శివపురాణమ్

అలోకవిదితైస్తైస్తైర్వృత్తైరానన్దసున్దరైః అంగహారస్వసేనేదమసకృచ్చాలితం జగత్

ప్రపంచానికి తెలియని ఆ అద్భుతమైన, ఆనందదాయకమైన కార్యాల వల్ల, ఈ జగత్తు దాని సహచరులతో కలిసి ఎన్నోసార్లు కదిలింది.

శాన్త ఏవ సదా సర్వమనుగృహ్ణాతి చేచ్ఛివః సర్వాణి పూరయేదేవ కథం శక్తేన మోచయేత్

శివుడు ఎప్పుడూ శాంతంగా ఉండి అందరికీ అనుగ్రహిస్తే, తన శక్తితో ఎవరికైనా విమోచనం ఎలా కలుగుతుంది?

అనాదికర్మ వైచిత్ర్యమపి నాత్ర నియామకమ్ కారణం ఖలు కర్మాపి భవేదీశ్వరకారితమ్

ఆది లేని కర్మల వైవిధ్యం ఇక్కడ నిర్ణయకారణం కాదు; కర్మ కూడా ప్రభువు చేత చేయించబడుతుంది.

కిమత్ర బహునోక్తేన నాస్తిక్యం హేతుకారకమ్ యథా హ్యాశు నివర్తేత తథా కథయ మారుత

ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పడం ఎందుకు? నాస్తికత్వం కారణం కాదు. వాయువూ! అది త్వరగా ఎలా పోతుందో చెప్పు.

స్థనే సంశయితం విప్రా భవద్భిర్హేతుచోదితైః జిజ్ఞాసా హి న నాస్తిక్యం సాధయేత్సాధుబుద్ధిషు

బ్రాహ్మణులారా! మీరు కారణాలతో అడిగిన సందేహాలు సరిగానే ఉన్నాయి. విచారణ వల్ల మంచి మనసున్నవారిలో నాస్తికత్వం ఏర్పడదు.

ప్రమణమత్ర వక్ష్యామి సతామ్మోహనివర్తకమ్ అసతాం త్వన్యథాభావః ప్రసాదేన వినా ప్రభోః

ఇక్కడ సత్యజనుల మాయను తొలగించే ప్రామాణిక మార్గాన్ని చెప్పుతాను. దుష్టులకు ప్రభువు అనుగ్రహం లేకపోతే వేరే స్థితి ఉంటుంది.

శివస్య పరిపూర్ణస్య పరానుగ్రహమన్తరా న కించిదపి కర్తవ్యమితి సాధు వినిశ్చితమ్

పూర్ణమైన శివుని పరమానుగ్రహం తప్ప ఇంకేమీ సాధించదగినది లేదని ఇది సరిగానే నిర్ణయించబడింది.

స్వభావ ఏవ పర్యాప్తః పరానుగ్రహకర్మణి అన్యథా నిస్స్వభవేన న కిమప్యనుగృహ్యతే

పరమానుగ్రహానికి ఆయన స్వభావమే చాలును; స్వభావం లేనివాడు ఏదీ అనుగ్రహించలేడు.

పరం సర్వమనుగ్రాహ్యం పశుపాశాత్మకం జగత్ పరస్యానుగ్రహార్థం తు పత్యురాజ్ఞాసమన్వయః

ఈ జగత్తు మొత్తం, బంధితాత్మలతో కూడి, అనుగ్రహించదగినదే. కానీ పరమానుగ్రహం కోసం ప్రభువు ఆజ్ఞతోనే జరుగుతుంది.

పతిరాజ్ఞాపకః సర్వమనుగృహ్ణాతి సర్వదా తదర్థమర్థస్వీకారే పరతంత్రః కథం శివః

ప్రభువు ఆజ్ఞాపకుడిగా ఎప్పుడూ అందరికీ అనుగ్రహిస్తాడు. అర్థాన్ని స్వీకరించడంలో శివుడు మరొకరిపై ఆధారపడతాడా?

