శివపురాణమ్

పరస్తాత్పరమాత్మేతి బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః వర్తన్తే వసవః కేచిత్పరమాత్మపదాశ్రయాః

అందరి కంటే పైగా పరమాత్మ స్థితి ఉంటుంది. అక్కడ బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఉంటారు. కొంతమంది వసవులు కూడా పరమాత్మ స్థితిలో స్థిరంగా ఉంటారు.

అన్తరాత్మపదే కేచిత్కేచిదాత్మపదే తథా శాన్త్యతీతపదే శైవాః శాన్తే మాహేశ్వరే తతః

కొంతమంది అంతరాత్మ స్థితిలో ఉంటారు, మరికొందరు ఆత్మ స్థితిలో ఉంటారు. శైవులు శాంతికి మించి ఉన్న స్థితిలో ఉంటారు, ఆ తర్వాత మహేశ్వరులు శాంతి స్థితిలో ఉంటారు.

విద్యాయాన్తు యథా రౌద్రాః ప్రతిష్ఠాయాం తు వైష్ణవాః నివృత్తౌ చ తథాత్మానో బ్రహ్మా బ్రహ్మాంగయోనయః

విద్యా పరిధిలో రౌద్రులు ఉంటారు. స్థిరత స్థాయిలో వైష్ణవులు ఉంటారు. నివృత్తి స్థితిలో ఆత్మలు, బ్రహ్మ, బ్రహ్మ సంతానులు ఉంటారు.

దేవయోన్యష్టకం ముఖ్యం మానుష్యమథ మధ్యమమ్ పక్ష్యాదయో ఽధమాః పఞ్చయోనయస్తాశ్చతుర్దశ

ఎనిమిది ప్రధాన దేవత జన్మలు ఉత్తమమైనవి. మానవ జన్మ మధ్యస్థం. పక్షులు మొదలైనవి అధమమైనవి. ఈ ఐదు జన్మలు కలిపి పద్నాలుగు అవుతాయి.

ఉత్తరాధరభావో ఽపి జ్ఞేయస్సంసారిణో మలః యథామభావో ముక్తస్య పూర్వం పశ్చాత్తు పక్వతా

ఎవరికి పై స్థాయి, ఎవరికీ క్రింది స్థాయి అనే భావం సంసారి యొక్క మలమయం. ముక్తుడికి మలము లేకపోవడం. మొదట మలము పక్వం కాకపోవడం, తర్వాత పక్వం అవడం జరుగుతుంది.

మలో ఽప్యామశ్చ పక్వశ్చ భవేత్సంసారకారణమ్ ఆమే త్వధరతా పుంసాం పక్వే తూత్తరతా క్రమాత్

మలము కూడా పక్వం కానిది, పక్వమైనది రెండుగా ఉంటుంది. ఇది సంసారానికి కారణం. పక్వం కాని మలంతో ఉన్నవారికి క్రింది స్థితి, పక్వమైన మలంతో ఉన్నవారికి క్రమంగా పై స్థాయి లభిస్తుంది.

పశ్వాత్మానస్త్రిధాభిన్నా ఏకద్విత్రిమలాః క్రమాత్ అత్రోత్తరా ఏకమలా ద్విమలా మధ్యమా మతాః త్రిమలాస్త్వధమా జ్ఞేయా యథోత్తరమధిష్ఠితాః

పశువుల వంటి ఆత్మలు మూడు విధాలుగా ఉంటాయి — ఒక మలంతో ఉన్నవారు, రెండు మలాలతో ఉన్నవారు, మూడు మలాలతో ఉన్నవారు. వీరిలో ఒక మలంతో ఉన్నవారు ఉత్తములు, రెండు మలాలతో ఉన్నవారు మధ్యస్థులు, మూడు మలాలతో ఉన్నవారు అధములు. వీరు తగిన స్థాయిలో స్థిరంగా ఉంటారు.

త్రిమలానధితిష్ఠంతి ద్విమలైకమలాః క్రమాత్ ఇత్థమౌపాధికో భేదో విశ్వస్య పరికల్పితః

మూడు మలాలతో ఉన్నవారిని, రెండు మలాలు ఉన్నవారు, ఒక మలంతో ఉన్నవారు క్రమంగా పాలిస్తారు. ఇలా ఉపాధుల ఆధారంగా ప్రపంచంలో ఈ తేడా ఏర్పడింది.

