శివపురాణమ్

స్వస్య వక్షఃస్థలే స్వైరం నర్తయిత్వా కుమారకమ్ అనుభూయ చ తత్క్రీడాం సంభావ్య చ పరస్పరమ్

తన ఛాతిపై కుమారుణ్ని స్వేచ్ఛగా నాట్యం చేయించి, అతని ఆటలను ఆస్వాదించి, పరస్పరం ప్రేమతో చూసుకున్నారు.

స్తన్యమాజ్ఞాపయన్దేవ్యాః పాయయిత్వామృతోపమమ్ తవావతారో జగతాం హితాయేత్యనుశాస్య చ

దేవికి ఆజ్ఞాపించి, ఆమె పాలు అమృతంలా కుమారుణ్ని తాగించగా, 'నీ అవతారం లోకాల మేలుకోసం' అని ఉపదేశించాడు.

స్వయన్దేవశ్చ దేవీ చ న తృప్తిముపజగ్మతుః తతః శక్రేణ సంధాయ బిభ్యతా తారకాసురాత్

అయినా దేవుడు, దేవి ఇద్దరూ తృప్తి పొందలేదు. అప్పుడు ఇంద్రుడు, తారకాసురుడిని భయపడి, ఏర్పాటుచేశాడు.

కారయిత్వాభిషేకం చ సేనాపత్యే దివౌకసామ్ పుత్రమన్తరతః కృత్వా దేవేన త్రిపురద్విషా

దేవతల సేనాధిపతిగా అభిషేకం చేయించి, కుమారుణ్ని వారి మధ్య ఉంచి, త్రిపురాసురునికి శత్రువైన దేవుడు ఆ కార్యాన్ని నిర్వహించాడు.

స్వయమంతర్హితేనైవ స్కన్దమిన్ద్రాదిరక్షితమ్ తచ్ఛక్త్యా క్రౌఞ్చభేదిన్యా యుధి కాలాగ్నికల్పయా

ఆయన తానే కనబడకుండా ఉండి, ఇంద్రుడు మొదలైనవారితో కలిసి స్కందుణ్ని రక్షించాడు. క్రౌంచపర్వతాన్ని ఛేదించే శక్తితో, కాలాగ్ని వంటి భయంకరమైన ఆయుధంతో యుద్ధంలో రక్షించాడు.

ఛేదితం తారకస్యాపి శిరశ్శక్రభియా సహ స్తుతిం చక్రుర్విశేషేణ హరిధాతృముఖాః సురాః

తారకాసురుని తలను ఇంద్రుడు భయంతో కోసినప్పుడు, హరిదేవుడు, ధాతృదేవుడు మొదలైన దేవతలు ప్రత్యేకంగా మహిమను స్తుతించారు.

తథా రక్షోధిపః సాక్షాద్రావణో బలగర్వితః ఉద్ధరన్స్వభుజైర్దీర్ఘైః కైలాసం గిరిమాత్మనః

అలాగే రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన బలంపై గర్వంతో, తన పొడవైన చేతులతో కైలాసపర్వతాన్ని ఎత్తేందుకు ప్రయత్నించాడు.

తదాగో ఽసహమానస్య దేవదేవస్య శూలినః పదాంగుష్ఠపరిస్పన్దాన్మమజ్జ మృదితో భువి

అప్పుడు దేవదేవుడు, త్రిశూలధారి, ఆ సహించలేక తన పెద్దవేలితో కొద్దిగా నొక్కడంతో ఆ పర్వతం భూమిలోకి మునిగిపోయింది.

బటోః కేనచిదర్థేన స్వాశ్రితస్య గతాయుషః త్వరయాగత్య దేవేన పాదాంతం గమితోన్తకః

ఏదో ఒక కారణంతో, యమధర్మరాజు తన ఆశ్రయాన్ని పొందిన ఒక భక్తుని ప్రాణాన్ని త్వరగా తీసుకొని దేవుని పాదాల దగ్గరకు తీసుకెళ్లాడు.