అనుగ్రాహ్యనపేక్షో ఽస్తి న హి కశ్చిదనుగ్రహః అతః స్వాతన్త్ర్యశబ్దార్థాననపేక్షత్వలక్షణః

అనుగ్రహించదగినవారిపై ఆధారపడే అనుగ్రహం లేదు. అందువల్ల స్వాతంత్ర్యం అంటే ఆధారపడకపోవడమే.

ఏతత్పునరనుగ్రాహ్యం పరతంత్రం తదిష్యతే అనుగ్రహాదృతే తస్య భుక్తిముక్త్యోరనన్వయాత్

అనుగ్రహించదగినది మరొకరిపై ఆధారపడితే, అది అంగీకరించబడుతుంది. అనుగ్రహం లేకపోతే దానికి భోగముక్తులు లేవు.

మూర్తాత్మనో ఽప్యనుగ్రాహ్యా శివాజ్ఞాననివర్తనాత్ అజ్ఞానాధిష్ఠితం శమ్భోర్న కించిదిహ విద్యతే

రూపమున్నవారికైనా శివుని ఆజ్ఞతో అనుగ్రహం పోవచ్చు. ఈ లోకంలో శంభువు జ్ఞానంతో స్థాపించనిది ఏదీ లేదు.

యేనోపలభ్యతే ఽస్మాభిస్సకలేనాపి నిష్కలః స మూర్త్యాత్మా శివః శైవమూర్తిరిత్యుపచర్యతే

ఏ రూపం ద్వారా మనం నిరాకారమైన పరమేశ్వరుడిని తెలుసుకుంటామో, ఆ శివుడు స్వరూపంగా ఉండి, ఆ రూపమే 'శైవమూర్తి' అని పిలవబడుతుంది.

న హ్యసౌ నిష్కలః సాక్షాచ్ఛివః పరమకారణమ్ సాకారేణానుభావేన కేనాప్యనుపలక్షితః

నిరాకారమైన ఆ శివుడు, పరమకారణమైనవాడు, ఏ రూపంలోనైనా ఎవరికీ ప్రత్యక్షంగా కనిపించడు.

ప్రమాణగమ్యతామాత్రం తత్స్వభావోపపాదకమ్ న తావతాత్రోపేక్షాధీరుపలక్షణమంతరా

మనకు గ్రహించదగినదిగా, ఆయన స్వభావాన్ని వివరించడానికే ఇలా చెప్పబడింది; ఇందులో మరేదైనా నిర్లక్ష్యం లేదా మద్యస్థ సూచన లేదు.

ఆత్మోపమోల్వణం సాక్షాన్మూర్తిరేవ హి కాచన శివస్య మూర్తిర్మూర్త్యాత్మా పరస్తస్యోపలక్షణమ్

మనలాగే ప్రత్యక్షంగా అనుభూతి చెందదగినదే నిజంగా రూపం. శివుని రూపం, ఆయన స్వరూపాన్ని సూచించే గుర్తు.

యథా కాష్ఠేష్వనారూఢో న వహ్నిరుపలభ్యతే ఏవం శివో ఽపి మూర్త్యాత్మన్యనారూఢ ఇతి స్థితిః

మరుగు లోపల ఉన్న అగ్ని, దహించకముందు కట్టెలో కనిపించదు. అలాగే, శివుడు కూడా రూపంలో ప్రత్యక్షంగా వెలిసే వరకు కనిపించడు — ఇదే స్థితి.

యథాగ్నిమానయేత్యుక్తే జ్వలత్కాష్ఠాదృతే స్వయమ్ నాగ్నిరానీయతే తద్వత్పూజ్యో మూర్త్యాత్మనా శివః

'అగ్ని తీసుకురా' అని చెప్పినప్పుడు, మంటపట్టిన కట్టె తప్ప అగ్ని తేవడం సాధ్యం కాదు. అలాగే, శివుని కూడా రూపంలోనే పూజించాలి.

