత్

ఆ పద్మ మధ్యలో చిన్న లింగాన్ని, స్ఫటికపు పీఠికపై ఉంచి, క్రమంగా విధిపూర్వకంగా పూజించాలి.

ప్రతిష్ఠాప్య విధానేన తల్లింగం కృతశోధనమ్ పరికల్ప్యాసనం మూర్తిం పఞ్చవక్త్రప్రకారతః

ఆ లింగాన్ని నియమానుసారం ప్రతిష్ఠించి, శుద్ధి చేసి, ఆసనం సిద్ధం చేసి, ఐదు ముఖాలతో కూడిన రూపాన్ని ధ్యానించాలి.

పఞ్చగవ్యాదిభిః పూర్ణైర్యథావిభవసంభృతైః స్నాపయేత్కలశైః పూర్ణైరష్టాపదసముద్భవైః

పంచగవ్యాది పదార్థాలతో నిండిన పాత్రల్లో, తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి, ఎనిమిది ప్రదేశాల నీళ్లతో అభిషేకం చేయాలి.

గంధద్రవ్యైస్సకర్పూరైశ్చన్దనాద్యైస్సకుంకుమైః సవేదికం సమాలిప్య లింగం భూషణభూషితమ్

సుగంధ ద్రవ్యాలు, కర్పూరం, చందనం, కుంకుమ మొదలైన వాటితో లింగాన్ని, పీఠికను పూసి, ఆభరణాలతో అలంకరించాలి.

బిల్వపత్రైశ్చ పద్మైశ్చ రక్తైః శ్వేతైస్తథోత్పలైః నీలోత్పలైస్తథాన్యైశ్చ పుష్పైస్తైస్తైస్సుగంధిభిః

బిల్వదళాలతో, ఎరుపు మరియు తెలుపు కమలాలతో, నీలకమలాలతో, ఇంకా ఇతర సువాసన గల పుష్పాలతో పూజ చేయాలి.

పుణ్యైః ప్రశస్తైః పత్రైశ్చ చిత్రైర్దూర్వాక్షతాదిభిః సమభ్యర్చ్య యథాలాభం మహాపూజావిధానతః

శుభప్రదమైన, ఉత్తమమైన ఆకులతో, దర్భ, అక్షత వంటి వివిధ వస్తువులతో, తన శక్తికి అనుగుణంగా మహాపూజా విధానాన్ని అనుసరించి పూజించాలి.

ధూపం దీపం తథా చాపి నైవేద్యం చ సమాదిశేత్ నివేదయిత్వా విభవే కల్యాణం చ సమాచరేత్

ధూపం, దీపం, అలాగే నైవేద్యం సమర్పించి, తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి ఇవన్నీ సమర్పించిన తరువాత, మంగళకరమైన కార్యాలను నిర్వహించాలి.

ఇష్టాని చ విశిష్టాని న్యాయేనోపార్జితాని చ సర్వద్రవ్యాణి దేయాని వ్రతే తస్మిన్విశేషతః

ఇష్టమైనవి, విశిష్టమైనవి, న్యాయంగా సంపాదించిన అన్ని పదార్థాలను ఈ వ్రతంలో ముఖ్యంగా సమర్పించాలి.

శ్రీపత్రోత్పలపద్మానాం సంఖ్యా సాహస్రికీ మతా ప్రత్యేకమపరా సంఖ్యా శతమష్టోత్తరం ద్విజాః

శ్రీపత్రం, నీలకమలం, కమలాల సంఖ్య ఒక్కొక్కటి వెయ్యిగా నిర్ణయించబడింది; మరో సంఖ్య నూరెనిమిది అని ద్విజులకు చెప్పబడింది.

తత్రాపి చ విశేషేణ న త్యజేద్బిల్వపత్రకమ్ హైమమేకం పరం ప్రాహుః పద్మం పద్మసహస్రకాత్

అయినా కూడా, బిల్వదళాన్ని ఎప్పుడూ వదలకూడదు; ఒక్కటి బంగారు కమలం వెయ్యి కమలాలకు మించినదిగా చెప్పబడింది.

నీలోత్పలాదిష్వప్యేతత్సమానం బిల్బపత్రకైః పుష్పాన్తరే న నియమో యథాలాభం నివేదయేత్

నీలకమలాలకు కూడా బిల్వదళాల మాదిరిగానే నియమం ఉంది; ఇతర పుష్పాలకు మాత్రం నియమం లేదు—ఎదురైనవి సమర్పించాలి.

