శివపురాణమ్

సువర్ణమేవ నాంగారం ద్రావయత్యగ్నిసంగమః ఏవం పక్వమలానేవ మోచయేన్న శివపరాన్

అగ్నితో కలిసినప్పుడు బంగారం మాత్రమే కరుగుతుంది, బొగ్గు కాదు. అలాగే, పాకిన మలాలు ఉన్నవారే విముక్తి పొందుతారు, శివభక్తులు కాదు.

యద్యథా భవితుం యోగ్యం తత్తథా న భవేత్స్వయమ్ వినా భావనయా కర్తా స్వతన్త్రస్సన్తతో భవేత్

ఏది ఎలా మారడానికి యోగ్యమో, అది తానుగా మారదు. ఎప్పుడూ స్వతంత్రంగా ఉండే కర్త ద్వారా మాత్రమే మారుతుంది.

స్వభావవిమలో యద్వత్సర్వానుగ్రాహకశ్శివః స్వభావమలినాస్తద్వదాత్మనో జీవసంజ్ఞితాః

శివుడు స్వభావంలో నిర్మలుడు, అందరికీ కృపను ప్రసాదిస్తాడు. అలాగే, స్వభావంలో మలినమైనవారిని జీవులు అంటారు.

అన్యథా సంసరన్త్యేతే నియమాన్న శివః కథమ్ కర్మమాయానుబన్ధోస్య సంసారః కథ్యతే బుధైః

లేకపోతే, ఈ ప్రాణులు నియమానుసారం సంచరిస్తూ ఉంటాయి. కానీ శివుడు కర్మ, మాయలకు బంధించబడి సంసారంలో తిరుగుతాడని పండితులు ఎలా చెబుతారు?

అనుబన్ధో ఽయమస్యైవ న శివస్యేతి హేతుమాన్ స హేతురాత్మనామేవ నిజో నాగన్తుకో మలః

ఈ బంధనం ఆత్మకే చెందింది, శివునికి కాదు. ఎందుకంటే మలం ఆత్మకు సహజమైనది, బయట నుంచి వచ్చినది కాదు.

ఆగన్తుకత్వే కస్యాపి భావ్యం కేనాపి హేతునా యో ఽయం హేతురసావేకస్త్వవిచిత్రస్వభావతః

బయట నుంచి వచ్చినదైతే, అది ఏదో ఒక కారణం వల్ల కలుగుతుంది. కానీ ఈ కారణం తన ప్రత్యేక స్వభావం వల్లే వేరుగా ఉంటుంది.

ఆత్మతాయాః సమత్వే ఽపి బద్ధా ముక్తాః పరే యతః బద్ధేష్వేవ పునః కేచిల్లయభోగాధికారతః

ఆత్మతత్వం సమానమైనా, కొందరు బద్ధులు, మరికొందరు ముక్తులు. బద్ధుల్లో కూడా, కొందరికి లయం, అనుభవానికి అధికారం ఉంటుంది.

జ్ఞానైశ్వర్యాదివైషమ్యం భజన్తే సోత్తరాధరాః కేచిన్మూర్త్యాత్మతాం యాన్తి కేచిదాసన్నగోచరాః

కొంతమందికి జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం లాంటి విషయాల్లో తేడాలు ఉంటాయి — ఎవరు పై స్థాయిలో ఉంటారు, ఎవరు క్రింది స్థాయిలో ఉంటారు. మరికొందరు శరీరధారణ స్థితికి చేరుకుంటారు. ఇంకొందరు దగ్గరగా ఉండే పరిధిలోనే ఉంటారు.

మూర్త్యాత్మసు శివాః కేచిదధ్వనాం మూర్ధసు స్థితాః మధ్యే మహేశ్వరా రుద్రాస్త్వర్వాచీనపదే స్థితాః

శరీరధారులలో కొందరు శివులు మార్గాల శిఖరాలలో స్థిరంగా ఉంటారు. మధ్యలో మహేశ్వరులు, రుద్రులు ఉంటారు. క్రింది స్థాయిలో ఉన్నవారు దిగువన ఉంటారు.

ఆసన్నే ఽపి చ మాయాయాః పరస్మాత్కారణాత్త్రయమ్ తత్రాప్యాత్మా స్థితో ఽధస్తాదన్తరాత్మా చ మధ్యతః

మాయకి దగ్గరగా ఉన్నా కూడా, ఒక మూడు కారణాల వల్ల, అక్కడ కూడా ఆత్మ దిగువన ఉంటుంది; అంతరాత్మ మధ్యలో ఉంటుంది.