అత ఏవ హి పూజాదౌ మూర్త్యాత్మపరికల్పనమ్ మూర్త్యాత్మని కృతం సాక్షాచ్ఛివ ఏవ కృతం యతః

అందుకే పూజ మొదట్లో రూపాన్ని ఊహించుకుంటారు; ఆ రూపానికి చేసినది నేరుగా శివునికే చేసినట్టే.

లింగాదావపి తత్కృత్యమర్చాయాం చ విశేషతః తత్తన్మూర్త్యాత్మభావేన శివో ఽస్మాభిరుపాస్యతే

లింగాది రూపాల్లోనూ, ముఖ్యంగా పూజలోనూ, ఆ రూప స్వరూపంగా శివుని మనం ఆరాధించాలి.

యథానుగృహ్యతే సో ఽపి మూర్త్యాత్మా పారమేష్ఠినా తథా మూర్త్యాత్మనిష్ఠేన శివేన పశవో వయమ్

పరమేశ్వరుడు ఆ రూపాన్ని అనుగ్రహించినట్లే, ఆ రూపంలో స్థిరమైన శివుడు మన ప్రాణులను కూడా అనుగ్రహిస్తాడు.

లోకానుగ్రహణాయైవ శివేన పరమేష్ఠినా సదాశివాదయస్సర్వే మూర్త్యాత్మనో ఽప్యధిష్ఠితాః

లోకానికి మేలు కోసమే, సదాశివుడు మొదలుకొని అందరూ, పరమేశ్వరుడైన శివునిచేత రూపంలోనూ స్థాపించబడ్డారు.

ఆత్మనామేవ భోగాయ మోక్షాయ చ విశేషతః తత్త్వాతత్త్వస్వరూపేషు మూర్త్యాత్మసు శివాన్వయః

ప్రాణుల అనుభవం, ముఖ్యంగా మోక్షం కోసం, తత్వమైనా తత్వేతరమైనా, ఆ రూపాల్లో శివుని అనుసంధానం ఉంటుంది.

భోగః కర్మవిపాకాత్మా సుఖదుఃఖాత్మకో మతః న చ కర్మ శివో ఽస్తీతి తస్య భోగః కిమాత్మకః

అనుభవం అనేది కర్మ ఫలితంగా, సుఖదుఃఖాలతో కూడి ఉంటుంది. కానీ శివునికి కర్మలేదుకాబట్టి, ఆయనకు ఎలాంటి అనుభవమూ ఉండదు.

సర్వం శివో ఽనుగృహ్ణాతి న నిగృహ్ణాతి కించన నిగృహ్ణతాం తు యే దోషాశ్శివే తేషామసంభవాత్

శివుడు అందరికీ అనుగ్రహిస్తాడు, ఏదీ నిరాకరించడు. నిరాకరించే వారిలో తప్పులు ఉంటాయి, అలాంటి లోపాలు శివునిలో ఉండవు.

యే పునర్నిగ్రహాః కేచిద్బ్రహ్మాదిషు నిదర్శితాః తే ఽపి లోకహితాయైవ కృతాః శ్రీకణ్ఠమూర్తినా

బ్రహ్మ మొదలైనవారిలో కనిపించే నియమాలు కూడా, శ్రీకంఠ రూపంలో శివుడు లోకహితార్థంగా చేస్తాడు.

బ్రహ్మాణ్డస్యాధిపత్యం హి శ్రీకణ్ఠస్య న సంశయః శ్రీకణ్ఠాఖ్యాం శివో మూర్తిం క్రీడతీమధితిష్ఠతి

ఈ బ్రహ్మాండానికి అధిపత్యం శ్రీకంఠునికే — ఇందులో సందేహం లేదు. శ్రీకంఠ అనే ఆడుకునే రూపాన్ని శివుడు అధిష్టించుతాడు.

సదోషా ఏవ దేవాద్యా నిగృహీతా యథోదితమ్ తతస్తేపి విపాప్మానః ప్రజాశ్చాపి గతజ్వరాః

నియమించబడిన దేవతలు మొదలైనవారు తప్పులున్నవారే. అందువల్ల వారు పాపరహితులవుతారు, ప్రజలూ బాధల నుంచి విముక్తులవుతారు.