అష్టాఙ్గమర్ఘ్యముత్కృష్టం ధూపాలేపౌ విశేషతః చన్దనం వామదేవాఖ్యే హరితాలం చ పౌరుషే

ఎనిమిది విధాలుగా అర్ఘ్యం అత్యుత్తమం, ముఖ్యంగా ధూపం, అభిషేకం; వామదేవ ముఖానికి గంధం, పురుష ముఖానికి హరిదాలం సమర్పించాలి.

ఈశానే భసితం కేచిదాలేపనమితీదృశామ్ న ధూపమితి మన్యన్తే ధూపాన్తరవిధానతః సితాగురుమఘోరాఖ్యే ముఖే కృష్ణాగురుం పునః

ఈశాన ముఖానికి కొందరు బసిముద్రను అభిషేకంగా చెబుతారు; అక్కడ ధూపం అవసరం లేదని భావిస్తారు, ఎందుకంటే అక్కడ మరో రకమైన ధూపం నిర్ణయించబడింది: అఘోర ముఖానికి తెల్ల అగురు, నోటికి నల్ల అగురు సమర్పించాలి.

పౌరుషే గుగ్గులం సవ్యే సౌమ్యే సౌగంధికం ముఖే ఈశానే ఽపి హ్యుశీరాది దేయాద్ధూపం విశేషతః

పురుష ముఖానికి గుగ్గిలం, ఎడమవైపు సౌమ్య ముఖానికి సుగంధ ద్రవ్యాలు, నోటికి, ఈశాన ముఖానికి కూడా ఉశీరాది వంటి ధూపాలను ముఖ్యంగా సమర్పించాలి.

శర్కరామధుకర్పూరకపిలాఘృతసంయుతమ్ చందనాగురుకాష్ఠాద్యం సామాన్యం సంప్రచక్షతే

చక్కెర, తేనె, కర్పూరం, నెయ్యి, గంధం, అగురు, ఇతర కలపల మిశ్రమాలు సాధారణ సమర్పణగా పరిగణించబడతాయి.

కర్పూరవర్తిరాజ్యాఢ్యా దేయా దీపావలిస్తతః అర్ఘ్యమాచమనం దేయం ప్రతివక్త్రమతః పరమ్

కర్పూరవత్తిని నెయ్యితో నానబెట్టి దీపావళిగా సమర్పించాలి; ఆ తరువాత అర్ఘ్యం, ఆచమనాన్ని ప్రతి ముఖానికి వరుసగా ఇవ్వాలి.

ప్రథమావరణే పూజ్యో క్రమాద్ధేరమ్బషణ్ముఖౌ బ్రహ్మాంగాని తతశ్చైవ ప్రథమావరణేర్చితే

మొదటి వలయంలో ముందుగా హేరంబుడు, షణ్ముఖుడు, ఆ తరువాత బ్రహ్మాంగా దేవతలను, మొదటి వలయాన్ని పూజించిన తరువాత పూజించాలి.

ద్వితీయావరణే పూజ్యా విఘ్నేశాశ్చక్రవర్తినః తృతీయావరణే పూజ్యా భవాద్యా అష్టమూర్తయః

రెండవ వలయంలో విఘ్నేశ్వరులు, చక్రవర్తులు పూజించబడాలి; మూడవ వలయంలో భవుడు మొదలైన అష్టమూర్తులు పూజించాలి.

మహాదేవాదయస్తత్ర తథైకాదశమూర్తయః చతుర్థావరణే పూజ్యాః సర్వ ఏవ గణేశ్వరాః

అక్కడ మహాదేవుడు మొదలైన పదకొండు రూపాలు ఉంటాయి; నాల్గవ వలయంలో గణపతులందరినీ పూజించాలి.

బహిరేవ తు పద్మస్య పఞ్చమావరణే క్రమాత్ దశదిక్పతయః పూజ్యాః సాస్త్రాః సానుచరాస్తథా

పద్మం వెలుపల, ఐదవ వలయంలో వరుసగా పది దిక్పాలకులను, ఆయుధాలతో, అనుచరులతో కలిపి పూజించాలి.