పరస్తాత్పరమాత్మేతి బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః వర్తన్తే వసవః కేచిత్పరమాత్మపదాశ్రయాః

అందరి కంటే పైగా పరమాత్మ స్థితి ఉంటుంది. అక్కడ బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఉంటారు. కొంతమంది వసవులు కూడా పరమాత్మ స్థితిలో స్థిరంగా ఉంటారు.

అన్తరాత్మపదే కేచిత్కేచిదాత్మపదే తథా శాన్త్యతీతపదే శైవాః శాన్తే మాహేశ్వరే తతః

కొంతమంది అంతరాత్మ స్థితిలో ఉంటారు, మరికొందరు ఆత్మ స్థితిలో ఉంటారు. శైవులు శాంతికి మించి ఉన్న స్థితిలో ఉంటారు, ఆ తర్వాత మహేశ్వరులు శాంతి స్థితిలో ఉంటారు.

విద్యాయాన్తు యథా రౌద్రాః ప్రతిష్ఠాయాం తు వైష్ణవాః నివృత్తౌ చ తథాత్మానో బ్రహ్మా బ్రహ్మాంగయోనయః

విద్యా పరిధిలో రౌద్రులు ఉంటారు. స్థిరత స్థాయిలో వైష్ణవులు ఉంటారు. నివృత్తి స్థితిలో ఆత్మలు, బ్రహ్మ, బ్రహ్మ సంతానులు ఉంటారు.

దేవయోన్యష్టకం ముఖ్యం మానుష్యమథ మధ్యమమ్ పక్ష్యాదయో ఽధమాః పఞ్చయోనయస్తాశ్చతుర్దశ

ఎనిమిది ప్రధాన దేవత జన్మలు ఉత్తమమైనవి. మానవ జన్మ మధ్యస్థం. పక్షులు మొదలైనవి అధమమైనవి. ఈ ఐదు జన్మలు కలిపి పద్నాలుగు అవుతాయి.

ఉత్తరాధరభావో ఽపి జ్ఞేయస్సంసారిణో మలః యథామభావో ముక్తస్య పూర్వం పశ్చాత్తు పక్వతా

ఎవరికి పై స్థాయి, ఎవరికీ క్రింది స్థాయి అనే భావం సంసారి యొక్క మలమయం. ముక్తుడికి మలము లేకపోవడం. మొదట మలము పక్వం కాకపోవడం, తర్వాత పక్వం అవడం జరుగుతుంది.

మలో ఽప్యామశ్చ పక్వశ్చ భవేత్సంసారకారణమ్ ఆమే త్వధరతా పుంసాం పక్వే తూత్తరతా క్రమాత్

మలము కూడా పక్వం కానిది, పక్వమైనది రెండుగా ఉంటుంది. ఇది సంసారానికి కారణం. పక్వం కాని మలంతో ఉన్నవారికి క్రింది స్థితి, పక్వమైన మలంతో ఉన్నవారికి క్రమంగా పై స్థాయి లభిస్తుంది.

పశ్వాత్మానస్త్రిధాభిన్నా ఏకద్విత్రిమలాః క్రమాత్ అత్రోత్తరా ఏకమలా ద్విమలా మధ్యమా మతాః త్రిమలాస్త్వధమా జ్ఞేయా యథోత్తరమధిష్ఠితాః

పశువుల వంటి ఆత్మలు మూడు విధాలుగా ఉంటాయి — ఒక మలంతో ఉన్నవారు, రెండు మలాలతో ఉన్నవారు, మూడు మలాలతో ఉన్నవారు. వీరిలో ఒక మలంతో ఉన్నవారు ఉత్తములు, రెండు మలాలతో ఉన్నవారు మధ్యస్థులు, మూడు మలాలతో ఉన్నవారు అధములు. వీరు తగిన స్థాయిలో స్థిరంగా ఉంటారు.

త్రిమలానధితిష్ఠంతి ద్విమలైకమలాః క్రమాత్ ఇత్థమౌపాధికో భేదో విశ్వస్య పరికల్పితః

మూడు మలాలతో ఉన్నవారిని, రెండు మలాలు ఉన్నవారు, ఒక మలంతో ఉన్నవారు క్రమంగా పాలిస్తారు. ఇలా ఉపాధుల ఆధారంగా ప్రపంచంలో ఈ తేడా ఏర్పడింది.

ఏకద్విత్రిమలాన్సర్వాఞ్ఛివ ఏకో ఽధితిష్ఠతి అశివాత్మకమప్యేతచ్ఛివేనాధిష్ఠితం యథా

ఒకటి, రెండు, మూడు మలాలతో ఉన్న వారందరినీ శివుడు ఒక్కడే పాలిస్తాడు. శివ స్వరూపం కానిదీ శివుని ఆధీనంలోనే ఉంటుంది.