ఏకద్విత్రిమలాన్సర్వాఞ్ఛివ ఏకో ఽధితిష్ఠతి అశివాత్మకమప్యేతచ్ఛివేనాధిష్ఠితం యథా

ఒకటి, రెండు, మూడు మలాలతో ఉన్న వారందరినీ శివుడు ఒక్కడే పాలిస్తాడు. శివ స్వరూపం కానిదీ శివుని ఆధీనంలోనే ఉంటుంది.

అరుద్రాత్మకమిత్యేవం రుద్రైర్జగదధిష్ఠితమ్ అణ్డాన్తా హి మహాభూమిశ్శతరుద్రాద్యధిష్ఠితా

రుద్ర స్వరూపం కానివాటినీ రుద్రులు పాలిస్తారు. అండం నుండి మహాభూమి వరకు వందలాది రుద్రులు మొదలైన వారు పాలిస్తారు.

మాయాన్తమన్తరిక్షం తు హ్యమరేశాదిభిః క్రమాత్ అంగుష్ఠమాత్రపర్యన్తైస్సమంతాత్సంతతం తతమ్

మాయ వరకు, మధ్యలో ఉన్న అంతరిక్షాన్ని అమరేశ్వరులు మొదలైన వారు క్రమంగా, అంగుళ పరిమాణం నుండి అంత్య వరకు వ్యాపించి పాలిస్తారు.

మహామాయావసానా ద్యౌర్వాయ్వాద్యైర్భువనాధిపైః అనాశ్రితాన్తైరధ్వాన్తర్వర్తిభిస్సమధిష్ఠితాః

మహామాయ వరకు ఉన్న స్వర్గాన్ని వాయువు మొదలైన భువనాధిపతులు పాలిస్తారు. ఆధారం లేని మార్గాంతరాల్లో ఉండేవారు కూడా అలాగే స్థిరంగా ఉంటారు.

తే హి సాక్షాద్దివిషదస్త్వన్తరిక్షసదస్తథా పృథివీపద ఇత్యేవం దేవా దేవవ్రతైః స్తుతా

వారు నిజంగా స్వర్గంలో దేవతలు, అంతరిక్షంలో ఉండేవారు, భూమిపై ఉన్నవారు కూడా దేవతలే. ఇలా దేవతలు, దేవత వ్రతాలతో స్తుతించబడతారు.

ఏవన్త్రిభిర్మలైరామైః పక్వైరేవ పృథక్పృథక్ నిదానభూతైస్సంసారరోగః పుంసాం ప్రవర్తతే

ఈ మూడు మలాలు — పక్వం కానివి, పక్వమైనవి — వేర్వేరుగా ఉండి, ఇవే మనుషులకు సంసార రోగానికి కారణమవుతాయి.

అస్య రోగస్య భైషజ్యం జ్ఞానమేవ న చాపరమ్ భిషగాజ్ఞాపకః శమ్భుశ్శివః పరమకారణమ్

ఈ రోగానికి ఔషధం జ్ఞానమే, మరొకటి కాదు. ఈ ఔషధాన్ని చెప్పేవాడు శంభువు, శివుడు, పరమ కారణము.

అదుఃఖేనా ఽపి శక్తో ఽసౌ పశూన్మోచయితుం శివః కథం దుఃఖం కరోతీతి నాత్ర కార్యా విచారణా

శివుడు ఎలాంటి బాధ లేకుండా ప్రాణులను బంధనాల నుండి విముక్తి చేయగలడు. అలాంటి శివుడు ఎవరికైనా బాధను కలిగించగలడా? దీనిలో ఎలాంటి సందేహం ఉండకూడదు.

దుఃఖమేవ హి సర్వో ఽపి సంసార ఇతి నిశ్చితమ్ కథం దుఃఖమదుఃఖం స్యాత్స్వభావో హ్యవిపర్యయః

ఈ లోకంలో ఉన్నదంతా బాధే అని నిశ్చయంగా తెలుసుకోవాలి. బాధ ఎలా బాధ కాకుండా మారుతుంది? ఎందుకంటే స్వభావం ఎప్పుడూ మారదు.

న హి రోగీ హ్యరోగీ స్యాద్భిషగ్భైషజ్యకారణాత్ రోగార్తం తు భిషగ్రోగాద్భైషజైస్సుఖముద్ధరేత్

ఒకడు అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు వైద్యుడు లేదా మందుల వల్ల ఒక్కసారిగా ఆరోగ్యవంతుడు కాలేడు. కానీ వైద్యుడు మందులతో రోగిని బాధ నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తాడు.

