శివపురాణమ్

లింగాదావపి తత్కృత్యమర్చాయాం చ విశేషతః తత్తన్మూర్త్యాత్మభావేన శివో ఽస్మాభిరుపాస్యతే

లింగాది రూపాల్లోనూ, ముఖ్యంగా పూజలోనూ, ఆ రూప స్వరూపంగా శివుని మనం ఆరాధించాలి.

యథానుగృహ్యతే సో ఽపి మూర్త్యాత్మా పారమేష్ఠినా తథా మూర్త్యాత్మనిష్ఠేన శివేన పశవో వయమ్

పరమేశ్వరుడు ఆ రూపాన్ని అనుగ్రహించినట్లే, ఆ రూపంలో స్థిరమైన శివుడు మన ప్రాణులను కూడా అనుగ్రహిస్తాడు.

లోకానుగ్రహణాయైవ శివేన పరమేష్ఠినా సదాశివాదయస్సర్వే మూర్త్యాత్మనో ఽప్యధిష్ఠితాః

లోకానికి మేలు కోసమే, సదాశివుడు మొదలుకొని అందరూ, పరమేశ్వరుడైన శివునిచేత రూపంలోనూ స్థాపించబడ్డారు.

ఆత్మనామేవ భోగాయ మోక్షాయ చ విశేషతః తత్త్వాతత్త్వస్వరూపేషు మూర్త్యాత్మసు శివాన్వయః

ప్రాణుల అనుభవం, ముఖ్యంగా మోక్షం కోసం, తత్వమైనా తత్వేతరమైనా, ఆ రూపాల్లో శివుని అనుసంధానం ఉంటుంది.

భోగః కర్మవిపాకాత్మా సుఖదుఃఖాత్మకో మతః న చ కర్మ శివో ఽస్తీతి తస్య భోగః కిమాత్మకః

అనుభవం అనేది కర్మ ఫలితంగా, సుఖదుఃఖాలతో కూడి ఉంటుంది. కానీ శివునికి కర్మలేదుకాబట్టి, ఆయనకు ఎలాంటి అనుభవమూ ఉండదు.

సర్వం శివో ఽనుగృహ్ణాతి న నిగృహ్ణాతి కించన నిగృహ్ణతాం తు యే దోషాశ్శివే తేషామసంభవాత్

శివుడు అందరికీ అనుగ్రహిస్తాడు, ఏదీ నిరాకరించడు. నిరాకరించే వారిలో తప్పులు ఉంటాయి, అలాంటి లోపాలు శివునిలో ఉండవు.

యే పునర్నిగ్రహాః కేచిద్బ్రహ్మాదిషు నిదర్శితాః తే ఽపి లోకహితాయైవ కృతాః శ్రీకణ్ఠమూర్తినా

బ్రహ్మ మొదలైనవారిలో కనిపించే నియమాలు కూడా, శ్రీకంఠ రూపంలో శివుడు లోకహితార్థంగా చేస్తాడు.

బ్రహ్మాణ్డస్యాధిపత్యం హి శ్రీకణ్ఠస్య న సంశయః శ్రీకణ్ఠాఖ్యాం శివో మూర్తిం క్రీడతీమధితిష్ఠతి

ఈ బ్రహ్మాండానికి అధిపత్యం శ్రీకంఠునికే — ఇందులో సందేహం లేదు. శ్రీకంఠ అనే ఆడుకునే రూపాన్ని శివుడు అధిష్టించుతాడు.

సదోషా ఏవ దేవాద్యా నిగృహీతా యథోదితమ్ తతస్తేపి విపాప్మానః ప్రజాశ్చాపి గతజ్వరాః

నియమించబడిన దేవతలు మొదలైనవారు తప్పులున్నవారే. అందువల్ల వారు పాపరహితులవుతారు, ప్రజలూ బాధల నుంచి విముక్తులవుతారు.

నిగ్రహో ఽపి స్వరూపేణ విదుషాం న జుగుప్సితః అత ఏవ హి దణ్డ్యేషు దణ్డో రాజ్ఞాం ప్రశస్యతే

నియమం స్వభావంగా జ్ఞానులకు తక్కువగా కనిపించదు. అందుకే రాజులు శిక్షించదగినవారికి శిక్షను ప్రశంసిస్తారు.