స్వవాహనమవిజ్ఞాయ వృషేన్ద్రం వడవానలః సగలగ్రహమానీతస్తతో ఽస్త్యేకోదకం జగత్

తన వాహనమైన వృషభాన్ని గుర్తించక, వడవాగ్నిని అన్ని గ్రహాలను పట్టుకొని తీసుకొచ్చాడు. అందువల్ల లోకంలో ఒక్కటే నీరు ఉంది.

అలోకవిదితైస్తైస్తైర్వృత్తైరానన్దసున్దరైః అంగహారస్వసేనేదమసకృచ్చాలితం జగత్

ప్రపంచానికి తెలియని ఆ అద్భుతమైన, ఆనందదాయకమైన కార్యాల వల్ల, ఈ జగత్తు దాని సహచరులతో కలిసి ఎన్నోసార్లు కదిలింది.

శాన్త ఏవ సదా సర్వమనుగృహ్ణాతి చేచ్ఛివః సర్వాణి పూరయేదేవ కథం శక్తేన మోచయేత్

శివుడు ఎప్పుడూ శాంతంగా ఉండి అందరికీ అనుగ్రహిస్తే, తన శక్తితో ఎవరికైనా విమోచనం ఎలా కలుగుతుంది?

అనాదికర్మ వైచిత్ర్యమపి నాత్ర నియామకమ్ కారణం ఖలు కర్మాపి భవేదీశ్వరకారితమ్

ఆది లేని కర్మల వైవిధ్యం ఇక్కడ నిర్ణయకారణం కాదు; కర్మ కూడా ప్రభువు చేత చేయించబడుతుంది.

కిమత్ర బహునోక్తేన నాస్తిక్యం హేతుకారకమ్ యథా హ్యాశు నివర్తేత తథా కథయ మారుత

ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పడం ఎందుకు? నాస్తికత్వం కారణం కాదు. వాయువూ! అది త్వరగా ఎలా పోతుందో చెప్పు.

స్థనే సంశయితం విప్రా భవద్భిర్హేతుచోదితైః జిజ్ఞాసా హి న నాస్తిక్యం సాధయేత్సాధుబుద్ధిషు

బ్రాహ్మణులారా! మీరు కారణాలతో అడిగిన సందేహాలు సరిగానే ఉన్నాయి. విచారణ వల్ల మంచి మనసున్నవారిలో నాస్తికత్వం ఏర్పడదు.

ప్రమణమత్ర వక్ష్యామి సతామ్మోహనివర్తకమ్ అసతాం త్వన్యథాభావః ప్రసాదేన వినా ప్రభోః

ఇక్కడ సత్యజనుల మాయను తొలగించే ప్రామాణిక మార్గాన్ని చెప్పుతాను. దుష్టులకు ప్రభువు అనుగ్రహం లేకపోతే వేరే స్థితి ఉంటుంది.

శివస్య పరిపూర్ణస్య పరానుగ్రహమన్తరా న కించిదపి కర్తవ్యమితి సాధు వినిశ్చితమ్

పూర్ణమైన శివుని పరమానుగ్రహం తప్ప ఇంకేమీ సాధించదగినది లేదని ఇది సరిగానే నిర్ణయించబడింది.

స్వభావ ఏవ పర్యాప్తః పరానుగ్రహకర్మణి అన్యథా నిస్స్వభవేన న కిమప్యనుగృహ్యతే

పరమానుగ్రహానికి ఆయన స్వభావమే చాలును; స్వభావం లేనివాడు ఏదీ అనుగ్రహించలేడు.

పరం సర్వమనుగ్రాహ్యం పశుపాశాత్మకం జగత్ పరస్యానుగ్రహార్థం తు పత్యురాజ్ఞాసమన్వయః

ఈ జగత్తు మొత్తం, బంధితాత్మలతో కూడి, అనుగ్రహించదగినదే. కానీ పరమానుగ్రహం కోసం ప్రభువు ఆజ్ఞతోనే జరుగుతుంది.

పతిరాజ్ఞాపకః సర్వమనుగృహ్ణాతి సర్వదా తదర్థమర్థస్వీకారే పరతంత్రః కథం శివః

ప్రభువు ఆజ్ఞాపకుడిగా ఎప్పుడూ అందరికీ అనుగ్రహిస్తాడు. అర్థాన్ని స్వీకరించడంలో శివుడు మరొకరిపై ఆధారపడతాడా?

