శివపురాణమ్

తత్త్వాదిభూతపర్యన్తం శరీరాదిష్వతన్ద్రితః వ్యాప్యాధితిష్ఠతి శివస్తతో రుద్ర ఇతస్తతః

తత్త్వం మొదలుకొని భూతాలు, శరీరాలు మొదలైన వాటిలో శివుడు అలసట లేకుండా అన్నింటినీ వ్యాపించి నిలిచివుంటాడు. అందుకే ఆయన్ని ఇక్కడ అక్కడ రుద్రుడు అని అంటారు.

జగతః పితృభూతానాం శివో మూర్త్యాత్మనామపి పితృభావేన సర్వేషాం పితామహ ఉదీరితః

శివుడు జగత్తుకు తండ్రి, రూపం ధరించిన వారికి కూడా తండ్రి. అందుకే ఆయన్ని అందరికీ తాత అని కూడా పిలుస్తారు.

నిదానజ్ఞో యథా వైద్యో రోగస్య వినివర్తకః ఉపాయైర్భేషజైస్తద్వల్లయభోగాధికారతః

వైద్యుడు వ్యాధికి కారణాన్ని తెలుసుకుని మందులతో దాన్ని పోగొట్టినట్లే, శివుడు అనుభవాలపై అధికారం కలిగి ఉండి వాటిని తొలగిస్తాడు.

సంసారస్యేశ్వరో నిత్యం సమూలస్య నివర్తకః సంసారవైద్య ఇత్యుక్తః సర్వతత్త్వార్థవేదిభిః

శివుడు సృష్టిలో ఎప్పుడూ ప్రభువు, మూలంతో సహా సంసారాన్ని తొలగించేవాడు. అన్ని తత్త్వాలను తెలిసినవారు ఆయన్ని సంసార వైద్యుడు అని పిలుస్తారు.

దశార్థజ్ఞానసిద్ధ్యర్థమిన్ద్రియేష్వేషు సత్స్వపి త్రికాలభావినో భావాన్స్థూలాన్సూక్ష్మానశేషతః

పది అర్థాల జ్ఞానం కోసం, ఇంద్రియాలు ఉన్నప్పటికీ, గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు కాలాల్లోని స్థూల, సూక్ష్మమైన అన్ని స్థితులను శివుడు పూర్తిగా తెలుసు.

అణవో నైవ జానన్తి మాయయైవ మలావృతాః అసత్స్వపి చ సర్వేషు సర్వార్థజ్ఞానహేతుషు

చిన్న చిన్న జీవులు మాయ వల్ల మలినతతో కప్పబడి ఉండి ఏమీ తెలియవు. అవాస్తవమైన వాటిలోనూ, అన్నింటి జ్ఞానానికి కారణమైన వాటిలోనూ అవి అజ్ఞానంగా ఉంటాయి.

యద్యథావస్థితం వస్తు తత్తథైవ సదాశివః అయత్నేనైవ జానాతి తస్మాత్సర్వజ్ఞ ఉచ్యతే

ఏది ఎలా ఉందో, అదేవిధంగా సదాశివుడు సులభంగా తెలుసు. అందుకే ఆయన్ని సర్వజ్ఞుడు అని అంటారు.

సర్వాత్మా పరమైరేభిర్గుణైర్నిత్యసమన్వయాత్ స్వస్మాత్పరాత్మవిరహాత్పరమాత్మా శివః స్వయమ్

శివుడు అన్ని ప్రాణులకు ఆత్మ, ఎప్పుడూ పరమ గుణాలతో కలిసివుంటాడు. తనకంటే పైగా మరెవరూ లేరు కాబట్టి ఆయనే పరమాత్మ.

నామాష్టకమిదం చైవ లబ్ధ్వాచార్యప్రసాదతః నివృత్త్యాదికలాగ్రన్థిం శివాద్యైః పఞ్చనామభిః

ఈ అష్టనామాన్ని గురు అనుగ్రహంతో పొందినవాడు, శివుడు మొదలైన ఐదు నామాలతో నివృత్తి మొదలైన శక్తిగ్రంధిని తెంపాలి.

యథాస్వం క్రమశశ్ఛిత్వా శోధయిత్వా యథాగుణమ్ గుణితైరేవ సోద్ధాతైరనిరుద్ధైరథాపి వా

తనకు తాను అనుకూలంగా, క్రమంగా, గుణానుసారం తెంచి, శుద్ధి చేసి, ఆ గుణాలతోనే, అవి బయటకు తేవడమో లేక అడ్డంకులు లేకుండా అయినా శుద్ధి చేయాలి.