యత్సిద్ధిరీశ్వరత్వేన కార్యవర్గస్య కృత్స్నశః న స చేదీశతాం కుర్యాజ్జగతః కథమీశ్వరః

ప్రపంచంలో అన్ని కార్యాలను పూర్తిగా నిర్వహించడమే ఈశ్వరుని మహిమ. ఆయన లోకాన్ని పాలించకపోతే, ఆయన ఎలా లోకాధిపతి అవుతాడు?

ఈశేచ్ఛా చ విధాతృత్వం విధేరాజ్ఞాపనం పరమ్ ఆజ్ఞావశ్యమిదం కుర్యాన్న కుర్యాదితి శాసనమ్

ప్రభువు చేసే సంకల్పమే సృష్టికి మూలం. సృష్టికర్త ఆజ్ఞే అత్యున్నతమైనది. ఆయన చెప్పేది — 'ఇది చేయాలి, ఇది చేయకూడదు' — ఇదే ధర్మనియమం.

తచ్ఛాసనానువర్తిత్వం సాధుభావస్య లక్షణమ్ విపరీతసమాధోః స్యాన్న సర్వం తత్తు దృశ్యతే

ఆ ఆజ్ఞను అనుసరించడమే మంచితనానికి లక్షణం. దానికి విరుద్ధంగా నడుచుకుంటే అది మంచితనం కాదు. అయినా, ప్రతీ ఒక్కరి ప్రవర్తన అలా ఉండటం కనిపించదు.

సాధు సంరక్షణీయం చేద్వినివర్త్యమసాధు యత్ నివర్తతే చ సామాదేరంతే దణ్డో హి సాధనమ్

మంచిదైతే దాన్ని కాపాడాలి; చెడ్డదైతే దాన్ని దూరం చేయాలి. మాటలు వినిపించకపోతే, శిక్షే చివరి మార్గం.

హితార్థలక్షణం చేదం దణ్డాన్తమనుశాసనమ్ అతో యద్విపరీతం తదహితం సంప్రచక్షతే

శిక్షతో ముగిసే ఈ నియమం, మేలుకోసమే ఏర్పడింది. అందుకే, దీనికి విరుద్ధంగా ఉండేది హానికరం అని అంటారు.

హితే సదా నిషణ్ణానామీశ్వరస్య నిదర్శనమ్ స కథం దుష్యతే సద్భిరసతామేవ నిగ్రహాత్

ఎప్పుడూ మేలులో స్థిరంగా ఉండేవారు, భగవంతుని ఉదాహరణలవంటి వారు. వారు చెడ్డవారిని నియంత్రించినప్పుడు, మంచివారిని నిందించటం ఎలా న్యాయమవుతుంది?

అయుక్తకారిణో లోకే గర్హణీయావివేకితా యదుద్వేజయతే లోకన్తదయుక్తం ప్రచక్షతే

ఈ లోకంలో వివేకం లేకుండా తప్పుగా ప్రవర్తించేవారు తప్పుబడతారు. ప్రజలను కలవరపెట్టేది తప్పు పని అని అంటారు.

సర్వో ఽపి నిగ్రహో లోకే న చ విద్వేషపూర్వకః న హి ద్వేష్టి పితా పుత్రం యో నిగృహ్యాతి శిక్షయేత్

ఈ లోకంలో నియంత్రణ అన్నది ద్వేషంతో చేయబడదు. తండ్రి తన కుమారుడిని నియంత్రించి బోధించేటప్పుడు ద్వేషించడు కదా!

మాధ్యస్థేనాపి నిగ్రాహ్యాన్యో నిగృహ్ణాతి మార్గతః తస్యాప్యవశ్యం యత్కించిన్నైర్ఘృణ్యమనువర్తతే

మధ్యస్థుడైనా అవసరమైతే ఇతరులను నియంత్రించాలి. అలా చేస్తే కొంత కఠినత మాత్రం తప్పదు.

అన్యథా న హినస్త్యేవ సదోషానప్యసౌ పరాన్ హినస్తి చాయమప్యజ్ఞాన్పరం మాధ్యస్థ్యమాచరన్

ఇలా కాకపోతే, తప్పు చేసినవారిని కూడా అతను హానిచేయడు. కానీ, తెలియక మధ్యస్థంగా ఉండిపోతే, అది హానికరమే అవుతుంది.