ఏవం స్వభావమలినాన్స్వభావాద్దుఃఖినః పశూన్ స్వాజ్ఞౌషధవిధానేన దుఃఖాన్మోచయతే శివః

అదే విధంగా, స్వభావం వల్ల కలిగిన మలినతతో బాధపడే ప్రాణులను శివుడు తన జ్ఞానం మరియు ఔషధాల ద్వారా బాధల నుండి విముక్తి చేస్తాడు.

న భిషక్కారణం రోగే శివః సంసారకారణమ్ ఇత్యేతదపి వైషమ్యం న దోషాయాస్య కల్పతే

వైద్యుడు రోగానికి కారణం కాదని, అలాగే శివుడు సంసారానికి కారణం కాదు. ఈ అసమానత కూడా ఆయనకు ఎలాంటి దోషం కాదు.

దుఃఖే స్వభావసంసిద్ధే కథన్తత్కారణం శివః స్వాభావికో మలః పుంసాం స హి సంసారయత్యమూన్

బాధ స్వభావంగా కలిగి ఉండగా, దానికి శివుడు ఎలా కారణమవుతాడు? మానవులలో సహజంగా ఉన్న మలినతే వారిని సంసారంలో తిప్పుతుంది.

సంసారకారణం యత్తు మలం మాయాద్యచేతనమ్ తత్స్వయం న ప్రవర్తేత శివసాన్నిధ్యమన్తరా

సంసారానికి కారణమైన ఆ మలము, మాయ వంటిది, చైతన్యం లేనిది. అది శివుని సన్నిధి లేకుండా స్వయంగా పనిచేయదు.

యథా మణిరయస్కాంతస్సాన్నిధ్యాదుపకారకః అయసశ్చలతస్తద్వచ్ఛివో ఽప్యస్యేతి సూరయః

ఎలా అంటే, అయస్కాంతం దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు ఇనుపం కదిలినట్లే, శివుని సన్నిధిలోనే ఆ మలము పనిచేస్తుందని జ్ఞానులు చెబుతారు.

న నివర్తయితుం శక్యం సాన్నిధ్యం సదకారణమ్ అధిష్ఠాతా తతో నిత్యమజ్ఞాతో జగతశ్శివః

ఈ సన్నిధి ఎప్పటికీ ఉండే కారణం, దాన్ని తొలగించలేము. అందువల్ల, శివుడు జగత్తుకు తెలియని పాలకుడిగా ఎప్పుడూ ఉంటాడు.

న శివేన వినా కించిత్ప్రవృత్తమిహ విద్యతే తత్ప్రేరితమిదం సర్వం తథాపి న స ముహ్యతి

ఇక్కడ శివుడు లేకుండా ఏదీ జరగదు. ఇది అంతా ఆయన ప్రేరణ వల్ల జరుగుతుంది. అయినా ఆయన ఎప్పుడూ మోహించడు.

శక్తిరాజ్ఞాత్మికా తస్య నియన్త్రీ విశ్వతోముఖీ తయా తతమిదం శశ్వత్తథాపి స న దుష్యతి

ఆయన శక్తి, ఆజ్ఞ రూపంగా, అన్నింటినీ నియంత్రిస్తూ, అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉంది. అయినా ఆయనకు ఎలాంటి మలినత రాదు.

అనిదం ప్రథమం సర్వమీశితవ్యం స ఈశ్వరః ఈశనాచ్చ తదీయాజ్ఞా తథాపి స న దుష్యతి

అన్నిటికీ అధిపతిగా ఉండే ఆయన, తన పరిపాలన వల్ల ఆజ్ఞను ప్రసరిస్తాడు. అయినా ఆయనకు ఎలాంటి మలినత ఉండదు.

యో ఽన్యథా మన్యతే మోహాత్స వినష్యతి దుర్మతిః తచ్ఛక్తివైభవాదేవ తథాపి స న దుష్యతి

ఎవరైనా మోహంతో వేరుగా భావిస్తే, వారు అవివేకులై నశిస్తారు. అయినా ఆయన శక్తి మహిమ వల్ల ఆయనకు మలినత రాదు.

ఏతస్మిన్నంతరే వ్యోమ్నః శ్రుతాః వాగరీరిణీ సత్యమోమమృతం సౌమ్యమిత్యావిరభవత్స్ఫుటమ్

ఆ సమయంలో ఆకాశంలో నుండి 'సత్యం', 'ఓం', 'అమృతం', 'శాంతం' అనే పదాలు స్పష్టంగా వినిపించాయి.