హృత్కణ్ఠతాలుభ్రూమధ్యబ్రహ్మరన్ధ్రసమన్వితామ్ ఛిత్త్వా పర్యష్టకాకారం స్వాత్మానం చ సుషుమ్ణయా

హృదయం, కంఠం, తాలువు, భ్రూవద్దం, బ్రహ్మరంధ్రం వీటిని దాటి, అష్టాకారంగా చుట్టి, సుషుమ్న నాడిలో స్వయాన్ని నడిపించాలి.

ద్వాదశాంతఃస్థితస్యేన్దోర్నీత్వోపరి శివౌజసి సంహృత్యం వదనం పశ్చాద్యథాసంస్కరణం లయాత్

పన్నెండు అంగుళాల దూరంలో ఉన్న చంద్రుడిని పైకి తీసుకెళ్ళి, శివుడి తేజస్సులో కలిపి, వాక్కును వెనక్కి తీసుకుని, నియమించిన ప్రకారం లయ చేయాలి.

శాక్తేనామృతవర్షేణ సంసిక్తాయాం తనౌ పునః అవతార్య స్వమాత్మానమమృతాత్మాకృతిం హృది

శక్తి అమృతవర్షంతో శరీరం స్నానమాడిన తర్వాత, మళ్లీ తనను తాను, అమృత స్వరూపాన్ని, హృదయంలోకి దింపాలి.

ద్వాదశాంతఃస్థితస్యేన్దోః పరస్తాచ్ఛ్వేతపంకజే సమాసీనం మహాదేవం శంకరమ్భక్తవత్సలమ్

పన్నెండు అంగుళాల దూరంలో ఉన్న చంద్రుడి పైన, తెల్లని కమలంలో, మహాదేవుడైన శంకరుని, భక్తులకు ప్రీతిగా ఉండే వాడిని దర్శించాలి.

అర్ధనారీశ్వరం దేవం నిర్మలం మధురాకృతిమ్ శుద్ధస్ఫటికసంకాశం ప్రసన్నం శీతలద్యుతిమ్

అర్ధనారీశ్వరుడైన దేవుడిని, నిర్మలమైనవాడిని, మధురమైన రూపాన్ని, శుద్ధ స్ఫటికంలా ప్రకాశించే వాడిని, ప్రశాంతుడిని, చల్లని తేజస్సుతో ఉన్నవాడిని ధ్యానించాలి.

ధ్యాత్వా హి మానసే దేవం స్వస్థచిత్తో ఽథ మానవః శివనామాష్టకేనైవ భావపుష్పైస్సమర్చయేత్

మనస్సులో దేవుడిని ధ్యానించి, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉంచి, శివుని అష్టనామాలతో, భక్తిపుష్పాలతో పూజించాలి.

అభ్యర్చనాన్తే తు పునః ప్రాణానాయమ్య మానవః సమ్యక్చిత్తం సమాధాయ శార్వం నామాష్టకం జపేత్

పూజ అయిపోయిన తర్వాత మళ్లీ ప్రాణాలను నియంత్రించి, మనస్సును బాగా స్థిరపరిచి, శైవ అష్టనామాన్ని జపించాలి.

నాభౌ చాష్టాహుతీర్హుత్వా పూర్ణాహుత్యా నమస్తతః అష్టపుష్పప్రదానేన కృత్వాభ్యర్చనమంతిమమ్

నాభి వద్ద ఎనిమిది హోమాలు చేసి, ఆ తరువాత సంపూర్ణ హోమాన్ని భక్తితో సమర్పించి, ఎనిమిది పువ్వులతో చివరి పూజను చేయాలి.

నివేదయేత్స్వమాత్మానం చులుకోదకవర్త్మనా ఏవం కృత్వా చిరాదేవ జ్ఞానం పాశుపతం శుభమ్

చులుకులో నీటితో తనను తాను అర్పించాలి. ఇలా చేసినవాడు కొంతకాలం తరువాత పవిత్రమైన పాశుపత జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు.