అరుద్రాత్మకమిత్యేవం రుద్రైర్జగదధిష్ఠితమ్ అణ్డాన్తా హి మహాభూమిశ్శతరుద్రాద్యధిష్ఠితా

రుద్ర స్వరూపం కానివాటినీ రుద్రులు పాలిస్తారు. అండం నుండి మహాభూమి వరకు వందలాది రుద్రులు మొదలైన వారు పాలిస్తారు.

మాయాన్తమన్తరిక్షం తు హ్యమరేశాదిభిః క్రమాత్ అంగుష్ఠమాత్రపర్యన్తైస్సమంతాత్సంతతం తతమ్

మాయ వరకు, మధ్యలో ఉన్న అంతరిక్షాన్ని అమరేశ్వరులు మొదలైన వారు క్రమంగా, అంగుళ పరిమాణం నుండి అంత్య వరకు వ్యాపించి పాలిస్తారు.

మహామాయావసానా ద్యౌర్వాయ్వాద్యైర్భువనాధిపైః అనాశ్రితాన్తైరధ్వాన్తర్వర్తిభిస్సమధిష్ఠితాః

మహామాయ వరకు ఉన్న స్వర్గాన్ని వాయువు మొదలైన భువనాధిపతులు పాలిస్తారు. ఆధారం లేని మార్గాంతరాల్లో ఉండేవారు కూడా అలాగే స్థిరంగా ఉంటారు.

తే హి సాక్షాద్దివిషదస్త్వన్తరిక్షసదస్తథా పృథివీపద ఇత్యేవం దేవా దేవవ్రతైః స్తుతా

వారు నిజంగా స్వర్గంలో దేవతలు, అంతరిక్షంలో ఉండేవారు, భూమిపై ఉన్నవారు కూడా దేవతలే. ఇలా దేవతలు, దేవత వ్రతాలతో స్తుతించబడతారు.

ఏవన్త్రిభిర్మలైరామైః పక్వైరేవ పృథక్పృథక్ నిదానభూతైస్సంసారరోగః పుంసాం ప్రవర్తతే

ఈ మూడు మలాలు — పక్వం కానివి, పక్వమైనవి — వేర్వేరుగా ఉండి, ఇవే మనుషులకు సంసార రోగానికి కారణమవుతాయి.

అస్య రోగస్య భైషజ్యం జ్ఞానమేవ న చాపరమ్ భిషగాజ్ఞాపకః శమ్భుశ్శివః పరమకారణమ్

ఈ రోగానికి ఔషధం జ్ఞానమే, మరొకటి కాదు. ఈ ఔషధాన్ని చెప్పేవాడు శంభువు, శివుడు, పరమ కారణము.

అదుఃఖేనా ఽపి శక్తో ఽసౌ పశూన్మోచయితుం శివః కథం దుఃఖం కరోతీతి నాత్ర కార్యా విచారణా

శివుడు ఎలాంటి బాధ లేకుండా ప్రాణులను బంధనాల నుండి విముక్తి చేయగలడు. అలాంటి శివుడు ఎవరికైనా బాధను కలిగించగలడా? దీనిలో ఎలాంటి సందేహం ఉండకూడదు.

దుఃఖమేవ హి సర్వో ఽపి సంసార ఇతి నిశ్చితమ్ కథం దుఃఖమదుఃఖం స్యాత్స్వభావో హ్యవిపర్యయః

ఈ లోకంలో ఉన్నదంతా బాధే అని నిశ్చయంగా తెలుసుకోవాలి. బాధ ఎలా బాధ కాకుండా మారుతుంది? ఎందుకంటే స్వభావం ఎప్పుడూ మారదు.

న హి రోగీ హ్యరోగీ స్యాద్భిషగ్భైషజ్యకారణాత్ రోగార్తం తు భిషగ్రోగాద్భైషజైస్సుఖముద్ధరేత్

ఒకడు అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు వైద్యుడు లేదా మందుల వల్ల ఒక్కసారిగా ఆరోగ్యవంతుడు కాలేడు. కానీ వైద్యుడు మందులతో రోగిని బాధ నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తాడు.

ఏవం స్వభావమలినాన్స్వభావాద్దుఃఖినః పశూన్ స్వాజ్ఞౌషధవిధానేన దుఃఖాన్మోచయతే శివః

అదే విధంగా, స్వభావం వల్ల కలిగిన మలినతతో బాధపడే ప్రాణులను శివుడు తన జ్ఞానం మరియు ఔషధాల ద్వారా బాధల నుండి విముక్తి చేస్తాడు.