అనుగ్రాహ్యనపేక్షో ఽస్తి న హి కశ్చిదనుగ్రహః అతః స్వాతన్త్ర్యశబ్దార్థాననపేక్షత్వలక్షణః

అనుగ్రహించదగినవారిపై ఆధారపడే అనుగ్రహం లేదు. అందువల్ల స్వాతంత్ర్యం అంటే ఆధారపడకపోవడమే.

ఏతత్పునరనుగ్రాహ్యం పరతంత్రం తదిష్యతే అనుగ్రహాదృతే తస్య భుక్తిముక్త్యోరనన్వయాత్

అనుగ్రహించదగినది మరొకరిపై ఆధారపడితే, అది అంగీకరించబడుతుంది. అనుగ్రహం లేకపోతే దానికి భోగముక్తులు లేవు.

మూర్తాత్మనో ఽప్యనుగ్రాహ్యా శివాజ్ఞాననివర్తనాత్ అజ్ఞానాధిష్ఠితం శమ్భోర్న కించిదిహ విద్యతే

రూపమున్నవారికైనా శివుని ఆజ్ఞతో అనుగ్రహం పోవచ్చు. ఈ లోకంలో శంభువు జ్ఞానంతో స్థాపించనిది ఏదీ లేదు.

యేనోపలభ్యతే ఽస్మాభిస్సకలేనాపి నిష్కలః స మూర్త్యాత్మా శివః శైవమూర్తిరిత్యుపచర్యతే

ఏ రూపం ద్వారా మనం నిరాకారమైన పరమేశ్వరుడిని తెలుసుకుంటామో, ఆ శివుడు స్వరూపంగా ఉండి, ఆ రూపమే 'శైవమూర్తి' అని పిలవబడుతుంది.

న హ్యసౌ నిష్కలః సాక్షాచ్ఛివః పరమకారణమ్ సాకారేణానుభావేన కేనాప్యనుపలక్షితః

నిరాకారమైన ఆ శివుడు, పరమకారణమైనవాడు, ఏ రూపంలోనైనా ఎవరికీ ప్రత్యక్షంగా కనిపించడు.

ప్రమాణగమ్యతామాత్రం తత్స్వభావోపపాదకమ్ న తావతాత్రోపేక్షాధీరుపలక్షణమంతరా

మనకు గ్రహించదగినదిగా, ఆయన స్వభావాన్ని వివరించడానికే ఇలా చెప్పబడింది; ఇందులో మరేదైనా నిర్లక్ష్యం లేదా మద్యస్థ సూచన లేదు.

ఆత్మోపమోల్వణం సాక్షాన్మూర్తిరేవ హి కాచన శివస్య మూర్తిర్మూర్త్యాత్మా పరస్తస్యోపలక్షణమ్

మనలాగే ప్రత్యక్షంగా అనుభూతి చెందదగినదే నిజంగా రూపం. శివుని రూపం, ఆయన స్వరూపాన్ని సూచించే గుర్తు.

యథా కాష్ఠేష్వనారూఢో న వహ్నిరుపలభ్యతే ఏవం శివో ఽపి మూర్త్యాత్మన్యనారూఢ ఇతి స్థితిః

మరుగు లోపల ఉన్న అగ్ని, దహించకముందు కట్టెలో కనిపించదు. అలాగే, శివుడు కూడా రూపంలో ప్రత్యక్షంగా వెలిసే వరకు కనిపించడు — ఇదే స్థితి.

యథాగ్నిమానయేత్యుక్తే జ్వలత్కాష్ఠాదృతే స్వయమ్ నాగ్నిరానీయతే తద్వత్పూజ్యో మూర్త్యాత్మనా శివః

'అగ్ని తీసుకురా' అని చెప్పినప్పుడు, మంటపట్టిన కట్టె తప్ప అగ్ని తేవడం సాధ్యం కాదు. అలాగే, శివుని కూడా రూపంలోనే పూజించాలి.