లభతే తత్ప్రతిష్ఠాం చ వృత్తం చానుత్తమం తథా యోగం చ పరమం లబ్ధ్వా ముచ్యతే నాత్ర సంశయః

అతడు ఆ స్థిరతను, ఉత్తమమైన ఆచరణను, పరమయోగాన్ని పొందుతాడు. ఇవన్నీ సాధించినవాడు తప్పకుండా విముక్తి పొందుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

భగవఞ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామో వ్రతం పాశుపతం పరమ్ బ్రహ్మాదయో ఽపి యత్కృత్వా సర్వే పాశుపతాః స్మృతాః

ప్రభూ! బ్రహ్మ మొదలైనవారు ఆచరించి పాశుపతులు అయ్యారు అనే ఆ పరమ పాశుపత వ్రతాన్ని మేము వినాలని కోరుతున్నాము.

రహస్యం వః ప్రవక్ష్యామి సర్వపాపనికృన్తనమ్ వ్రతం పాశుపతం శ్రౌతమథర్వశిరసి శ్రుతమ్

మీకు నేను ఒక రహస్యాన్ని చెప్పబోతున్నాను. అది అన్ని పాపాలను తొలగించే పాశుపత వ్రతం. ఇది అథర్వశిరస్సులో చెప్పబడింది.

కాలశ్చైత్రీ పౌర్ణమాసీ దేశః శివపరిగ్రహః క్షేత్రారామాద్యరణ్యం వా ప్రశస్తశ్శుభలక్షణః

కాలంగా చైత్రమాస పౌర్ణమి, స్థలంగా శివునికి అంకితమైన ప్రదేశం — అది క్షేత్రం, తోట లేదా అరణ్యం కావచ్చు — శుభ లక్షణాలు కలిగి ప్రశంసించబడినది కావాలి.

తత్ర పూర్వం త్రయోదశ్యాం సుస్నాతః సుకృతాహ్నికః అనుజ్ఞాప్య స్వమాచార్యం సంపూజ్య ప్రణిపత్య చ

అక్కడ ముందుగా త్రయోదశి రోజున స్నానం చేసి, నిత్యకర్మలు చేసి, తన గురువును అనుమతి అడిగి, పూజించి, నమస్కరించాలి.

పూజాం వైశేషికీం కృత్వా శుక్లాంబరధరః స్వయమ్ శుక్లయజ్ఞోపవీతీ చ శుక్లమాల్యానులేపనః

ప్రత్యేక పూజ చేసి, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, తెల్ల యజ్ఞోపవీతం వేసుకుని, తెల్ల పూలమాలలు, లేపనాలు అలంకరించాలి.

దర్భాసనే సమాసీనో దర్భముష్టిం ప్రగృహ్య చ ప్రాణాయామత్రయం కృత్వా ప్రాఙ్ముఖో వాప్యుదఙ్ముఖః ధ్యాత్వా దేవం చ దేవీం చ తద్విజ్ఞాపనవర్త్మనా

దర్భ గడ్డి మీద కూర్చొని, దర్భ ముట్టు చేతిలో పట్టుకుని, తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశగా చూస్తూ, మూడు విధాల ప్రాణాయామం చేసి, దేవుడిని, దేవిని ధ్యానం చేయాలి.

వ్రతమేతత్కరోమీతి భవేత్సంకల్ప్య దీక్షితః యావచ్ఛరీరపాతం వా ద్వాదశాబ్దమథాపి వా

'ఈ వ్రతాన్ని నేను ఆచరిస్తున్నాను' అని సంకల్పం చేసి, శరీరం ఉన్నంతకాలం లేదా పన్నెండు సంవత్సరాలు దీక్ష తీసుకోవాలి.

తదర్ధం వా తదర్ధం వా మాసద్వాదశకం తు వా తదర్ధం వా తదర్ధం వా మాసమేకమథాపి వా

లేదా దాని సగం, లేక మళ్లీ దాని సగం, లేదా పన్నెండు నెలలు, లేక దాని సగం, లేదా మళ్లీ దాని సగం, లేదా ఒక నెల కూడా ఉండవచ్చు.

దినద్వాదశకం వా ఽథ దినషట్కమథాపి వా తదర్ధం దినమేకం వా వ్రతసంకల్పనావధి

లేదా పన్నెండు రోజులు, లేదా ఆరు రోజులు, లేదా దాని సగం, లేదా ఒక రోజు కూడా ఈ వ్రతానికి నిర్ణీత కాలంగా ఉండవచ్చు.