తస్మాద్దుఃఖాత్మికాం హింసాం కుర్వాణో యః సనిర్ఘృణః ఇతి నిర్బంధయంత్యేకే నియమో నేతి చాపరే

కరుణ లేకుండా బాధ కలిగించేవాడు తప్పక తప్పు చేస్తాడని కొందరు అంటారు; మరికొందరు అది తప్పు కాదని అంటారు.

నిదానజ్ఞస్య భిషజో రుగ్ణో హింసాం ప్రయుంజతః న కించిదపి నైర్ఘృణ్యం ఘృణైవాత్ర ప్రయోజికా

రోగానికి కారణం తెలిసిన వైద్యుడు చికిత్సలో బాధ కలిగించినా, అది క్రూరత కాదు; అక్కడ అతడిని కదల్చేది కరుణే.

ఘృణాపి న గుణాయైవ హింస్రేషు ప్రతియోగిషు తాదృశేషు ఘృణీ భ్రాన్త్యా ఘృణాన్తరితనిర్ఘృణః

హానికరులపట్ల కరుణ చూపడం ఎప్పుడూ మంచితనం కాదు. అలాంటి సందర్భాల్లో, తెలియక కరుణ చూపేవాడు కూడా అసలు కరుణ లేనివాడే అవుతాడు.

ఉపేక్షాపీహ దోషాహ రక్ష్యేషు ప్రతియోగిషు శక్తౌ సత్యాముపేక్షాతో రక్ష్యస్సద్యో విపద్యతే

రక్షించగల శక్తి ఉన్నప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయడం కూడా తప్పే. అలా నిర్లక్ష్యం చేస్తే, రక్షించాల్సినవాడు వెంటనే ప్రమాదంలో పడతాడు.

సర్పస్యా ఽ ఽస్యగతమ్పశ్యన్యస్తు రక్ష్యముపేక్షతే దోషాభాసాన్సముత్ప్రేక్ష్య ఫలతః సో ఽపి నిర్ఘృణః

పాము వస్తున్నదని చూసి, రక్షించాల్సినవాడిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే, కేవలం తప్పుల్ని ఊహించుకుంటూ ఉండిపోతే, ఫలితంగా అతడూ కరుణ లేనివాడే అవుతాడు.

తస్మాద్ ఘృణా గుణాయైవ సర్వథేతి న సంమతమ్ సంమతం ప్రాప్తకామిత్వం సర్వం త్వన్యదసమ్మతమ్

కాబట్టి, ఎప్పుడూ కరుణే మంచితనం అని చెప్పడం సరైంది కాదు. ఫలితాన్ని సాధించేది మాత్రమే సమ్మతం; మిగతావన్నీ అంగీకరించబడవు.

మూర్త్యాత్మస్వపి రాగాద్యా దోషాః సన్త్యేవ వస్తుతః తథాపి తేషామేవైతే న శివస్య తు సర్వథా అగ్నావపి సమావిష్టం తామ్రం ఖలు సకాలికమ్

దేహధారులలో రాగాది దోషాలు నిజంగా ఉంటాయి. కానీ అవి వారికే చెందుతాయి, శివునికి ఎప్పుడూ కావు. అగ్నిలో వేసిన తామ్రం కొంతకాలం వేరుగా ఉండటంలా ఇది.

ఇతి నాగ్నిరసౌ దుష్యేత్తామ్రసంసర్గకారణాత్ నాగ్నేరశుచిసంసర్గాదశుచిత్వమపేక్షతే

అందువల్ల, తామ్రాన్ని తాకినందుకే అగ్ని మలినమవదు. మలినమైనదాన్ని తాకినప్పుడు మలినత తామ్రానికే వస్తుంది, అగ్నికి కాదు.

అశుచేస్త్వగ్నిసంయోగాచ్ఛుచిత్వమపి జాయతే ఏవం శోధ్యాత్మసంసర్గాన్న హ్యశుద్ధః శివో భవేత్

కానీ, అగ్నితో కలిసినప్పుడు మలినమైనదీ పవిత్రమవుతుంది. అలాగే, పవిత్రాత్మను తాకినా శివుడు ఎప్పుడూ మలినుడవడు.